Hội đồng châu Âu cảnh báo năm quốc gia EU về nguy cơ vi phạm nhân quyền trong kế hoạch trung tâm trả về di cư

Ngày 16/7, Hội đồng châu Âu, cơ quan tư vấn nhân quyền gồm 46 thành viên không thuộc EU, đã cảnh báo tới năm quốc gia EU gồm Áo, Đan Mạch, Đức, Hy Lạp và Hà Lan về những nguy cơ đáng kể đối với quyền con người trong kế hoạch thiết lập các trung tâm trả về người di cư bị từ chối tị nạn tại nước ngoài.

Đây là một phần trong chính sách cải tổ di cư được Nghị viện châu Âu phê duyệt tháng trước, nhằm đẩy nhanh quá trình trục xuất và cho phép các quốc gia thành viên thành lập các trung tâm tạm giam ở nước ngoài. Tuy nhiên, chính sách này bị các tổ chức nhân quyền và các nhà phê bình lên án là tiến trình đầy tàn nhẫn, làm suy yếu các biện pháp bảo vệ đối với người xin tị nạn.

Michael O'Flaherty, Ủy viên nhân quyền của Hội đồng châu Âu, đã gửi các bức thư tới chính phủ của năm quốc gia liên quan, đề xuất bốn nguyên tắc cốt lõi cần tuân thủ. Đó là việc tiến hành đánh giá toàn diện về rủi ro nhân quyền trước khi thực hiện các hoạt động trả về; áp dụng cơ chế giám sát nghiêm ngặt; đảm bảo các thỏa thuận pháp lý với các bên thứ ba phải có những điều khoản bắt buộc liên quan đến quyền lợi được bảo vệ; và các kế hoạch phải chịu sự kiểm tra chặt chẽ từ quốc hội, tòa án và công chúng.

Hà Lan đang phối hợp với Hy Lạp, Áo, Đức và Đan Mạch để xây dựng các trung tâm trả về và trung chuyển chung tại các nước thứ ba dành cho người xin tị nạn bị từ chối và những người di cư không có quyền cư trú hợp pháp tại EU.

Chính phủ Hà Lan nhấn mạnh cần đạt được những bước tiến cụ thể trong năm nay nhằm đối phó với tình trạng mà Thủ tướng Rob Jetten gọi là "khủng hoảng tị nạn". Trước đó, 19 quốc gia thành viên EU đã đồng loạt gửi thư đề nghị Liên minh nhanh chóng thúc đẩy các biện pháp kiểm soát di cư qua nước thứ ba, trong đó có các trung tâm trả về, đồng thời kêu gọi Ủy ban châu Âu tài trợ cho các nỗ lực này.

Kế hoạch thành lập các trung tâm trả về diễn ra trong bối cảnh làn sóng bài ngoại đang tăng lên tại EU trong thập kỷ qua, góp phần làm gia tăng sự ủng hộ dành cho các đảng cực hữu trên khắp châu lục. Việc triển khai các chính sách nhập cư nghiêm ngặt được xem là đáp ứng phần nào tâm lý này, nhưng cũng trở thành đề tài tranh luận gay gắt về quyền con người và trách nhiệm quốc tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.