Cuộc đua khai thác dầu tiềm năng ở Queensland và vấn đề nước chưa lời đáp

Dưới bề mặt đồng cỏ và vùng đất trống của Queensland là mỏ dầu Taroom Trough, được xem như kho dầu tiềm năng lớn của Australia chưa được khai thác hết. Mỏ dầu này từng được khoan thăm dò cách đây hơn 60 năm nhưng công nghệ lúc bấy giờ chưa đủ phát triển để khai phá. Gần đây, nhờ tiến bộ trong kỹ thuật khoan và nhu cầu đảm bảo an ninh năng lượng trong nước, các chính phủ liên tiếp thúc đẩy phát triển khu vực này.

Taroom Trough là một cấu trúc địa chất kéo dài từ biên giới New South Wales đến trung tâm Queensland, có diện tích tương đương đất nước Đan Mạch. Ước tính mỏ này chứa hơn 30 triệu thùng dầu, với các công ty như Omega Oil and Gas, Shell QGC, Santos và Elixir Energy đã đầu tư hơn 500 triệu USD vào hoạt động thăm dò. Riêng Shell đã khai thác khoảng 200 thùng dầu thô mỗi ngày và đang hướng tới sản xuất thương mại quy mô lớn với sự phê duyệt của chính phủ.

Để khai thác dầu tại Taroom Trough, phương pháp thủy lực hóa nứt (fracking) được sử dụng. Kỹ thuật này yêu cầu bơm nước với áp suất cao xuống tầng đá trữ dầu nằm sâu từ 3,5 đến 4,5 km phía dưới bề mặt để phá vỡ cấu trúc đá, tăng khả năng khai thác tài nguyên.

Tuy nhiên, đây là phương pháp tiêu tốn nhiều nước, mỗi giếng khoan sử dụng khoảng 20 đến 30 megalít nước trong suốt vòng đời khai thác, tương đương 8 đến 12 hồ bơi Olympic. Một phần nước được tái sử dụng hoặc xử lý trước khi thải ra. Với vùng đất khan hiếm nước như Queensland, đặc biệt trong điều kiện biến đổi khí hậu và hạn hán kéo dài, việc dự trữ đủ nước là nút thắt lớn nhất cho dự án.

Ned Hamer, chuyên gia thủy văn độc lập với hơn 30 năm kinh nghiệm tại Australia, cảnh báo rằng dự án không có kế hoạch công khai rõ ràng về lượng nước cần thiết và nguồn cung trước khi bắt đầu khai thác. Ông cho rằng, các nhà chức trách và các công ty cần thống nhất kế hoạch sử dụng nước đồng thời đảm bảo không ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân sở hữu đất.

Ông Hamer cũng đánh giá thấp nguy cơ ô nhiễm tầng nước ngầm Great Artesian Basin từ hoạt động khoan sâu do vị trí địa chất của mỏ dầu nằm dưới các tầng nước ngầm này. Tuy vậy, các vụ việc ô nhiễm liên quan đến fracking từng xảy ra tại Australia khiến cộng đồng địa phương không khỏi lo ngại.

Người nông dân Dale Stiller, Chủ tịch Hội đồng Quyền sở hữu đất đai Australia, cho biết nước ngầm là nguồn sống thiết yếu trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nhất là lúc hạn hán. Dù không phản đối hoàn toàn việc phát triển dầu khí, đa số người dân mong muốn được minh bạch thông tin về nguồn nước phục vụ khai thác.

Tại Queensland, theo luật hiện hành, người sở hữu đất không có quyền ngăn chặn các dự án dầu khí được triển khai trên đất của mình mà chỉ được thương lượng đền bù. Chính phủ bang đã lập kế hoạch phát triển Taroom Trough và trao quyền cho điều phối viên tổng thể nhằm quản lý hạ tầng và rút gọn thủ tục phê duyệt.

Chính quyền cũng đang thúc giục chính phủ liên bang công nhận mô hình này là dự án quốc gia nhằm đẩy nhanh các thủ tục môi trường liên bang. Tuy nhiên, Bộ trưởng Môi trường Liên bang Murray Watt tỏ ra hoài nghi về tính minh bạch và chi tiết của kế hoạch, nhấn mạnh chưa nhận được hồ sơ chính thức nào từ bang Queensland theo luật môi trường liên bang.

Trong cuộc họp gần đây tại Dalby, Bộ trưởng Tài nguyên Dale Last và lãnh đạo Omega Oil and Gas, ông Trevor Brown, khẳng định dự án cam kết tuân thủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn môi trường và bền vững nguồn nước. Ông Brown nhấn mạnh khoảng cách địa chất đủ lớn để không ảnh hưởng đến tầng nước ngầm phục vụ nông nghiệp.

Bộ trưởng Last cũng kỳ vọng giữa khai thác dầu khí và nông nghiệp có thể tồn tại hài hòa trên cùng vùng đất, tạo nên sự phát triển bền vững cho Queensland. Mặc dù hơn 15 tuyên bố của chính phủ từ tháng 2 đến nay quảng bá tiềm năng của Taroom Trough, chưa có thông tin rõ ràng về cách thức cung cấp nước cho dự án.

Dự án đã được cấp ngân sách ít nhất 11,9 triệu USD từ ngân sách nhà nước nhằm thúc đẩy phát triển, song với cộng đồng sinh sống trên mỏ dầu, câu chuyện về nước đang trở thành trọng điểm gây tranh luận trong cuộc đua khai thác dầu tại Queensland.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.