Indonesia gia tăng hiện diện kinh tế tại Thái Bình Dương thông qua quan hệ với Chile

Indonesia đang nỗ lực mở rộng sự hiện diện kinh tế tại khu vực Thái Bình Dương bằng việc tăng cường quan hệ với Chile, quốc gia nằm trên bờ biển Thái Bình Dương của Nam Mỹ. Chile được xem như một đối tác chiến lược do vị trí quan trọng trong mạng lưới kinh tế khu vực, hỗ trợ Indonesia đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và củng cố vị thế thương mại trong khu vực.

Mối quan hệ kinh tế song phương giữa hai nước được gia tăng qua Hiệp định Hợp tác Kinh tế Toàn diện Indonesia-Chile (IC-CEPA), ký kết và có hiệu lực từ ngày 10/8/2019. Hiệp định này áp dụng mức thuế nhập khẩu bằng 0 đối với 6.704 sản phẩm của Indonesia xuất khẩu vào thị trường Chile, tạo điều kiện thuận lợi đáng kể cho các doanh nghiệp Indonesia.

Hợp tác kinh tế giữa Indonesia và Chile được mở rộng hơn nữa vào đầu năm 2025 khi cả hai quốc gia phê chuẩn Nghị định thư Thương mại Dịch vụ và bắt đầu thảo luận về hợp tác đầu tư. Điều này giúp mở rộng phạm vi hợp tác vượt ra ngoài thương mại hàng hóa.

Thương mại song phương năm 2025 đạt 535,5 triệu USD, tăng 12,4% so với cùng kỳ năm trước. Indonesia xuất khẩu hàng hóa trị giá 441,5 triệu USD, trong khi nhập khẩu đạt 94 triệu USD, tạo ra thặng dư thương mại 347,5 triệu USD. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực gồm xe cơ giới, phân bón và giày dép; trong khi các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là cá đông lạnh, bột giấy, tinh bột, phân bón và rượu vang.

Dù thương mại tăng trưởng ổn định, Chile vẫn là thị trường tương đối nhỏ đối với hàng xuất khẩu Indonesia. Thách thức tiếp theo không chỉ là mở rộng truy cập thị trường mà còn là tăng cường sự hiện diện thương mại và đa dạng hóa sản phẩm Việt Nam đưa vào Chile. Mặc dù thuế quan giảm, hiệu quả xuất khẩu phụ thuộc vào sản phẩm cạnh tranh, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế, mạng lưới phân phối hiệu quả và chuỗi cung ứng tin cậy.

Giai đoạn tiếp theo trong quan hệ kinh tế Indonesia-Chile là chuyển đổi cơ hội truy cập thị trường thành hợp tác đầu tư và công nghiệp rộng hơn. Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso cho biết nhiều cơ hội còn tồn tại để thắt chặt mối quan hệ kinh tế song phương. Một đề xuất quan trọng là thành lập diễn đàn doanh nghiệp kết nối các nhà đầu tư, xuất khẩu và nhập khẩu nhằm thúc đẩy hợp tác và giao dịch thương mại giữa hai nước.

Đề xuất này nhấn mạnh rằng các hiệp định thương mại không đủ để mở rộng kinh doanh nếu thiếu sự tham gia mạnh mẽ của khu vực tư nhân. Bên cạnh đó, hợp tác đang được mở rộng sang các lĩnh vực giá trị cao hơn như khoáng sản chiến lược, khoa học công nghệ, nông nghiệp và y tế, theo thỏa thuận giữa Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Sugiono và Bộ trưởng Ngoại giao Chile Jose Francisco Perez Mackenna.

Khoáng sản quan trọng là một trong những cơ hội lớn nhất. Chile là một trong những nhà sản xuất lithium và đồng lớn nhất thế giới, trong khi Indonesia sở hữu nguồn dự trữ niken dồi dào. Sự bổ sung nguồn tài nguyên này có thể hỗ trợ chuỗi cung ứng pin và sản xuất xe điện, góp phần cho chiến lược công nghiệp hóa hạ nguồn của Indonesia.

Tuy nhiên, để tận dụng tiềm năng này cần nhiều hơn là chỉ có tài nguyên thiên nhiên phong phú. Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Indonesia (Gaikindo) Kukuh Kumara cho rằng xuất khẩu xe phụ thuộc vào mạng lưới phân phối mạnh mẽ, dịch vụ hậu mãi và hệ sinh thái kinh doanh phát triển tại thị trường đích.

Chuyên gia phân tích ô tô Yannes Martinus Pasaribu từ Viện Công nghệ Bandung (ITB) cũng chỉ ra rằng các nhà sản xuất Indonesia đối mặt với cạnh tranh gay gắt từ các công ty Trung Quốc và Hàn Quốc, vốn đã thiết lập năng lực sản xuất và mạng lưới thị trường tại Mỹ Latinh từ nhiều năm qua. Thành công trên thị trường đầy cạnh tranh phụ thuộc vào hiệu quả sản xuất, đổi mới công nghệ, chất lượng sản phẩm và khả năng thích ứng với nhu cầu tiêu dùng biến đổi.

Bên cạnh ngành ô tô, Bộ trưởng phát triển xuất khẩu quốc gia Fajarini Puntodewi cho biết các sản phẩm như đồ nội thất tự nhiên, cà phê đặc sản, sản phẩm từ dừa, hải sản chế biến và bao bì thân thiện với môi trường cũng có tiềm năng xuất khẩu hấp dẫn sang Chile. Để thành công trong các lĩnh vực này, cần đảm bảo chất lượng sản phẩm ổn định, chuỗi cung ứng tin cậy và tuân thủ các tiêu chuẩn bền vững ngày càng quan trọng trong thương mại toàn cầu.

Việc Indonesia mở rộng quan hệ với Chile cũng hỗ trợ tham vọng hội nhập sâu hơn vào các khuôn khổ thương mại khu vực. Tháng 6/2026, các thành viên Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đã nhất trí bắt đầu các cuộc đàm phán sơ bộ về việc Indonesia gia nhập, đánh dấu giai đoạn đầu trong quá trình trở thành thành viên của quốc gia này.

CPTPP bao gồm Australia, Brunei Darussalam, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Việt Nam và Vương quốc Anh. Việc trở thành thành viên có thể mở rộng đáng kể cơ hội thị trường cho xuất khẩu của Indonesia, tăng cường tích hợp vào chuỗi cung ứng toàn cầu và thu hút nhiều đầu tư nước ngoài hơn.

Tuy nhiên, sự mở rộng truy cập thị trường cũng đặt ra thách thức cạnh tranh mạnh mẽ hơn cho các ngành công nghiệp Indonesia. Thành công trong tương lai sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào năng suất, đổi mới, khả năng công nghệ và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế thay vì chỉ dựa vào giảm thuế quan.

Để tận dụng tối đa các cơ hội, nền ngoại giao kinh tế cần được hỗ trợ bởi các cải cách trong nước. Việc đơn giản hóa quy định, nâng cao logistics, mở rộng tài chính xuất khẩu, tăng cường dịch vụ chứng nhận và xúc tiến thương mại sẽ giúp các doanh nghiệp tận dụng tốt hơn hệ thống hiệp định thương mại đang mở rộng của Indonesia.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng cần được hỗ trợ nhiều hơn để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, cho phép nhiều doanh nghiệp hơn tham gia thị trường xuất khẩu và hưởng lợi từ sự gia tăng thương mại và đầu tư.

Nhìn chung, quan hệ đối tác giữa Indonesia và Chile cho thấy các hiệp định thương mại tự do không chỉ là mục tiêu cuối cùng mà còn là nền tảng cho việc xây dựng ngành công nghiệp mạnh hơn, mở rộng đầu tư và đạt được hội nhập kinh tế sâu sắc hơn. Khi tiến tới trở thành thành viên CPTPP, sự cạnh tranh dài hạn của Indonesia sẽ phụ thuộc không chỉ vào mở rộng truy cập thị trường mà còn vào chuyển hóa cơ hội đó thành xuất khẩu giá trị cao hơn, năng lực công nghiệp mạnh mẽ và tăng trưởng kinh tế bền vững.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.