Dunja Hayali phơi bày thực trạng tê liệt của Deutsche Bahn trong báo cáo đặc biệt

Trong chương trình "Am Puls" trên kênh ZDF, nhà báo 52 tuổi Dunja Hayali dành phần lớn thời lượng để điều tra thực trạng tại Deutsche Bahn, hãng đường sắt quốc doanh của Đức. Chuyến đi của cô xuyên qua nhiều vùng đất trên nước Đức cùng những cuộc phỏng vấn với người đứng đầu công ty, tài xế tàu và các nhà chính trị nhằm làm rõ nguyên nhân đằng sau tình trạng trì trệ, lạc hậu của mạng lưới đường sắt quốc gia.

Deutsche Bahn từ lâu đã trở thành đề tài bàn tán phổ biến trong giới truyền thông và công chúng Đức, bên cạnh thời tiết. Với hơn một nửa các chuyến tàu liên tỉnh thường xuyên chậm trễ, giao tiếp với khách hàng thiếu hiệu quả và các công trình xuống cấp nghiêm trọng, dư luận ngày càng mất niềm tin vào hệ thống này. Ngay cả lãnh đạo tại trụ sở chính ở Berlin cũng thừa nhận rằng tình hình đã xấu đi nhiều năm và không thể che giấu nữa.

Các vấn đề an toàn được nhấn mạnh qua vụ tai nạn đường sắt ở Garmisch-Partenkirchen vào tháng 6 năm 2022, khiến 5 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Nguyên nhân chính được xác định là bộ phận đỡ bằng bê tông bị phá hủy không chịu nổi trọng lượng tàu. Báo cáo nội bộ còn phơi bày việc thông tin quan trọng về tình trạng này không được truyền đạt đầy đủ đến các nhân viên kiểm tra kỹ thuật, dẫn đến thiếu sót nghiêm trọng trong khâu bảo trì.

Trong bối cảnh đó, Deutsche Bahn đã thay thế hàng triệu thanh bê tông bị hư hỏng sau sự cố. Tuy nhiên, khi Dunja Hayali hỏi về số lượng thanh bê tông cũ còn nằm trong lòng đất, cô không nhận được câu trả lời thỏa đáng. Thêm vào đó, một lái tàu giấu tên chia sẻ rằng những cảnh báo anh kiến nghị nội bộ đa phần không được phản hồi, thậm chí không biết tình trạng sửa chữa sau khi báo cáo ra sao. "Có những lúc tôi hoàn toàn không cảm thấy an toàn khi lái tàu," anh nói thẳng thắn.

Vụ xét xử liên quan đến tai nạn tại Oberbayern kết thúc với việc 2 nhân viên của Deutsche Bahn được tha bổng trong tháng 1 năm nay. Một cảnh tượng xúc động khác của chương trình là cuộc trò chuyện của Hayali với một người chồng góa vợ đã mất do tai nạn. Dù chịu đau thương, người này nói không oán trách các nhân viên được tha bổng, mà còn xúc động khi gặp lại họ trong phiên tòa. Điều này cho thấy trách nhiệm trong vụ việc không nằm ở cá nhân mà do các khâu và quy trình từ hệ thống vận hành bị lỗi.

Chủ đề tiếp theo trong phóng sự là công cuộc số hóa chưa đạt tiến triển nhiều tại mạng lưới đường sắt Đức. Chỉ khoảng 2% tổng số đường sắt được trang bị hệ thống điều khiển tàu kỹ thuật số ETCS, một con số đáng báo động so với các chuẩn mực hiện đại. Hayali trực tiếp chứng kiến các công đoạn bảo trì gần đây trên tuyến đường giữa Hamburg và Berlin, nơi các thiết bị tín hiệu cũ được thay lại thay vì hiện đại hóa với công nghệ số.

Cô còn mang so sánh với Bỉ, nước độc lập đã số hóa hoàn toàn hệ thống đường sắt dài 6400 km trong khi Đức sở hữu đường ray lên tới gần 33.500 km. Tuy vậy, vấn đề nằm ở chỗ Đức chưa có nguồn ngân sách rõ ràng và kế hoạch cụ thể để trang bị thiết bị số cho các chuyến tàu. Dưới góc độ chính trị, vai trò lãnh đạo của liên đảng CDU trong Bộ Giao thông trong nhiều thập kỷ cũng bị chất vấn nhưng không có câu trả lời thuyết phục khi không lý giải được lý do tại sao mạng lưới đường sắt bị bỏ rơi như hiện nay.

Kết thúc phóng sự là lời kêu gọi cho một kế hoạch tổng thể giúp sửa chữa và hiện đại hóa hệ thống đường sắt Đức. Dunja Hayali nhấn mạnh: "Nếu có một bản kế hoạch bài bản đi kèm với nguồn lực tài chính rõ ràng, việc cải thiện hệ thống đường sắt ở Đức là điều hoàn toàn khả thi." Giám đốc Deutsche Bahn cũng thể hiện mong muốn xây dựng lại hình ảnh tích cực và giúp cải thiện tỷ lệ đúng giờ của các chuyến tàu trong những năm tới.

Nhận định cuối cùng của Hayali là: "Lúc này thì tệ hơn cũng khó có thể xảy ra."

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.