Unesco công nhận các di tích ở Liban và Westjordanland là di sản thế giới

Ngày 24 tháng 7 năm 2026, một ủy ban của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (Unesco) đã đưa một địa điểm khảo cổ ở Westjordanland cùng năm lâu đài ở phía Nam Liban vào danh sách di sản văn hóa thế giới. Do điều kiện chính trị bất ổn trong khu vực, các thành viên ủy ban họp tại thành phố Busan, Hàn Quốc, đã đồng thời quyết định xếp hạng những địa điểm này là di sản thế giới đang gặp nguy hiểm.

Quy trình công nhận khẩn cấp được áp dụng nhằm bảo vệ các di tích có nguy cơ bị đe dọa bởi thiên tai, chiến tranh hoặc xung đột, phản ánh tính cấp thiết của quyết định này.

Sebastia, tọa lạc khoảng 10 km về phía tây bắc của Nablus trong vùng Westjordanland do Israel chiếm đóng, lưu giữ dấu tích một cộng đồng con người trải dài hơn 2.000 năm. Các nhà khảo cổ xem đây là thủ phủ của vương quốc Israel trong Kinh Thánh. Theo truyền thống Kitô giáo và Hồi giáo, đây là nơi an táng của Thánh Gioan Tẩy Giả.

Kể từ năm 2012, Sebastia đã được đề cử là ứng cử viên di sản thế giới. Đại diện Palestine tại Unesco trước đây nhấn mạnh rằng danh hiệu này rất cần thiết để bảo vệ di tích khỏi sự xuống cấp và sự đe dọa hiện hữu.

Israel đã phản đối mạnh mẽ quyết định của Unesco khi trước đó đã kêu gọi từ chối đơn đề cử Sebastia. Bộ Ngoại giao Israel cáo buộc đại diện Palestine tiến hành một chiến dịch mang tính thù địch, đơn phương và sai lệch, khi trình bày Sebastia như một địa điểm cần cứu trợ khẩn cấp.

Israel cho rằng động thái này là nỗ lực nhằm xóa bỏ lịch sử Do Thái và Kitô giáo vốn được ghi chép chặt chẽ tại đây.

Năm lâu đài tại Jabal Amel, phía Nam Liban, được Unesco mô tả như một chuỗi các hệ thống phòng thủ liên kết phản ánh sự phát triển của khu vực từ thời cổ đại đến Trung cổ. Những công trình này phần lớn được xây dựng trong thời kỳ các Hiệp Sĩ Thập Tự Chinh, sau đó được các triều đại Ayyubid, Mamluk và các thế lực khác tu sửa và điều chỉnh.

Israel nghi ngờ một trong những lâu đài này có đường hầm thuộc tổ chức vũ trang Hezbollah và cáo buộc nhóm này biến nơi đây thành pháo đài quân sự. Phía đại diện Liban tại Unesco phủ nhận, khẳng định rằng sau khi Israel rút quân khỏi phía Nam Liban vào năm 2000, các lâu đài chỉ được dùng vào mục đích văn hóa và du lịch.

Ủy ban di sản thế giới của Unesco họp tại Busan đến ngày 29 tháng 7 năm 2026, chịu trách nhiệm chủ yếu trong việc thực hiện Công ước Di sản Thế giới. Năm nay có khoảng 30 địa điểm được đề cử để bổ sung vào danh sách di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới.

Trong số các ứng viên nổi bật, Đức đề cử khu vực rừng Zehlendorf ở Berlin, còn gọi là khu định cư Papageiensiedlung, để được công nhận là di sản thế giới.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.