Mỹ giữ nguyên trừng phạt với 39 quan chức Trung Quốc và Hong Kong, chưa có thay đổi gần

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 7/9 nhấn mạnh sẽ không có sự thay đổi nào đối với các lệnh trừng phạt còn lại áp dụng với 39 quan chức Hong Kong và Trung Quốc đại lục trong "tương lai gần". Ông Rubio cho biết vấn đề này đã được đề cập trong cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị tại hội nghị bộ trưởng Ngoại giao ASEAN ở Manila.

Ông cũng cho biết Tổng thống Donald Trump đã cho phép tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia liên quan đến Hong Kong hết hiệu lực từ tuần trước sau khi nhận định "hoàn cảnh đã thay đổi". Tuy nhiên, Rubio không nói rõ chi tiết vì sao có quyết định này.

Trước câu hỏi của báo chí về việc vì sao Mỹ nới lỏng một số trừng phạt và cho phép tuyên bố tình trạng khẩn cấp hết hạn, Ngoại trưởng Rubio khẳng định "không có sự nới lỏng trừng phạt". Ông giải thích rằng một số điều kiện cơ sở cho một số biện pháp đã không còn tồn tại.

Lệnh Tuyên bố Tình trạng Khẩn cấp Quốc gia số 13936 được Tổng thống Trump ban hành vào tháng 7/2020 trong bối cảnh Bắc Kinh áp đặt luật an ninh quốc gia mới đối với Hong Kong, sự kiện xảy ra sau nhiều tháng biểu tình chống chính phủ.

Lệnh này là cơ sở cho quyết định của Washington trong việc chấm dứt những ưu đãi đặc biệt dành cho Hong Kong về thương mại và kiểm soát xuất khẩu. Mặc dù tuyên bố tình trạng khẩn cấp đã hết hiệu lực, Bộ Ngoại giao Mỹ nhanh chóng làm rõ điều này không đồng nghĩa với việc đặc quyền của Hong Kong được khôi phục.

Theo Ngoại trưởng Rubio, Tổng thống Trump nhận thấy "lý do và cơ sở" ban hành tuyên bố trên đã thay đổi, tuy không nói cụ thể. Cuộc bàn luận về vấn đề này diễn ra trong cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị, ngoài ra còn bàn về chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và các tranh chấp biển Đông.

Mỹ đã dỡ trừng phạt đối với 9 quan chức Hong Kong và Trung Quốc đại lục, gồm có Bộ trưởng Tư pháp Paul Lam Ting-kwok, Giám đốc Văn phòng Bảo vệ An ninh Quốc gia Trung Quốc tại Hong Kong Dong Jingwei, cùng hai cựu ủy viên cảnh sát Raymond Siu Chak-yee và Stephen Lo Wai-chung.

Tuy nhiên, 39 quan chức còn lại như Trưởng Đặc khu Hong Kong Lý Gia Siêu, người tiền nhiệm Lâm Trịnh Nguyệt Nga và Bộ trưởng An ninh Trương Bình Cường vẫn chịu trách nhiệm dưới các lệnh trừng phạt theo Đạo luật Tự trị Hong Kong, luật được ban hành năm 2020 khi luật an ninh quốc gia được áp dụng.

Bộ Thương mại Trung Quốc cùng chính quyền Hong Kong đánh giá động thái của Mỹ tuần trước là "bước quan trọng" nhằm thực hiện thỏa thuận đạt được giữa Bắc Kinh và Washington. Đạo luật an ninh quốc gia được Mỹ cho là đã làm xói mòn quyền tự trị và hạn chế các quyền, tự do của người dân Hong Kong sau khi thành phố được trao trả về Trung Quốc năm 1997.

Trong khi đó Bắc Kinh và chính quyền Hong Kong khẳng định luật này là cần thiết nhằm đem lại sự ổn định sau các cuộc biểu tình năm 2019.

Theo Rubio, "vẫn còn một số lượng đáng kể quan chức Hong Kong bị trừng phạt không nằm trong phạm vi lệnh hành pháp, và các biện pháp trừng phạt đó vẫn được giữ nguyên". Ông cũng nói rõ rằng vấn đề này đã được thảo luận trong cuộc gặp với ông Vương Nghị và không dự kiến có sự thay đổi trong thời gian tới.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.