Bộ trưởng Giáo dục Ấn Độ từ chức sau 36 ngày biểu tình của giới trẻ về bê bối gian lận đề thi

Vụ việc bắt đầu từ một câu hỏi trên mạng xã hội do Abhijeet Dipke đặt ra: “Nếu tất cả những con gián cùng nhau hành động thì sao?” Câu hỏi này dẫn tới việc thành lập nhóm xã hội mang tên Cockroach Janta Party (CJP), một nhóm biểu tình mang tính châm biếm nhằm vào đảng Bharatiya Janata Party (BJP) đang cầm quyền dưới sự dẫn dắt của Thủ tướng Narendra Modi kể từ năm 2014.

Sau 36 ngày với những cuộc biểu tình rộng khắp do giới trẻ đứng đầu, Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan đã tuyên bố từ chức vào thứ Bảy, trước áp lực mạnh mẽ của dư luận và người biểu tình phản đối vụ bê bối rò rỉ đề thi - một bê bối đã làm rung chuyển hệ thống giáo dục và chính trị Ấn Độ.

Tại điểm biểu tình ở Jantar Mantar, trung tâm New Delhi, nơi có lệnh chặn internet, Abhijeet Dipke đã công bố tin vui bằng dòng trạng thái hào hứng: “Chúng ta đã thành công, chúng ta đã thành công.” Anh còn đọc tên các học sinh đã tự tử vì bê bối đề thi và hủy bỏ kỳ thi, đồng thời dành chiến thắng này cho những người đã khuất.

Cảm xúc vỡ òa, đông đảo người biểu tình mừng rỡ và nhảy múa. Lavanya Bharti, 19 tuổi, một người biểu tình tại đây, chia sẻ: “Chúng tôi bị gọi là lười biếng và thất nghiệp”, ám chỉ lời bình luận của Chánh án Ấn Độ khi gọi giới trẻ là “gián” và “ký sinh trùng”. “Chúng tôi lười biếng tới mức có thể nằm ngủ ngay giữa phố trong nhiều ngày; và thất nghiệp thật đấy. Nỗi sợ hãi mà ông Modi xây dựng trong nhiều năm giờ đã bị chúng tôi xóa bỏ. Gián đang bò khắp nơi, Modi ạ!”

CJP đã kêu gọi người biểu tình trở về nhà một cách ôn hòa sau khi chính phủ chấp nhận hầu hết yêu cầu của họ, bao gồm bồi thường cho gia đình các nạn nhân tự tử do bê bối, cam kết không trừng phạt người biểu tình, và lời xin lỗi chính thức từ cảnh sát cũng như lực lượng bán quân sự vì các vụ đàn áp trong các cuộc tuần hành, điển hình như cuộc tấn công ngày 20/7 khi hơn 100 người biểu tình bị thương.

Hình ảnh cảnh sát sử dụng hơi cay, dùi cui và gậy gộc chống lại người biểu tình đã châm ngòi cho làn sóng phẫn nộ lan rộng khắp các thành phố như Bengaluru, Jaipur, Lucknow, Mumbai và Patna, khiến hàng chục ngàn người xuống đường biểu thị sự ủng hộ phong trào.

Người biểu tình như Mehdi Hasan, 25 tuổi, cho biết anh sẽ trở về nhà với niềm vui sau một tháng ngủ lại tại điểm biểu tình ở Jantar Mantar, sau hành trình dài hơn 1.120 km từ Begusarai, Bihar. Anh bày tỏ mong muốn chính phủ nhận ra quyền lực không phải là tuyệt đối khi người dân ý thức được sức mạnh của mình.

18 tuổi Shruti Bedi nhấn mạnh sự kiện này là chiến thắng nhưng chưa phải kết thúc. Cô kêu gọi cần có một cuộc cải cách toàn diện, trao quyền cho người dân, đồng thời nhấn mạnh rằng thế hệ Gen Z đang tìm lại tiếng nói của mình trong xã hội.

Sự kiện từ chức của Bộ trưởng giáo dục là dấu mốc lần đầu tiên đánh dấu thất bại chính trị trực tiếp đối với Thủ tướng Modi sau 12 năm giữ quyền lực, phá vỡ hình ảnh “người mạnh mẽ” và tính hiệu quả đã được xây dựng trước đó, vốn bị thử thách bởi những chiến dịch xã hội được thúc đẩy bởi Gen Z qua mạng xã hội.

Những người chỉ trích cho rằng khoảng cách thế hệ và chính sách khiến giới trẻ bị đẩy vào thế khó khăn, trong khi người thân của các chính trị gia được học hành ở nước ngoài. Dưới sức ép này, phong trào biểu tình của CJP đã trở thành biểu tượng cho cuộc chiến chống lại bất công, thất nghiệp và sự quản lý lỗi thời.

Khi điểm biểu tình tan rã, tài khoản chính thức của Cockroach Janta Party trên X đã đăng lại bài viết đầu tiên của Abhijeet Dipke với dòng nhắn gửi: “Và hôm nay các bạn ơi, chúng ta đã biết chuyện gì xảy ra khi những con gián tập hợp lại.”

Thành quả của cuộc đấu tranh này sẽ được nhớ đến như biểu tượng cho sự thức tỉnh của thế hệ trẻ Ấn Độ, một tín hiệu cảnh báo mạnh mẽ cho chính quyền về sức mạnh của các phong trào dân sự tổ chức trên mạng xã hội và khả năng tạo áp lực từ xã hội dân sự hiện đại.