Trump đe dọa Huthi và Iran với "xử phạt quân sự" liên quan căng thẳng tại Trung Đông

Những hoạt động quân sự ngày càng gia tăng của lực lượng Huthi tại Yemen đã làm dấy lên mối quan ngại toàn cầu về khả năng bùng nổ xung đột trong khu vực Trung Đông. Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã có phản ứng mạnh mẽ với những diễn biến này, cảnh báo sẽ thực hiện một hình phạt quân sự đáng kể đối với Huthi nếu nhóm này tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công. Trump cũng nhấn mạnh rằng Iran, được xem là đồng minh thân cận nhất của lực lượng Huthi, sẽ phải chịu trách nhiệm trong trường hợp việc này xảy ra.

Trước đó, lực lượng Huthi tuyên bố đã tấn công hai tàu Saudi Arabia, ngay sau khi họ thông báo áp đặt một lệnh phong tỏa khu vực biển nhằm vào Saudi Arabia. Riyadh xác nhận một trong những tàu của mình đã bị tấn công, làm gia tăng tình trạng căng thẳng trong khu vực chiến lược này.

Diễn biến mới ở Trung Đông đã khiến thị trường dầu thế giới trở nên bất ổn. Giá dầu Brent, chuẩn mực trên thị trường quốc tế, đã vượt ngưỡng quan trọng 100 USD một thùng, mức cao nhất kể từ đầu tháng Sáu, cho thấy những lo ngại về nguồn cung dầu từ khu vực này đang ngày càng đậm nét.

Các quan chức quốc tế cũng lên tiếng kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực. Bộ Ngoại giao Oman, đóng vai trò trung gian hòa giải, cho biết đang nỗ lực tái khởi động đàm phán giữa lực lượng Huthi và Saudi Arabia nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình. ASEAN bày tỏ lo ngại nghiêm trọng về tình hình tại Biển Đỏ và nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do hàng hải trong khu vực, nhất là khi nhiều nước thành viên đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu.

Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu, Kaja Kallas, lên tiếng yêu cầu lực lượng Huthi chấm dứt các mối đe dọa đối với giao thông hàng hải quốc tế, coi lệnh phong tỏa biển là mối nguy hiểm gây mất ổn định khu vực. EU cũng đảm bảo duy trì sứ mệnh hải quân "Aspides" nhằm bảo vệ quyền tự do hàng hải tại Biển Đỏ và vùng biển quốc tế lân cận. Pháp cũng tham gia vào các nỗ lực kêu gọi Huthi ngừng các cuộc tấn công.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cáo buộc lực lượng Huthi đã để Iran lôi kéo thực hiện các cuộc tấn công gần đây. Ông nhấn mạnh rằng trước đây nhóm này vẫn giữ thái độ khá thận trọng trong cuộc xung đột. Rubio còn chỉ trích chính quyền Tehran liên tục vi phạm các thỏa thuận đã ký với Mỹ, trong khi Washington tuân thủ các cam kết của mình.

Các lực lượng Mỹ cũng đã tiến hành những cuộc tấn công liên tiếp suốt 12 đêm nhằm vào các mục tiêu tại Iran, với mục đích ngăn chặn những đòn tấn công nhằm vào tàu thương mại và thủy thủ dân sự. Ngược lại, quân đội Iran nhiều lần đáp trả bằng các đòn tấn công vào các mục tiêu của Mỹ ở các quốc gia vùng Vịnh và Jordan, gần đây nhất là vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào cửa khẩu giữa Kuwait và Iraq, theo Bộ Quốc phòng Kuwait.

Phản ứng lại, ông Abbas Araghtschi, Ngoại trưởng Iran, lên án hành động "phi lý, thái quá và áp bức" của Mỹ, khẳng định Tehran sẽ tiếp tục có các phản ứng mạnh mẽ. Phát ngôn viên quân đội Iran tuyên bố các đòn trả đũa sẽ được duy trì miễn là Mỹ tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng và khu vực ven biển của Iran.

Người đứng đầu Bộ Quốc phòng Đức, Boris Pistorius, bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về các cuộc tấn công tàu chở dầu, cảnh báo rằng tình huống này đang đi sai hướng và có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng không chỉ cho người dân trong khu vực mà còn cho toàn thế giới phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng từ vùng Trung Đông.

Theo tổ chức nghiên cứu Mỹ Institute for the Study of War (ISW), đã có ít nhất bảy tàu thay đổi hành trình để tránh lối qua eo biển Bab al-Mandab, tuyến đường hải vận chiến lược nối Ấn Độ Dương với Biển Đỏ và tiếp tục kết nối với Địa Trung Hải qua kênh đào Suez. Lực lượng Huthi kiểm soát phần lớn khu vực phía bắc và vùng duyên hải phía tây Yemen.

Đáng chú ý, một tàu chở dầu Trung Quốc đã được cho phép đi qua eo biển Bab al-Mandab, theo tin từ tạp chí chuyên ngành Lloyd's List. Những tàu Trung Quốc quay về từ cảng Janbu ở Biển Đỏ có thể đàm phán riêng với lực lượng Huthi để được phép đi qua, phản ánh sự phức tạp của tình hình an ninh hàng hải tại khu vực này.

Theo ASEAN, liều thuốc giải cho căng thẳng hiện nay là các cuộc đối thoại hòa giải và duy trì tự do hàng hải tại Biển Đỏ, điều này không chỉ giúp ổn định khu vực mà còn đảm bảo hoạt động vận chuyển dầu khí và viên nén nhiên liệu toàn cầu.

Trong bối cảnh tình hình căng thẳng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, các bên liên quan vẫn tiếp tục theo dõi sát sao và tăng cường các nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn chặn nguy cơ xung đột lan rộng, trong khi thị trường năng lượng thế giới đang chịu sức ép mạnh từ những bất ổn này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.