Đại diện thuế VAT của Bồ Đào Nha đứng hàng đầu EU
Báo cáo hàng năm về thuế của Ủy ban châu Âu năm 2026 cho thấy Bồ Đào Nha giữ mức thuế giá trị gia tăng (VAT) chuẩn 23%, xếp thứ hai châu Âu sau Hungary với 27%. Điều này đặt Bồ Đào Nha trong nhóm các quốc gia có mức thuế tiêu dùng cao nhất Liên minh châu Âu. Mức thuế này có vai trò quan trọng trong nguồn thu ngân sách quốc gia, thể hiện phần lớn từ thuế tiêu dùng.
Cũng theo báo cáo, tổng thu từ thuế VAT chiếm 18,1% tổng số thu ngân sách EU trong năm 2024, giảm nhẹ 0,2 điểm phần trăm so với năm 2023. Dù có sự giảm nhẹ, VAT vẫn đứng thứ tư về tỷ lệ thu từ GDP trong lịch sử thu thập số liệu từ năm 1995 với con số 7,1% GDP EU. Sự suy giảm một phần do các chính sách thuế tạm thời như giảm VAT trong thời kỳ khủng hoảng giá sinh hoạt được thu hồi dần.
Giảm tỷ trọng thuế tiêu dùng trong EU và bức tranh đa dạng giữa các quốc gia
Ủy ban châu Âu lưu ý rằng sự giảm sút trong thu nhập từ thuế tiêu dùng không chỉ ở Bồ Đào Nha mà là xu hướng chung. Tỷ trọng thuế tiêu dùng trong tổng thu thuế của EU giảm từ 28,3% năm 2014 xuống còn 26,8% năm 2024. Một số quốc gia như Hungary, Hy Lạp và Pháp là ngoại lệ, không ghi nhận sự suy giảm này.
Croatia là quốc gia phụ thuộc nhất vào thuế VAT khi VAT chiếm tới 34,7% tổng thu ngân sách quốc gia, tiếp theo là Bulgaria (30,6%) và Latvia (27,3%). Ngược lại, các nước như Bỉ, Italy và Pháp lại có tỷ lệ thu từ VAT thấp nhất, lần lượt là 14,2%, 15,6% và 16,3%. Nếu so sánh với GDP, Croatia đứng đầu với tỷ lệ thuế VAT tương đương 13,3% GDP, trong khi Ireland chỉ là 3,9%.
Yếu tố ảnh hưởng và cải cách thuế VAT tại Bồ Đào Nha
Ủy ban châu Âu chỉ ra rằng nguồn thu thuế VAT phụ thuộc vào nhiều nhân tố như mức tiêu dùng cá nhân, lạm phát, chính sách thuế và hiệu quả của cơ quan thuế trong việc chống gian lận và tăng tuân thủ. Đối với Bồ Đào Nha, báo cáo nhấn mạnh sự tham gia của Cơ quan Thuế Bồ Đào Nha trong dự án hợp tác với Bỉ và Áo nhằm thúc đẩy tuân thủ tự nguyện và giảm chi phí hành chính trong việc thu nợ thuế.
Năm 2026, 20 quốc gia thành viên EU đã thực hiện 51 cải cách liên quan đến thuế VAT. Các thay đổi chủ yếu liên quan đến giảm thuế VAT áp dụng cho các mặt hàng thiết yếu, nhà hàng, năng lượng, nhà ở và các hoạt động văn hóa. Bồ Đào Nha nằm trong số các quốc gia giảm thuế VAT trong lĩnh vực văn hóa nhằm kích thích phát triển ngành này.
Chiến lược tương lai và tác động của VAT trong kỷ nguyên số
Ủy ban châu Âu đang chuẩn bị triển khai gói cải cách "VAT trong kỷ nguyên số" (ViDA), được phê duyệt năm 2025. Gói này sẽ tăng cường việc sử dụng hóa đơn điện tử và báo cáo kỹ thuật số nhằm đơn giản hóa thủ tục cho doanh nghiệp đồng thời nâng cao hiệu quả chống gian lận thuế VAT xuyên biên giới.
Nhìn về tương lai, dù thu thuế VAT vẫn duy trì sức mạnh, EU dự báo tỷ trọng thuế tiêu dùng sẽ tiếp tục giảm do sự suy giảm của thuế môi trường và sự gia tăng của thuế về lao động và vốn trong cơ cấu thu ngân sách.
Theo ECO
Những điều rút ra từ bài viết
- Bồ Đào Nha có mức thuế VAT chuẩn 23%, cao thứ hai ở EU chỉ sau Hungary.
- Tỷ trọng thuế VAT trong tổng thu ngân sách EU giảm nhẹ năm 2024 nhưng vẫn khá quan trọng.
- Một số quốc gia như Croatia phụ thuộc mạnh vào thuế VAT trong nguồn thu ngân sách.
- Bồ Đào Nha tham gia dự án hợp tác chống gian lận và nâng cao tuân thủ thuế trong EU.
- EU chuẩn bị triển khai gói cải cách VAT kỹ thuật số nhằm nâng cao hiệu quả thu và chống gian lận.
Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.
