Tasmania đối mặt khủng hoảng thiếu hụt nhà ở dù dân số tăng chậm lại

Tasmania, bang đảo nhỏ của Australia, đang chứng kiến tốc độ tăng trưởng dân số chậm lại với mức tăng chỉ 0,5% trong năm kết thúc tháng 12/2025, mức thấp nhất trong cả nước. Thậm chí, dự báo cho thấy từ năm 2028-29, Tasmania sẽ là bang đầu tiên trong Australia bước vào giai đoạn suy giảm tự nhiên, khi số ca tử vong vượt qua số ca sinh mới.

Mặc dù tốc độ tăng dân số giảm, cơ quan tài chính của bang Tasmania cho rằng điều này có thể mang lại cơ hội nâng cao khả năng chi trả nhà ở so với các thành phố lớn khác, qua đó thu hút người dân chuyển đến. Tuy nhiên, trên thực tế, nguồn cung nhà tại Tasmania vẫn đang chịu sức ép lớn từ sự gia tăng dân số đột biến trong giai đoạn 2016-2021, dù hiện tại mức đó đã dần ổn định.

Tính đến tháng 12/2025, dân số Tasmania là 579.100 người. Nếu lấy trung bình 2,5 người mỗi hộ do quốc gia áp dụng, bang này cần khoảng 231.640 nhà ở. Trong khi đó, số lượng nhà ở hiện có lên đến 268.900 căn, cao hơn nhu cầu tính toán về mặt số lượng.

Tuy nhiên, số liệu này không phản ánh toàn bộ bức tranh. Nhiều nhà hiện đang bị để trống hoặc sử dụng cho mục đích lưu trú ngắn hạn với 4.719 căn hộ theo dạng này. Ngoài ra, các ngôi nhà nghỉ của gia đình cũng chiếm một phần nguồn cung, cùng với xu hướng hộ gia đình ngày càng nhỏ, thậm chí nhiều người sống một mình và thích các căn nhà nhỏ hơn.

Giảng viên cao cấp môn kinh tế tại Đại học Tasmania (UTAS), Maria Yanotti, nhận định rằng số lượng phòng ngủ trung bình trong các căn nhà ở Tasmania từ 3 đến 4 phòng, không phù hợp với xu hướng hiện nay khi người dân thường ưu tiên nhà nhỏ hơn và ít thành viên hơn. Điều này khiến nguồn cung nhà hiện tại không hoàn toàn phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân.

Tình trạng thiếu nhà rõ ràng qua tỷ lệ trống cho thuê thấp ở các thành phố lớn của Tasmania. Theo nghiên cứu của SQM, tỷ lệ trống nhà cho thuê tháng 5/2025 tại Hobart là 0,6%, Burnie 0,7% và Launceston 0,8%. Trong khi đó, một thị trường nhà ở ổn định thường có tỷ lệ trống từ 3% đến 5%.

Tim Reardon, nhà kinh tế trưởng Hiệp hội Công nghiệp Nhà ở (HIA), khẳng định trên thực tế Tasmania đang trải qua sự thiếu hụt nghiêm trọng về nhà ở. Bên cạnh đó, có tới 5.507 hộ gia đình đang trong danh sách chờ nhận nhà công cộng, với thời gian trung bình chờ đợi ưu tiên lên tới 89 tuần, tương đương gần hai năm.

Em Simic, một phụ nữ từng là nạn nhân của bạo lực gia đình và nằm trong danh sách ưu tiên tái định cư nhanh, đã phải trải qua nhiều khó khăn do thiếu nhà ổn định. Cô từng phải sống trong nhà kho ở sân sau không có nước máy và sau đó phải dọn vào xe ô tô cùng hai chú chó của mình trong suốt mùa đông.

Hiện tại, cô đang sống tại một nơi trú ẩn dành cho phụ nữ với mức chi phí vượt quá một nửa trợ cấp thất nghiệp. Vì thiếu chỗ ở ổn định, Em Simic gặp khó khăn trong việc tái hòa nhập lực lượng lao động, nhưng cô vẫn khao khát được đào tạo lại để có thể làm việc trong lĩnh vực dịch vụ cộng đồng.

Trên đêm tổng điều tra dân số năm 2021, có tới 2.350 người Tasmania báo cáo họ đang trong tình trạng không có nhà ở, tăng 44,8% so với năm 2016, phản ánh mức độ nghiêm trọng của vấn đề.

Bất chấp dân số không tăng mạnh, giá nhà ở Tasmania đã tăng tích cực, khiến khả năng chi trả nhà giảm sút. Cơ quan tài chính bang cho biết trong quý IV/2016, trung bình một gia đình dành 23,2% thu nhập để trả nợ mua nhà, nhưng đến cùng kỳ năm 2025, con số này đã tăng lên 41,3%. Mức trung bình của toàn Australia là 49,2%.

Trong năm qua, giá trị nhà ở Hobart tăng 9,3%, đạt mức trung bình 752.760 đô la Úc. Đồng thời, tỷ lệ thu nhập dành để thuê nhà cũng tăng từ 24,9% năm 2016 lên 26,6% năm 2025, khiến bài toán nhà ở càng trở nên khó khăn với nhiều người dân.

Chính phủ liên bang Australia đã đề ra kế hoạch xây dựng 1,2 triệu căn nhà mới trong toàn quốc trước năm 2029 nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt nhà ở.

Ở Tasmania, chính quyền địa phương cam kết xây dựng 10.000 nhà xã hội và nhà ở giá rẻ trước năm 2032. Tính đến tháng 4/2025, bang đã hoàn thành 4.854 căn nhà, bao gồm cả các đơn vị hỗ trợ khẩn cấp và đất dành cho xây dựng nhà ở, trong đó có 2.207 căn nhà xã hội được đưa vào sử dụng.

Thủ hiến Tasmania gần đây công bố chính sách chính phủ sẽ bảo lãnh chi phí xây nhà mô-đun nhằm giảm giá thành cho người mua và tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà cho vay. Tuy đây là một phần giải pháp, theo ông Tim Reardon từ HIA, việc giảm giá đất xây dựng cũng cần được chú trọng bởi nó đã tăng nhanh gấp ba lần so với nhân công và vật liệu trong 20 năm qua.

Các chính phủ bang nên hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng trong các khu vực phát triển nhà ở mới để giảm chi phí chung, bao gồm hệ thống thoát nước và điện nước. Bộ trưởng Nhà ở Tasmania, Kerry Vincent, nhận định đây là yếu tố then chốt để cải thiện tính khả dụng và đa dạng nguồn cung nhà ở.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.