EFCC kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế ngăn chặn tài trợ khủng bố

Trong khuôn khổ hội nghị AML/CFT lần thứ 3 dành cho xã hội dân sự châu Phi diễn ra tại Abuja, ông Olanipekun Olukoyede, Chủ tịch Ủy ban chống tội phạm kinh tế và tài chính Nigeria (EFCC), đã lên tiếng kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các chính phủ, cơ quan quản lý và tổ chức xã hội dân sự nhằm ngăn chặn việc tài trợ cho các hoạt động khủng bố. Ông nhấn mạnh rằng để thực thi hiệu quả Khuyến nghị số 8 của Lực lượng Đặc nhiệm Hành động Tài chính (FATF), các quốc gia cần áp dụng các biện pháp mang tính định hướng, dựa trên đánh giá rủi ro thay vì các quy định chung chung đối với mọi tổ chức phi lợi nhuận.

Ông Olukoyede, được đại diện bởi ông Harry Erin – Giám đốc Đơn vị kiểm soát đặc biệt chống rửa tiền (SCUML), lưu ý rằng tài trợ khủng bố, chủ nghĩa cực đoan bạo lực, tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia cùng dòng chảy tài chính phi pháp đang đặt ra mối đe dọa đối với hòa bình, thể chế dân chủ và phát triển kinh tế của khu vực châu Phi.

Tiếp cận dựa trên rủi ro bảo vệ tổ chức từ thiện hợp pháp

Chủ tịch EFCC nhấn mạnh Khuyến nghị số 8 của FATF không nhằm hạn chế hoạt động của tất cả các tổ chức phi lợi nhuận mà đòi hỏi các quốc gia phải xác định các tổ chức dễ bị lợi dụng cho tài trợ khủng bố, đồng thời bảo vệ phần lớn các tổ chức tham gia các hoạt động nhân đạo và phát triển hợp pháp. Việc thực thi hiệu quả khuyến nghị này phụ thuộc vào sự tin tưởng lẫn nhau giữa các cơ quan quản lý và xã hội dân sự, giữa chính phủ và đối tác phát triển, dựa trên nền tảng minh bạch, tham vấn, chia sẻ thông tin cùng tôn trọng lẫn nhau.

Tại Nigeria, sự phối hợp liên ngành giữa EFCC, SCUML, Đơn vị Thông tin Tài chính Nigeria (NFIU), Văn phòng Cố vấn An ninh Quốc gia, Ủy ban Doanh nghiệp và các tổ chức xã hội dân sự đã cho phép quốc gia này thực hiện một cuộc đánh giá toàn diện về rủi ro tài trợ khủng bố trong lĩnh vực tổ chức phi lợi nhuận. Qua đó giúp các cơ quan quản lý áp dụng cách tiếp cận có trọng tâm hơn, xác định chính xác các nguy cơ tiềm ẩn, đồng thời tạo điều kiện cho các tổ chức từ thiện hợp pháp tiếp tục hoạt động mà không bị áp đặt các gánh nặng pháp lý quá mức.

Thành tựu và tác động của cải cách tại Nigeria

Ông Olukoyede nhấn mạnh các cải cách thực hiện tại Nigeria thể hiện rằng việc tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế nên nhằm mục đích củng cố thể chế, nâng cao sự minh bạch và tăng cường niềm tin của công chúng, thay vì chỉ đơn thuần đáp ứng các yêu cầu đánh giá toàn cầu. Bà Victoria Ibezim-Ohaeri, Giám đốc thực hiện tổ chức Spaces for Change (S4C), cho biết hội nghị cũng là dịp kỷ niệm một thập kỷ S4C vận động thực thi đúng Khuyến nghị số 8 tại Nigeria. Sự tương tác bền vững giữa xã hội dân sự và các nhà quản lý đã biến mối quan hệ căng thẳng trong quá khứ thành đối tác hợp tác hiệu quả, dẫn đến nhiều cải cách quan trọng như đánh giá độc lập về rủi ro tài trợ khủng bố của lĩnh vực phi lợi nhuận và loại bỏ các tổ chức này khỏi danh sách báo cáo theo Luật chống rửa tiền.

Theo bà Ibezim-Ohaeri, kinh nghiệm của Nigeria đã được ghi nhận là đạt chuẩn tuân thủ Khuyến nghị số 8 của FATF, đồng thời được chia sẻ với các quốc gia châu Phi khác như Ghana, Gambia, Togo và Burkina Faso. Việc tổ chức hội nghị tại Abuja thể hiện quyết tâm ngày càng lớn của châu Phi trong việc định hình các cuộc thảo luận toàn cầu về tính minh bạch tài chính và an ninh, cũng như xây dựng các giải pháp thích ứng với thực tiễn địa phương.

Tác động của dòng chảy tài chính phi pháp và đánh giá từ quốc tế

Ông Samuel Diminas, Chủ tịch Hội đồng quản trị S4C, bày tỏ quan ngại về tác động của dòng chảy tài chính phi pháp, theo đó khoảng 88 tỷ USD hàng năm bị rút khỏi châu Phi thông qua các hoạt động tài chính bất hợp pháp. Trong bài phát biểu quan trọng, Giáo sư Ben Saul – Báo cáo viên đặc biệt Liên hợp quốc về bảo vệ nhân quyền trong công tác chống khủng bố, đánh giá cao Nigeria đã đạt được sự tuân thủ với các tiêu chuẩn FATF vào cuối năm 2025. Ông cũng hoan nghênh tham vọng của Trung tâm chống khủng bố quốc gia Nigeria trong việc trở thành trung tâm khu vực về chuyên môn chống khủng bố, đồng thời thể hiện mong muốn tiếp tục hợp tác với chính quyền Nigeria nhằm bảo vệ nhân quyền song song với việc chống khủng bố hiệu quả.

Giáo sư Saul nhấn mạnh hội nghị cung cấp cơ hội để xem xét cách thức áp dụng các tiêu chuẩn FATF hiệu quả mà không làm tổn hại đến quyền con người. Sự sửa đổi năm 2023 của Khuyến nghị số 8 làm rõ rằng chỉ những tổ chức phi lợi nhuận phù hợp định nghĩa của FATF mới phải chịu các biện pháp chống tài trợ khủng bố. Ông cảnh báo nhiều quốc gia vẫn áp đặt các quy định quá mức với tổ chức xã hội dân sự thông qua các yêu cầu đăng ký, báo cáo, kiểm toán và giám sát phức tạp, điều này dựa trên những đánh giá rủi ro yếu kém hoặc lỗi thời. Điều này dẫn đến việc phân tán nguồn lực hạn chế từ công tác nhân đạo, xây dựng hòa bình, vận động nhân quyền và các nỗ lực ngăn chặn cực đoan bạo lực đồng thời làm giảm hiệu quả hoạt động của các tổ chức thiện nguyện hợp pháp.

Theo đó, EFCC và các đối tác tại Nigeria đang huy động sức mạnh liên ngành để vừa chống tài trợ khủng bố hiệu quả, vừa giữ vững môi trường thuận lợi cho các tổ chức từ thiện hợp pháp phát triển bền vững, góp phần vào sự phát triển ổn định của đất nước và khu vực.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Sự phối hợp liên ngành tại Nigeria giúp thực hiện đánh giá rủi ro tài trợ khủng bố một cách toàn diện, nâng cao hiệu quả quản lý.
  • Khuyến nghị số 8 của FATF cần được áp dụng theo nguyên tắc dựa trên rủi ro, tránh tạo gánh nặng quá mức cho tổ chức xã hội dân sự.
  • Kinh nghiệm của Nigeria trở thành mô hình cho nhiều quốc gia châu Phi khác trong việc quản lý tài trợ khủng bố.
  • Dòng chảy tài chính phi pháp gây thiệt hại lớn cho châu Phi với khoảng 88 tỷ USD mỗi năm.
  • Việc quản lý quá mức các tổ chức phi lợi nhuận có thể làm giảm hiệu quả các hoạt động nhân đạo và gây tổn hại đến quyền con người.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.