Ông Burnham xem xét lại chính sách trả tự do trước hạn gây hỗn loạn trong ngành tù giam Anh

Cam kết của Thủ tướng Andy Burnham về việc xem xét lại toàn bộ chính sách trả tự do trước hạn dành cho tù nhân, cùng với Bộ trưởng Bộ Tư pháp mới Alex Norris, đã gây ra “một cảm giác hỗn loạn” trong Dịch vụ Tù giam và Giám sát phán quyết Anh. Kế hoạch dự kiến thả lên đến 6.000 tù nhân tại Anh và xứ Wales từ ngày 2/9 đang khiến các nhân viên nhà tù và giám sát phán quyết không biết phải chuẩn bị ra sao, theo lời đại diện của Liên đoàn các nhân viên giám sát phán quyết (Napo).

Ban lãnh đạo Napo cho biết họ đã liên lạc với các quản lý nhà tù để hỏi liệu có nên tiếp tục các công tác chuẩn bị trả tự do cho tù nhân hay không, nhưng chưa nhận được phản hồi chính thức. Tania Bassett, đại diện quốc gia của Napo, khẳng định thời gian chuẩn bị hiện tại vốn đã rất ngắn, nay lại thêm sự không chắc chắn do việc xem xét lại chính sách, càng làm tăng áp lực cho nhân viên vốn đã quá tải.

Theo kế hoạch do Bộ Tư pháp Anh đề xuất, các tù nhân phạm các tội giết người, hiếp dâm và tội phạm tình dục sẽ được trả tự do sớm và theo dõi bằng thiết bị định vị điện tử khi về cộng đồng. Đây là thay đổi theo Đạo luật Tố tụng Hình sự 2026, áp dụng mô hình "tiến triển được hưởng" thay cho việc trả tự do tự động khi tù nhân thụ án được một nửa thời gian.

Mô hình mới dự kiến cho phép phần lớn tù nhân được trả tự do sau khi thụ án được một phần ba thời gian, thay vì một nửa. Trong khi đó, những người bị kết án về tội danh tình dục hoặc bạo lực, với quy định trả tự do tự động là hai phần ba thời gian án, giờ có thể được trả tự do ở thời điểm nửa án nếu không vi phạm nghiêm trọng nội quy trại giam.

Tania Bassett nhấn mạnh các nhân viên giám sát phán quyết phải thực hiện nhiều công việc chuẩn bị kỹ lưỡng từ 6 đến 8 tuần nhằm đảm bảo an toàn và hỗ trợ cho người được trả tự do, từ đánh giá rủi ro, khảo sát nhà ở, phối hợp với các nhân viên liên quan đến nạn nhân và tổ chức hỗ trợ chống bạo lực gia đình, đến đảm bảo thiết bị giám sát được lắp đặt đầy đủ.

Mẹ của sĩ quan cảnh sát Andrew Harper bày tỏ sự thất vọng khi hay tin hai trong số những kẻ sát hại con bà có thể được xem xét trả tự do sớm theo chính sách mới. Burnham khẳng định thủ phạm chính Henry Long sẽ không thuộc diện được trả tự do trước hạn.

Mark Fairhurst, Chủ tịch công đoàn POA đại diện cho lực lượng quản giáo, kêu gọi Thủ tướng cần xem xét lại chính sách để có những trường hợp ngoại lệ, giữ lại tù nhân phạm các tội nghiêm trọng, bao gồm cả tội bạo lực, tội tình dục và bạo lực gia đình nhằm đảm bảo quyền lợi của các nạn nhân.

Công đoàn POA cũng đề xuất nên dành nguồn lực giải phóng những người phạm tội nhẹ để giảm áp lực chỗ giam và giám sát trong cộng đồng, song chính sách cần được truyền thông rõ ràng để tạo sự đồng thuận trong công chúng.

Bà Emma Reynolds, Tổng thư ký Bộ Tài chính, cho biết Thủ tướng Burnham và Bộ trưởng Bộ Tư pháp Alex Norris đang xem xét vấn đề thực thi chính sách và sẽ công bố quyết định trong vài tuần tới. Bộ Tư pháp Anh hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về vụ việc.

Chính sách mới này nếu được thực hiện sẽ đánh dấu một bước thay đổi lớn trong cách thức trả tự do tù nhân tại Anh và xứ Wales, tập trung vào giám sát cộng đồng nghiêm ngặt thay vì chỉ dựa vào thời gian thụ án. Tuy nhiên, sự điều chỉnh này hiện không rõ ràng về phạm vi áp dụng và khiến người trong ngành lẫn công chúng hoài nghi.

Theo Napo và các chuyên gia trong ngành, việc không có hướng dẫn rõ ràng trong thời gian tới có thể làm đổ vỡ toàn bộ kế hoạch chuẩn bị trả tự do, ảnh hưởng nghiêm trọng tới nhân viên và an toàn cộng đồng.

Việc rà soát lại chính sách này được xem là dấu hiệu cho thấy áp lực từ dư luận, các nạn nhân và tổ chức công đoàn đối với chính quyền nhằm cân nhắc kỹ lưỡng hơn các giải pháp trong hệ thống tư pháp hình sự.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.