Syria ngày càng bị cuốn vào cuộc xung đột Iran-Israel-Mỹ Trung Đông

Ngày 17/7, các Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã tiến hành một đòn tấn công nhằm vào một căn cứ chỉ huy đặc nhiệm Mỹ tại khu vực al-Tanf ở miền Nam Syria. Khu căn cứ này nằm gần biên giới Iraq và từng được Mỹ chuyển giao cho quân đội Syria vào đầu năm nay. Mặc dù phía Mỹ khẳng định không có quân nhân nào bị thương vong trong sự kiện này, còn hãng tin chính thức của Syria không đưa tin, một nguồn tin quân sự Syria giấu tên đã phủ nhận việc xảy ra các cuộc không kích của Iran tại al-Tanf. Tuy nhiên, sự việc cho thấy Syria đang ngày càng bị cuốn vào vòng xoáy đối đầu khu vực giữa Iran, Israel và Mỹ.

Damascus hiện đang phải đối mặt với nhiều mâu thuẫn nội bộ chưa được giải quyết, làm tăng thêm gánh nặng cho chính quyền của Ahmed al-Sharaa. Xung đột vũ trang với cộng đồng thiểu số Druze ở miền Nam chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, trong khi cuộc chiến với các nhóm người Kurd ở phía Đông Bắc vẫn chưa được giải quyết triệt để. Tại tỉnh Deir Ezzor phía Đông, các cuộc tấn công của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) vẫn gia tăng theo thống kê từ các cơ quan an ninh địa phương. Ngoài ra, các lực lượng thân Iran ở biên giới Iraq cũng được coi là mối đe dọa đối với Syria.

Israel tiếp tục thách thức chính quyền Damascus khi duy trì sự hiện diện quân sự tại khu vực phía Tây Nam Syria, vùng đất mà Israel chiếm đóng bất hợp pháp kể từ năm 1981 khi sáp nhập Cao nguyên Golan mà không được quốc tế công nhận. Quân đội Israel thường xuyên tiến hành các chiến dịch trên lãnh thổ Syria, trong đó có mới đây nhất một hoạt động tác chiến gần Cao nguyên Golan. Tình hình này tạo thêm áp lực lớn cho lãnh đạo Syria trong khi họ vẫn đang cố gắng duy trì sự kiểm soát và ổn định đất nước.

Chính quyền Syria dưới sự lãnh đạo của Ahmed al-Sharaa, cựu thủ lĩnh phong trào nổi dậy từng theo đường lối jihad, đang theo đuổi chính sách đối ngoại cân bằng giữa các cường quốc khu vực. Trong một bài phát biểu trước tổ chức Chatham House, lãnh đạo Syria đã khẳng định sẽ tránh can dự vào các cuộc xung đột nếu không bị trực tiếp đe dọa. Syria nỗ lực tận dụng vị trí địa lý chiến lược để trở thành điểm trung chuyển quan trọng cho hàng hóa và năng lượng từ Trung Đông đi châu Âu, nhất là khi tuyến đường huyết mạch Eo biển Hormuz đang bị đe dọa liên tục bởi căng thẳng Iran-Mỹ.

Tuy nhiên, Syria cũng đối mặt với những khó khăn không nhỏ khi phải ngăn chặn dòng chảy vận chuyển vũ khí bất hợp pháp qua lãnh thổ, đặc biệt là qua hành lang từ Iraq đến nhóm Hồi giáo Hezbollah ở Lebanon. Gần đây, các lực lượng an ninh Syria đã chặn bắt một chuyến hàng vũ khí tại biên giới với Iraq và công khai tuyên bố sẽ không để Syria trở thành điểm chuyển vũ khí bất hợp pháp.

Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đang thúc giục lãnh đạo Syria mạnh tay hơn trong cuộc chiến chống lại Hezbollah, nhóm vũ trang Shiite có mối quan hệ mật thiết với Iran. Trump cho biết, lãnh đạo Syria sẽ thực hiện nhiệm vụ này một cách hiệu quả hơn Israel. Có thông tin từ các nhà ngoại giao cho biết Washington còn đang xem xét khả năng Syria tiến hành các hoạt động quân sự vượt biên giới nhằm vào Hezbollah. Trong khi đó, nhóm Hezbollah bị chính quyền Syria hiện tại xem là tổ chức khủng bố và bị bài trừ gay gắt, khác hẳn so với thời kỳ chính quyền của Bashar al-Assad, khi Hezbollah là đồng minh quan trọng trong cuộc nội chiến Syria. Mặc dù vậy, các nguồn tin trong nhóm Hezbollah cho biết chính quyền Syria không có ý định tiến hành một can thiệp quân sự trực tiếp tại Lebanon.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.