Macron khai mở kỷ nguyên mới cho châu Âu với màn diễu binh quân sự hoành tráng

Diễu binh lịch sử nhân ngày quốc khánh Pháp

Tại đại lộ Champs-Élysées, Tổng thống Emmanuel Macron đã chủ trì buổi lễ diễu binh hôm 14/7 nhằm kỷ niệm ngày quốc khánh Pháp, đánh dấu sự kiện lần thứ 10 và cũng là cuối cùng trong nhiệm kỳ hai của ông. Sự kiện thu hút hơn 50.000 khán giả dưới cái nắng gay gắt khi hàng nghìn binh sĩ và khí tài quân sự tham gia, trong đó có sự hiện diện đặc biệt của 25 quốc gia trong Liên minh Tình nguyện viên vì Ukraine.

Điều này khiến tổng số binh sĩ lên tới gần 6.700 người đi bộ, bổ sung bởi 98 máy bay, 31 trực thăng và 315 phương tiện quân sự. So với năm trước, số lượng binh sĩ tăng 15%, xe cộ và máy bay tăng 30%. Chủ đề của buổi lễ là "Sự thức tỉnh chiến lược của châu Âu", nhằm thể hiện khả năng phối hợp giữa lực lượng trên bộ và trên không, nhấn mạnh cam kết bảo vệ lợi ích của Pháp và đồng minh.

Sự xuất hiện nổi bật của lực lượng đa quốc gia

Đáng chú ý, 4.500 quân nhân Pháp không còn là nhân vật duy nhất của buổi diễu binh. Hơn 2.000 binh sĩ đến từ 18 nước thành viên liên minh, gồm Đức, Ba Lan, các nước Baltic, Thụy Điển, Phần Lan và đặc biệt là các lực lượng Ukraine trong trang phục chiến đấu, đã đồng hành cùng nhau trên đại lộ nổi tiếng dưới sự cổ vũ của đông đảo người dân mang theo quốc kỳ Pháp và châu Âu.

Chiến xa Leclerc của Pháp, xe tăng Leopard của Đức, drone do thám Ba Lan và hệ thống phòng không Hà Lan diễu hành cùng nhau, biểu tượng cho sự đoàn kết của châu Âu trước mối đe dọa từ Nga. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã có mặt và bày tỏ niềm tự hào khi thấy các binh sĩ của mình lần đầu tiên tham gia diễu binh trên "đại lộ đẹp nhất thế giới".

Bầu trời Paris cũng trở nên hùng tráng với sự góp mặt của máy bay Rafale của Pháp, Eurofighter của Đức và Gripen của Thụy Điển bay đội hình dưới màu cờ của liên minh. Đây là dấu hiệu cho thấy châu Âu có khả năng thể hiện sức mạnh quân sự tổng hợp mà không hoàn toàn phụ thuộc vào NATO hay Mỹ. Trên mạng xã hội, Macron đã ca ngợi sự kiện như biểu tượng của sự đoàn kết và vận mệnh chung giữa các quốc gia.

Thông điệp chiến lược gửi tới Nga và Mỹ

Mặc dù buổi diễu binh tạo dấu ấn hoành tráng, mục tiêu chủ yếu của Macron là một tín hiệu chính trị. Các cơ quan tình báo châu Âu đã cảnh báo về nguy cơ Nga chuẩn bị mở một chiến dịch lớn tại Ukraine ngay trong mùa thu tới. Việc mời lực lượng tình nguyện nhiều nước cùng tham gia nhằm khẳng định rằng bất cứ bước tiến nào của Nga sẽ bị châu Âu đoàn kết và kiên quyết ngăn chặn.

Việc tổ chức ngày 14/7 không phải ngẫu nhiên, khi năm 2022, Tổng thống Nga Vladimir Putin từng chế nhạo sự yếu kém của châu Âu. Hành động lần này được đánh giá là phản ứng mạnh mẽ chứng minh sự tiến bộ và quyết tâm chống lại áp lực từ Kremlin.

Ngày trước đó, tại một hội nghị thượng đỉnh ở Paris, 37 lãnh đạo quốc gia, trong đó có Thủ tướng Anh Keir Starmer, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thư ký NATO Mark Rutte, đã gặp gỡ bàn bạc về việc hình thành một liên minh các tình nguyện viên nhằm xây dựng hòa bình cho Ukraine sau chiến tranh cũng như đảm bảo an ninh cho Kiev trước các mối đe dọa Nga trong tương lai.

Châu Âu tự chủ trong an ninh và quốc phòng

Trước ngày diễu binh, trong bài phát biểu truyền thống tại Bộ Quốc phòng Pháp, Tổng thống Macron khẳng định châu Âu đang trở thành một cường quốc có khả năng tự bảo vệ, vượt qua những chủ nghĩa dân tộc từng làm suy yếu liên kết lục địa này. Ông nhấn mạnh quyết tâm duy trì hòa bình và tự do, dù phải chấp nhận mất mát lớn. Tuy nhiên, Macron cũng duy trì đường lối không tham gia trực tiếp vào chiến sự với Nga, tìm kiếm sự cân bằng giữa cứng rắn và ôn hòa.

Phản ứng từ Moskva không chậm trễ khi người phát ngôn Kremlin Dmitry Peskov gọi liên minh là một "liên minh ảo tưởng", cho rằng phương Tây tin rằng có thể đánh bại Nga về chiến lược. Tuy nhiên, đây còn là lời khẳng định giá trị của buổi lễ trước sự tiến công không ngừng của Nga ở Donbass, nơi mỗi ngày Nga mất khoảng 1.000 quân.

Bên cạnh Nga, Mỹ cũng là đối tượng của thông điệp từ Pháp. Trong bối cảnh nước này vừa chuyển giao chính quyền cho Donald Trump từ năm 2025, sự không chắc chắn trong cam kết của Washington khiến châu Âu buộc phải tăng tốc quá trình tự chủ quốc phòng. Macron khẳng định, trong khi Mỹ vẫn là đồng minh, châu Âu cần đủ năng lực để tự bảo vệ mình.

Khởi đầu cho hệ thống quốc phòng châu Âu

Buổi diễu binh cũng đồng thời đánh dấu nền tảng cho một hệ thống quốc phòng châu Âu mới. Paris muốn chuyển Liên minh Tình nguyện viên thành cốt lõi của cấu trúc an ninh lục địa. Macron đã kêu gọi tiếp tục phát triển các dự án hợp tác quốc phòng, đồng thời bày tỏ sự tiếc nuối về sự thất bại của chương trình hợp tác sản xuất chiến đấu cơ Pháp-Đức SCAF do chủ nghĩa cá nhân cản trở.

Tổng thống Ukraine Zelensky đề xuất một dự án lá chắn phòng thủ tên lửa tích hợp châu Âu, bao gồm các quốc gia như Pháp, Thụy Điển, Đan Mạch, Ý và Na Uy. Dự án này được xem như một giải pháp thay thế hiệu quả và tiết kiệm hơn so với các hệ thống Mỹ như Patriot, cho thấy nỗ lực tự chủ đã mở rộng vượt qua khuôn khổ hỗ trợ quân sự cho Ukraine.

Bộ trưởng quốc phòng phụ trách lực lượng vũ trang Pháp Alice Rufo cho biết sẽ có thêm nhiều gói viện trợ trong lĩnh vực hàng không và phòng thủ tên lửa. Ngoài ra, một lực lượng đa quốc gia cho Ukraine sắp được thành lập để luyện tập và chứng minh cam kết phương Tây, dự kiến triển khai sau khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn.

Những khó khăn và tương lai của liên minh

Liên minh Tình nguyện viên được thành lập năm 2024 đã dần mở rộng phạm vi hoạt động, với cơ quan chỉ huy chung đặt tại Bruxelles, phối hợp cung cấp vũ khí, huấn luyện đa quốc gia và hoạch định chiến lược. Quỹ quốc phòng châu Âu trị giá 120 tỷ euro được dành để trang bị sản phẩm quốc phòng nội địa như xe tăng, drone và tên lửa. Các hiệp định phòng thủ chung theo mô hình NATO cũng đang được tính đến triển khai đồng bộ vào năm 2027.

Dù vậy, nhiều thử thách vẫn còn hiện diện. Sự đồng thuận trong nội bộ EU vẫn yếu, một số quốc gia như Hungary, Slovakia và Ý còn phản đối những biện pháp quá sâu rộng. Vấn đề tài chính cũng chưa giải quyết ổn thỏa với khoản ngân sách hiện tại không đủ, dẫn đến việc Ủy ban châu Âu đang xem xét áp thuế quốc phòng mới. Sự khác biệt về vai trò của NATO cũng là nguồn cơn chia rẽ, khi nhiều nước Đông Âu không đồng ý trùng lặp cơ cấu.

Buổi diễu binh đồng thời là lần cuối cùng Macron điều hành sự kiện dưới tư cách tổng thống, trước khi nhường chỗ năm 2027. Đây được xem là nỗ lực để ông khẳng định di sản đối ngoại và củng cố tầm vóc của châu Âu trong một bối cảnh chính trị tiềm ẩn nhiều thay đổi, nhất là xu hướng cực hữu có thể trỗi dậy ở Pháp và các nước châu Âu.

Macron thẳng thắn bày tỏ: "Lịch sử sẽ đánh giá chúng ta. Hoặc là ta chỉ đứng nhìn sự an toàn của chính mình, hoặc ta trở thành người kiến tạo chủ động".

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.