Các lời khai mới trong vụ án Plus Ultra có thể liên quan đến cựu Thủ tướng Zapatero

Trong những tuần qua, vụ án liên quan đến hãng hàng không Plus Ultra từng có thời gian lắng xuống với tâm lý căng thẳng. Tuy nhiên, kể từ khi cựu Thủ tướng Tây Ban Nha José Luis Rodríguez Zapatero xuất hiện với tư cách nghi phạm chính về tội lợi dụng ảnh hưởng để tư lợi vào ngày 17/6, tiến trình điều tra đã chuyển biến rõ rệt. Ông Zapatero phủ nhận mọi cáo buộc, khẳng định không can thiệp hay cố gắng giúp đỡ hãng hàng không này, và đổ trách nhiệm sang người bạn đồng hành kinh doanh của mình, doanh nhân Julio Martínez Martínez.

Martínez Martínez hiện đang đứng trước hai lựa chọn: thừa nhận mối liên hệ kinh doanh với Plus Ultra, bao gồm việc thành lập công ty offshore tại Dubai, và khẳng định quan hệ với Zapatero chỉ ở mức trả phí tư vấn như ông Zapatero đã tuyên bố; hoặc theo hướng nhận tội một phần như Víctor de Aldama trong vụ án liên quan tới khẩu trang (trong vụ án Mascarillas), cung cấp bằng chứng chống lại Zapatero để được giảm nhẹ hình phạt nếu đưa ra xét xử.

Không chỉ riêng Martínez, chủ tịch Plus Ultra, Francisco Martínez Sola, ngày 20/7 cũng thừa nhận rằng ông đã chi trả một khoản hoa hồng 1% từ gói cứu trợ cho cả Martínez và Zapatero thông qua các công ty của Martínez, nhằm mục đích “giải pháp cuối cùng” để cứu vãn tình hình tài chính của hãng hàng không.

Francisco Martínez Sola kể lại rằng chính Zapatero đã liên hệ trực tiếp để đề nghị giúp đỡ hãng hàng không vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính. Đầu tiên, Zapatero hỗ trợ để tiếp cận các khoản vay từ Tổ chức Tín dụng Công nghiệp (ICO) và thậm chí thương lượng với một số ngân hàng. Sau đó tới giai đoạn xin cứu trợ tài chính.

Theo lời kể, trong một cuộc gọi bí mật vào tháng 4/2020, Zapatero giới thiệu Julio Martínez Martínez như là người sẽ giao dịch trực tiếp với Plus Ultra. Quá trình chưa bàn đến vấn đề tiền bạc, nhưng sau đó, hãng hàng không được thông báo về việc hai người này thành lập một công ty tài chính nhỏ ("finance boutique") để thu phần trăm trên khoản cứu trợ.

Ông Sola cho biết rằng mình cùng CEO Roberto Roselli chấp nhận khoản chi trả này để duy trì hãng hàng không trong bối cảnh khó khăn do đại dịch năm 2020. Cả hai nhấn mạnh không tránh trách nhiệm, tuy nhiên lý do quyết định trả tiền là để cứu công ty khỏi tình trạng thiếu hụt thanh khoản nghiêm trọng. Đồng thời, Plus Ultra đã tiến hành một cuộc điều tra nội bộ sau khi biết được thông tin này.

Theo tài liệu do Martínez Martínez cung cấp, hợp đồng ký ngày 30/7/2020 giữa Plus Ultra và công ty của ông, Análisis Relevante, quy định chi phí 5.000 euro một tháng cộng thuế VAT. Tuy nhiên, ông khẳng định Zapatero là người “lãnh đạo” và “kiểm soát” mọi hoạt động của Análisis Relevante, dù không xuất hiện trong cơ cấu cổ đông hay ban quản trị chính thức.

Martínez mô tả người đứng đầu chính phủ trước đây đã dùng mối quan hệ cá nhân và chuyên nghiệp để nhận được hợp đồng từ bốn khách hàng của Análisis Relevante đến năm 2025. Ông ta còn cung cấp bằng chứng là Zapatero kích hoạt cuộc gọi từ lãnh đạo Plus Ultra vào tháng 5/2020, như đã được chủ tịch Sola xác nhận, đồng thời phủ nhận khẳng định của Zapatero về việc đứng ngoài mọi hoạt động.

Khi Julio Martínez tuyên bố Zapatero là người đứng đầu thực sự trong chiến dịch cứu trợ Plus Ultra, câu hỏi đặt ra là ông đã tác động tới ai trong Chính phủ hoặc SEPI (Cơ quan Kinh tế Công nghiệp Nhà nước Tây Ban Nha) để duyệt khoản cứu trợ trị giá 53 triệu euro được phê duyệt vào tháng 3/2021.

Quan điểm hiện tại của tòa án, được xác nhận bởi một trong những người bị điều tra chính, là Hội đồng Bộ trưởng chấp nhận khoản cứu trợ theo đề nghị của Quỹ Hỗ trợ Khả năng Thanh toán Doanh nghiệp Chiến lược (FASEE) sau khi có sự can thiệp từ Zapatero. Bước tiếp theo của điều tra sẽ xác minh xem liệu có sự ảnh hưởng trực tiếp tới thành viên nào của Hội đồng Bộ trưởng hay không.

Phía Chính phủ Tây Ban Nha khẳng định thủ tục giải ngân khoản cứu trợ đã tuân thủ đúng pháp luật, nhấn mạnh vai trò quan trọng của Plus Ultra trong ngành du lịch, việc làm và sự kết nối quốc tế. Họ cũng dẫn chứng sự phê duyệt của Cơ quan Thanh tra Nhà nước (IGAE), Kiểm toán Tòa án và Tòa án Công lý Liên minh châu Âu.

Vụ án Plus Ultra đang tiếp tục được thẩm tra kỹ lưỡng với sự tham gia từ nhiều nhân chứng và các bằng chứng pháp lý, khiến ảnh hưởng đối với các nhân vật cấp cao như Zapatero càng được chú ý.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.