Ngành thiết bị gia dụng Ba Lan chịu sức ép lớn từ nhập khẩu Trung Quốc

Châu Âu hiện là thị trường thiết bị gia dụng lớn nhất thế giới, với truyền thống lâu đời do các nhà sản xuất địa phương dẫn dắt cả về quy mô và đổi mới công nghệ. Tuy nhiên, bước sang năm 2025, sự thống trị này bắt đầu bị lung lay khi các nhà sản xuất châu Á lần đầu tiên chiếm tới 44% thị phần, vượt qua các công ty châu Âu. Điều này cho thấy sự thay đổi căn bản trong cơ cấu ngành, mở ra kỷ nguyên mới cho thị trường thiết bị gia dụng toàn cầu.

Dữ liệu bán hàng trong 12 tháng đến cuối tháng 3/2026 cho thấy, mặc dù số lượng thiết bị bán ra tăng đều trừ bếp nấu có mức giảm 1,1%, giá trị thị trường lại giảm gần như ở tất cả các phân khúc, ngoại trừ máy sấy quần áo tăng trưởng 4,7%. Tại Ba Lan, tình hình tương tự khi giá thiết bị gia dụng đã giảm khoảng 5% trong hai năm qua, trong khi các chi phí như nguyên liệu và nhân công lại tăng lên, khiến lợi nhuận sản xuất ngày càng thu hẹp.

Dominika Kosman, phát ngôn viên Electrolux tại khu vực châu Âu, cho biết việc duy trì tính cạnh tranh trong ngành sản xuất thiết bị gia dụng tại châu Âu ngày càng khó khăn. Các nhà sản xuất đang chứng kiến giảm giá bán hoặc giữ nguyên giá bất chấp các chi phí năng lượng, lao động, nguyên vật liệu và tuân thủ quy định tăng cao. Đồng thời, họ phải đối đầu với nguồn nhập khẩu không chịu sự kiểm soát chặt chẽ các yêu cầu về môi trường và an toàn sản phẩm, gây ra sự cạnh tranh không công bằng. Electrolux và các nhà sản xuất khác kêu gọi các biện pháp hài hòa tiêu chuẩn với các nước nhập khẩu cũng như các chính sách hỗ trợ giúp tăng sức cạnh tranh của ngành.

Michał Grzeliński, Giám đốc Beko tại Ba Lan, nhận định áp lực giảm giá là hệ quả của cạnh tranh gay gắt cùng với chi phí sản xuất ngày càng tăng, trong khi người tiêu dùng vẫn tiếp tục mua sắm thiết bị gia dụng. Điều này gây ra sự thu hẹp biên lợi nhuận, hạn chế khả năng đầu tư và mở rộng nhà máy sản xuất tại châu Âu. Do đó, các doanh nghiệp sản xuất trong nước phải tìm kiếm các giải pháp tiết kiệm và nâng cao hiệu quả liên tục để duy trì vị thế cạnh tranh.

Số liệu mới nhất cho thấy, trong quý đầu năm 2026, giá trị xuất khẩu thiết bị gia dụng từ Ba Lan vào thị trường EU đã giảm 10%, trong khi xuất khẩu từ Trung Quốc tăng 7%, khiến nước này chiếm tới 35% thị trường theo khối lượng. Điều này phản ánh rõ sức cạnh tranh mạnh mẽ từ hàng nhập khẩu, gây sức ép lên các nhà sản xuất trong nước và châu Âu.

Dominika Kosman nhấn mạnh sự cấp bách của một chính sách công nghiệp rõ ràng và kịp thời để bảo vệ các nhà máy, việc làm và năng lực công nghệ trong khu vực. Quá trình ra quyết định ở cấp châu Âu đang chậm chạp trong khi áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng, tiềm ẩn nguy cơ mất đi năng lực sản xuất và công nghệ quan trọng.

Robert Stobiński, Chủ tịch tập đoàn Amica, cho rằng hiện nay không còn nghi ngờ về việc ngành thiết bị gia dụng châu Âu cần biện pháp hỗ trợ để chống lại sự cạnh tranh không cân bằng từ các sản phẩm nhập khẩu Trung Quốc mà phải đặt câu hỏi liệu đã quá muộn để hành động hay chưa. Ông cảnh báo nếu không có biện pháp kịp thời, ngành công nghiệp sẽ mất vai trò dẫn đầu trong đổi mới và giảm quy mô sản xuất, dẫn tới mất hàng chục nghìn việc làm.

Ông cũng nhận định quy mô nhập khẩu từ Trung Quốc quá lớn, khiến những biện pháp như tăng thuế quan hoặc áp thuế trở nên khó khả thi. Cùng lúc đó, thiếu hụt công suất sản xuất trong nước khiến việc bù đắp nguồn cung nhập khẩu là điều không thể, gây áp lực tăng giá mà nếu xảy ra có thể đẩy khách hàng ra xa hơn nữa. Giải pháp được đề xuất là chính sách thúc đẩy nhu cầu sản phẩm sản xuất tại châu Âu, đồng thời khuyến khích thay thế thiết bị cũ bằng các sản phẩm mới tiết kiệm năng lượng, góp phần giảm tiêu thụ điện và phát thải CO2.

Andrzej Maślak, phát ngôn viên BSH tại Ba Lan, cũng xác nhận sự sụt giảm giá trung bình thiết bị gia dụng lớn và nhỏ những năm gần đây là kết quả từ hai tác động chồng chéo: thói quen tiêu dùng thay đổi hậu Covid, và giảm giá các mẫu mã hiện có trên thị trường. Ngoài chi phí năng lượng tăng cao, giá nguyên liệu bấp bênh, các quy định EU trong khuôn khổ Kế hoạch Xanh cũng tạo ra gánh nặng tài chính thêm cho các nhà sản xuất nội địa mà các nhà nhập khẩu hoàn toàn không phải chịu, gây mất cân bằng cạnh tranh.

Ước tính năm 2025, Ba Lan sẽ sản xuất khoảng 26 triệu thiết bị gia dụng, trong đó hơn 23 triệu là thiết bị loại lớn, giảm 4% so với trước do nhu cầu yếu tại châu Âu và đóng cửa một số nhà máy. Việc này sẽ dẫn đến mất việc làm cho vài nghìn lao động, báo động cho toàn ngành về sự cần thiết của các biện pháp hỗ trợ và cải cách chiến lược nhằm duy trì vị thế ngành và bảo đảm việc làm.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.