Hiện tượng 'lily padding' tại UAE: Tại sao người lao động chuyển việc nhanh hơn bao giờ hết

George Evans, một chuyên gia thiết kế và công nghệ, đã trải qua sáu công việc trong vòng bảy năm tại UAE, phản ánh một xu hướng mới được gọi là "lily padding". Thuật ngữ này lấy hình ảnh con ếch nhảy qua các đám lá bèo trên mặt hồ, ám chỉ việc liên tục nhảy việc để nhanh chóng tích lũy kỹ năng, tăng thu nhập và mở rộng mạng lưới quan hệ. Ông Evans cho biết đã từng hy vọng tìm được công ty để gắn bó lâu dài từ 5 đến 10 năm nhằm phát triển sự nghiệp, song thực tế không như mong đợi vì bị sa thải hai lần, lần đầu do ảnh hưởng Covid-19, lần sau do công ty tối ưu nhân sự.

Ba vị trí còn lại của ông đều mang tính bước đệm cho phát triển kỹ năng hoặc chỉ giúp ông trang trải chi phí sinh hoạt, trong khi một công việc không cung cấp cơ hội thăng tiến tương xứng.

Số liệu từ LinkedIn cho thấy 72% chuyên gia tại UAE đang lên kế hoạch tìm việc mới trong năm nay, mặc dù 65% trong số đó nhận định việc tìm công việc phù hợp trở nên khó khăn hơn so với 12 tháng trước. Thị trường lao động UAE đặc trưng bởi lượng lớn lao động nước ngoài, tỷ lệ thất nghiệp thấp và nhu cầu tuyển dụng cao trong các ngành như công nghệ thông tin, tài chính, khách sạn và y tế đã tạo điều kiện thuận lợi cho "lily padding" phát triển.

Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) đang đóng vai trò quan trọng thúc đẩy hiện tượng nhảy việc tại UAE. Mohamed Alabbar, một doanh nhân nổi tiếng, đã thông báo vào tháng 5 rằng AI sẽ làm giảm một nửa số lượng việc làm tại nền tảng thương mại điện tử Noon. Tuy nhiên dữ liệu toàn cầu cho thấy 55% lãnh đạo doanh nghiệp từng cắt giảm vị trí nhân sự để ứng dụng AI sau đó hối tiếc quyết định này, theo công ty tư vấn Orgvue.

Nghiên cứu từ Robert Half tại Mỹ cũng chỉ ra 32% nhà tuyển dụng đã loại bớt vị trí nhân sự với lý do áp dụng AI cuối cùng phải tuyển lại cho cùng chức danh hoặc vị trí tương tự. Công ty tư vấn quản lý Gartner dự báo một nửa số vị trí bị cắt do AI sẽ được phục hồi trước năm 2027.

Sarah Brooks, giám đốc của Fikrah HR, gọi hiện tượng này là "hiệu ứng boomerang AI", giải thích rằng các công ty ban đầu cắt giảm nhân sự để thể hiện hiệu quả và kiểm soát chi phí với nhà đầu tư, nhưng sau đó phải tuyển lại khi nhận ra những lỗ hổng về dịch vụ khách hàng, logistics và ra quyết định dựa trên kinh nghiệm con người.

Theo khảo sát toàn cầu năm 2024 của Randstad, thời gian làm việc trung bình của nhóm Gen Z trong 5 năm đầu sự nghiệp chỉ khoảng 1,1 năm, so với 1,8 năm của thế hệ Millennials và gần 3 năm ở thế hệ Boomers. Ông Evans nhận xét thế hệ trẻ hiện nay bảo vệ cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân cũng như sức khỏe tâm thần, khiến họ lựa chọn kỹ càng hơn nơi làm việc.

Tuy nhiên, một quan điểm khác từ Nikki Samson, sáng lập công ty tuyển dụng NS Search tại UAE, cho thấy nhiều nhân viên trẻ vẫn duy trì công việc nếu có cơ hội phát triển và thăng tiến, chỉ rời bỏ khi không thấy triển vọng nâng cao vị trí.

Việc chuyển việc liên tục không chỉ ảnh hưởng tới người lao động mà còn tạo gánh nặng tài chính cho các doanh nghiệp. Theo Hiệp hội Quản lý Nhân sự (SHRM), chi phí thay thế nhân sự có thể lên đến từ 50% đến 200% mức lương hàng năm, bao gồm phí tuyển dụng, huấn luyện và mất mát năng suất.

Ở UAE, hệ thống trợ cấp thôi việc cộng thêm gánh nặng này, khi nhân viên làm đủ một năm được nhận 21 ngày lương cơ bản mỗi năm trong vòng năm năm đầu. Điều này đồng nghĩa công ty sẽ phải trả gần như hai lần chi phí cho cùng một vị trí khi phải tái tuyển dụng.

Sau cùng, việc cắt giảm rồi tuyển lại nhân sự làm giảm uy tín lãnh đạo và niềm tin của đội ngũ nhân viên, gây ra nguy cơ thôi việc ngày càng cao.

Dữ liệu từ Anh cho thấy người lao động chuyển việc hơn bốn lần trong một thập kỷ thu nhập bình quân cao hơn 31% so với người giữ nguyên công việc. George Evans nhấn mạnh việc lựa chọn kỹ mục tiêu nghề nghiệp và chủ động tìm kiếm các vị trí phù hợp là cách để thành công thay vì chờ đợi cơ hội thăng chức trong cùng công ty.

Sarah Brooks cũng nhấn mạnh những yếu tố đặc thù tại UAE như mức lương chưa đáp ứng chi phí sinh hoạt ở Dubai, nhu cầu của người lao động nước ngoài nhằm đổi chỗ ở, và việc các công ty dùng giai đoạn thử việc để chấm dứt hợp đồng mà không cần thủ tục giấy tờ.

Ông Evans khuyên người lao động nên cố gắng giải quyết vấn đề tại nơi làm việc trước khi quyết định từ chức và tránh làm mất lòng các nhà tuyển dụng cũ. Trong khi đó, Sarah Brooks nhấn mạnh doanh nghiệp cần chủ động cải thiện môi trường làm việc bằng cách cung cấp chế độ làm việc linh hoạt, lộ trình thăng tiến và phản hồi phát triển nghề nghiệp để ứng phó với xu hướng lily padding đang trở thành "bình thường mới" trong sự nghiệp.