Cố vấn Lewisham chỉ vị trí xe công nghệ nhận dạng khuôn mặt của cảnh sát gây tranh cãi

Hau-Yu Tam, thành viên ban thư ký đặc trách về nơi tạm trú và hòa giải của Hội đồng Lewisham thuộc đảng Xanh, đã đăng tải trên các trang mạng xã hội một bản đồ ghi rõ vị trí chiếc xe của Cảnh sát Metropolitan đang sử dụng công nghệ nhận dạng khuôn mặt trực tiếp (Live Facial Recognition - LFR) vào thứ Ba tại khu vực Deptford, London. Đoạn bản đồ đánh dấu bằng chấm đỏ và mũi tên hướng vị trí chính xác của phương tiện cảnh sát khiến nhiều người lo ngại về việc chia sẻ thông tin này sẽ giúp các đối tượng phạm tội trốn tránh cảnh sát.

Metropolitan Police đã triển khai công nghệ LFR nhằm rà soát và phát hiện hàng trăm đối tượng phạm pháp trên thủ đô. Công nghệ này sử dụng camera CCTV gắn trên xe lưu động và trí tuệ nhân tạo để so sánh khuôn mặt người đi đường với danh sách các cá nhân truy nã do vi phạm tội hình sự, bỏ hầu toà hoặc vi phạm lệnh hạn chế liên quan đến tội như quấy rối, tấn công tình dục, bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái.

Bài đăng của bà Tam, được lấy từ nhóm Lewisham Anti-Raids - một tổ chức đấu tranh chống các chiến dịch tấn công cộng đồng di cư có yếu tố phân biệt chủng tộc, kêu gọi mọi người tránh khu vực có xe cảnh sát để không bị công nghệ nhận dạng khuôn mặt ghi lại. Bà Tam khẳng định việc chia sẻ không nhằm bảo vệ tội phạm mà vì có nhiều lý do khiến người dân không muốn bị quét hình khuôn mặt, đồng thời nhấn mạnh việc cảnh sát chỉ hoạt động khi có sự đồng thuận của người dân.

Tuy nhiên, hành động này đã vấp phải chỉ trích mạnh mẽ từ nhiều chính trị gia và chuyên gia chống khủng bố. Bộ trưởng Nội vụ đối lập Chris Philp cáo buộc bà Tam tiếp tay cho tội phạm trốn tránh công lý và cho rằng Hội đồng Lewisham nên tập trung bắt giữ hơn là bảo vệ chúng. Cựu cảnh sát và chuyên gia chống khủng bố Martin Gallagher tuyên bố đây là hành vi "đáng xấu hổ" vì giúp đỡ những kẻ phạm trọng tội như giết người, hiếp dâm và trộm cắp tránh bị cảnh sát bắt.

Công nghệ LFR lần đầu được thử nghiệm tại Anh năm 2015 và chính thức triển khai bởi cảnh sát South Wales vào năm 2017 tại trận chung kết UEFA Champions League nhằm nhận dạng hooligan. Hiện đã có hơn mười lực lượng cảnh sát trên cả nước áp dụng công nghệ này như Greater Manchester, Cambridgeshire, Hampshire, Norfolk, South Wales và Thames Valley.

Đại úy Kevin Brown, người quản lý ứng dụng LFR của Metropolitan Police, cho biết khi được triển khai từ đầu năm 2024, công nghệ này đã giúp bắt giữ 574 đối tượng truy nã; năm ngoái con số này là 1.135 và đến nay đã khoảng 900. Tổng số đối tượng bị bắt từ khi năm 2024 bắt đầu vượt 2.100, trong đó 24% liên quan tới bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái, và hơn 100 kẻ là tội phạm tình dục đã bị tạm giữ hoặc đưa ra xét xử.

Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood cũng bày tỏ ủng hộ công nghệ, với kế hoạch tăng số xe nhận dạng khuôn mặt lưu động tại các địa phương lên 50 chiếc trong năm nay. Trong khi đó, các tổ chức bảo vệ quyền con người như Liberty cảnh báo công nghệ LFR có thể xâm phạm quyền riêng tư và tạo ra giám sát quá mức, khiến người dân cảm thấy như bị kiểm soát bằng việc phải cung cấp giấy tờ nhận dạng ở mọi nơi họ đi qua.

Bà Tam từng bị ghi nhận có những phát ngôn gây tranh cãi, như cáo buộc cố bộ trưởng Tư pháp David Lammy cùng những chỉ trích liên quan tới phe cánh chính trị khác, thậm chí từng sử dụng thuật ngữ mang tính xúc phạm chủng tộc. Lãnh đạo đảng Xanh Zack Polanski từng ca ngợi bà Tam là "xuất sắc" khi bà chuyển từ đảng Lao động sang đảng Xanh vào năm ngoái.

Về bài đăng gây tranh cãi mới nhất, bà Tam nói với The Telegraph rằng bà chia sẻ nhằm bảo vệ công chúng trước sự thiếu thông báo của cảnh sát về việc sử dụng công nghệ nhận dạng khuôn mặt. Bà nhấn mạnh việc bảo đảm an toàn cho mọi thành phần trong cộng đồng đa dạng như Lewisham là ưu tiên hàng đầu.

Hành động này đang tạo nên cuộc tranh luận gay gắt giữa việc sử dụng công nghệ tiên tiến để đấu tranh với tội phạm và lo ngại về quyền riêng tư cũng như đạo đức trong xã hội hiện đại.