Xung đột Mỹ-Iran mở rộng, các cuộc tấn công ở Biển Đỏ mở thêm mặt trận mới

Xung đột giữa Mỹ và Iran trong thời gian gần đây đã vượt ra ngoài phạm vi các cuộc tấn công quân sự trực tiếp, với các nhóm vũ trang ủng hộ Iran ở Yemen tiến hành các cuộc tấn công vào các tàu thuyền đi qua eo biển Bab al-Mandeb, đoạn nối Biển Đỏ và Ấn Độ Dương. Hành động này bắt đầu trong tuần và nhanh chóng gây ảnh hưởng lớn đến thị trường dầu mỏ khi giá dầu thô tăng lên trên 100 USD một thùng lần đầu tiên trong hai tháng.

Các cuộc tấn công của nhóm Houthi được coi là một phần trong chiến dịch chịu áp lực quân sự ngày càng gia tăng giữa Washington và Tehran kể từ khi nổ ra các động thái quân sự mạnh mẽ do Tổng thống Mỹ Donald Trump và Israel chủ động từ cuối tháng 2.

Ngay trong ngày thứ Hai, lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn công bố lệnh cấm vận vận tải biển ngay lập tức nhắm vào Saudi Arabia, khẳng định sẽ chặn tất cả tàu liên quan đến Saudi Arabia qua eo biển Bab al-Mandeb như một hành động trả đũa cho việc Riyadh phong tỏa Yemen và các vụ tấn công gần đây vào sân bay quốc tế Sana'a.

Điều này đe dọa nghiêm trọng tuyến đường vận chuyển quan trọng mà Saudi Arabia sử dụng để xuất khẩu dầu thô thông qua đường ống Đông-Tây đến cảng Biển Đỏ, nhằm tránh những gián đoạn tại eo biển Hormuz. Eo biển Bab al-Mandeb chiếm khoảng 12% thương mại toàn cầu, trong đó có gần một phần tư lượng container vận chuyển qua kênh đào Suez.

Gián đoạn kéo dài tại đây có thể buộc các tàu phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi, làm tăng thêm 4.345 km (2.700 dặm) cho hành trình giữa Saudi Arabia và Mỹ, theo đánh giá của chính phủ Mỹ.

The Wall Street Journal dẫn nguồn tin cho biết Tổng thống Trump cùng các quan chức cấp cao trong chính quyền đã cảnh báo về khả năng mở rộng chiến dịch quân sự, bao gồm các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạt nhân nghi ngờ Pickaxe Mountain hoặc các hạ tầng của Iran, trong phản ứng với các hành động của Iran tại eo biển Hormuz.

Chuyên gia chính trị Abdel-Bari Taher phân tích với Associated Press rằng các chia rẽ nội bộ tại Yemen khiến quốc gia này dễ bị lôi kéo sâu hơn vào cuộc xung đột khu vực, từ đó đẩy cao nguy cơ một cuộc chiến tranh mở rộng hơn trong khu vực.

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio khẳng định áp lực đối với Tehran sẽ tiếp tục, dựa trên phát biểu của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi mô tả chính sách của nước này là “mắt trả mắt.” Rubio nhấn mạnh rằng cái giá mà Iran phải gánh chịu sẽ ngày càng tăng cho đến khi họ thay đổi cách tiếp cận.

Tại một hội nghị thượng đỉnh tổ chức ở Manila, Rubio nói: "Chính sách của Tổng thống là đầu trả mắt." Ông cho biết quyết định tăng cường hành động quân sự hay không sẽ được Tổng thống Trump đưa ra trong vài ngày tới.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tiết lộ chi phí của cuộc xung đột kéo dài với Iran đã lên tới 37,5 tỷ USD, bao gồm cả chi phí vận hành và bảo trì dự kiến đến cuối năm tài chính hiện tại. Con số này cao hơn 8 tỷ USD so với mức 29 tỷ USD được chính quyền Trump báo cáo hồi tháng 5.

Các nhà phân tích nhận định mặc dù cả hai bên đều có xu hướng tăng cường đối đầu, nhưng không bên nào có thể đạt được mục tiêu chiến lược rộng lớn chỉ bằng động thái quân sự. Cựu quan chức Mỹ Alan Eyre nhận định: "Hiện đang có xu hướng leo thang. Tôi không nghĩ chính quyền Mỹ có một khái niệm chiến lược rõ ràng về điều họ muốn đạt được."

Theo Wall Street Journal, cuộc xung đột Mỹ-Iran đang trên đà mở rộng sang các mặt trận mới, làm gia tăng lo ngại về một cuộc xung đột khu vực rộng lớn và ảnh hưởng tiêu cực đến thương mại toàn cầu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.