Ủy ban do đảng Cộng hòa kiểm soát đề nghị điều tra hình sự công tố viên cũ Jack Smith

Ngày 19/7, Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ do đảng Cộng hòa kiểm soát đã chính thức chuyển hồ sơ đề nghị Bộ Tư pháp mở cuộc điều tra hình sự đối với cựu công tố viên đặc biệt Jack Smith. Ông Smith bị cáo buộc đã khai báo sai sự thật trước Quốc hội liên quan đến quá trình điều tra nhằm vào cựu Tổng thống Donald Trump về những nỗ lực can thiệp kết quả bầu cử năm 2020.

Chủ tịch ủy ban, nghị sĩ Jim Jordan thuộc đảng Cộng hòa bang Ohio, đã gửi thư cho quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche vào tối ngày 19/7, trong đó khẳng định Smith "phạm lỗi cố ý và chủ tâm khai báo sai sự thật trong các phiên điều trần về việc truy cập hồ sơ điện thoại của nhiều nghị sĩ đảng Cộng hòa". Theo Jordan, Smith đã nói sai sự thật với ủy ban khi cho biết nhóm điều tra của ông chỉ có quyền truy cập các bản ghi cuộc gọi (toll records), không có quyền xem tin nhắn văn bản của những nghị sĩ này.

Tuy nhiên, theo các tài liệu của Bộ Tư pháp trình bày trước ủy ban hôm 14/7, nhóm điều tra của Smith thực tế đã có quyền tiếp cận tin nhắn văn bản của 44 thành viên Quốc hội. Jordan dựa vào thông tin này để cho rằng có căn cứ điều tra xem Smith có cố ý khai man nhằm ngăn cản ủy ban giám sát hay không.

Phía luật sư của Jack Smith, gồm Lanny Breuer và Peter Koski, phản bác trong thư trả lời cho Quyền Bộ trưởng Blanche rằng thân chủ của họ "đã cung cấp câu trả lời trung thực, đầy đủ" trong các phiên điều trần kín hồi tháng 12 năm ngoái và phiên làm việc công khai vào tháng 1 năm nay. Họ cho rằng đề nghị điều tra này là một hành động chính trị nhằm lợi dụng hệ thống tư pháp để tấn công một công chức không thiên vị, đã làm tròn nhiệm vụ dựa trên sự thật và pháp luật.

Ngày 19/7, các nghị sĩ đảng Dân chủ trong ủy ban Tư pháp cũng lên tiếng chỉ trích động thái này của phía Cộng hòa, cho rằng đây là một hành động vô lý và mang tính trả thù nhằm đáp ứng các yêu cầu liên tục của cựu Tổng thống Trump.

Nghị sĩ Jamie Raskin, thành viên cao cấp của ủy ban, khẳng định lời khai của Jack Smith là "rõ ràng, nhất quán" và thông tin về việc lấy bản ghi cuộc gọi là "đúng khi ông ấy nói và vẫn đúng đến nay". Ông nhấn mạnh đề nghị điều tra này "cố tình bóp méo sự thật" và cáo buộc phe Cộng hòa đòi hỏi Smith phải tự biết suy nghĩ của các nhà điều tra Quốc hội hoặc tự nguyện cung cấp thông tin mà họ chưa từng hỏi. Raskin dự đoán hồ sơ này sẽ bị bác bỏ khi đưa ra tòa vì bản chất thiếu căn cứ, và cho rằng đây chỉ là chiêu trò gây xao nhãng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc xác nhận Todd Blanche, người chịu nhiều chỉ trích, làm Bộ trưởng Tư pháp chính thức.

Ủy ban Tư pháp Thượng viện Mỹ dự kiến sẽ tiến hành bỏ phiếu vào sáng ngày 20/7 để quyết định xem có tiếp tục đề cử Todd Blanche làm Bộ trưởng Tư pháp chính thức hay không. Quyết định cuối cùng về việc có truy tố hình sự Jack Smith hay không sẽ do chính quyền trong Bộ Tư pháp đưa ra.

Smith là người phụ trách hai cuộc điều tra về các hoạt động của cựu Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên, trong đó có việc cất giấu tài liệu mật tại khu nghỉ dưỡng của Trump ở Florida. Hai vụ án này đã bị đình chỉ sau khi Trump tái đắc cử.

Các nỗ lực trước đó của Bộ Tư pháp nhằm xử lý các đối thủ chính trị của Trump đều thất bại. Trong đó, năm ngoái một thẩm phán liên bang đã bác bỏ các cáo buộc hình sự đối với cựu Giám đốc FBI James Comey và Tổng chưởng lý bang New York Letitia James, cả hai đều là những người chỉ trích Trump mạnh mẽ.

Phát ngôn viên Bộ Tư pháp cho biết đã nhận được thư đề nghị điều tra từ Jim Jordan và khẳng định sẽ xem xét tất cả các bằng chứng về hành vi phạm pháp.

Qua đó, những tranh cãi xung quanh Jack Smith tiếp tục phản ánh sự phân cực trong chính trường Mỹ về vấn đề xét xử và điều tra các nhân vật liên quan đến cựu Tổng thống Donald Trump.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.