Quá trình thay đổi nhân sự và phản ứng của dư luận

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã chính thức đề cử Serhiy Koretsky làm Thủ tướng mới và tiến hành một cuộc cải tổ chính phủ kéo dài hai ngày trước khi công bố danh sách nhân sự cuối cùng vào tối 15/7. Quyết định này ngay lập tức tạo nên làn sóng bất bình dữ dội trong dư luận, gợi nhớ đến tình trạng căng thẳng một năm trước khi chính phủ Ukraine thực hiện những bước đi bị cho là làm suy yếu các cơ quan chống tham nhũng độc lập, dẫn đến những cuộc biểu tình rầm rộ trên khắp cả nước.

Bất chấp khởi đầu của quá trình thay đổi nhân sự với một vài quyết định tích cực, cuộc cải tổ lần này lại chứa đựng nhiều yếu tố gây tranh cãi, khiến niềm tin của người dân vào sự đổi thay tại Ukraine bị lung lay nghiêm trọng.

Điểm sáng trong Nội các mới

Trong số các thành viên được giữ lại, cựu Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Năng lượng Denys Shmyhal sẽ tiếp tục giữ vai trò này đồng thời làm Phó Thủ tướng thứ nhất. Ông sẽ chịu trách nhiệm chính trong việc chuẩn bị cho mùa đông khắc nghiệt dự kiến sẽ có các đợt tấn công hạ tầng năng lượng của Nga bằng tên lửa. Các chuyên gia đánh giá cao sự bền bỉ của ông trong bối cảnh khó khăn này.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Tài chính Serhiy Marchenko cũng tiếp tục công tác với chính sách tiền tệ thận trọng, cùng với Bộ trưởng Chính sách Xã hội Denys Uliutin và Bộ trưởng Văn hóa Tetiana Berezhna, người duy trì hiệu quả các dự án quan trọng trong lĩnh vực văn hóa. Một số sự thay đổi, như việc sa thải Bộ trưởng Giáo dục Oksen Lisovyi, cũng được nhìn nhận tích cực do những hạn chế trong cải cách giáo dục và quản lý kỳ thi chuẩn đầu ra THPT trong thời gian qua.

Các quyết định gây tranh cãi và phẫn nộ

Tuy nhiên, phần lớn thay đổi nhân sự lại gợi lên sự phản đối mạnh mẽ. Việc bổ nhiệm Vitalii Kim, cựu lãnh đạo quân sự khu vực Mykolaiv năm 2022, làm Bộ trưởng Bộ Cựu chiến binh bị nhiều người chỉ trích vì ông không có kinh nghiệm quân sự và không phải là cựu chiến binh. Trong khi đó, người tiền nhiệm Natalia Kalmykova dù dính nhiều tranh cãi đặc biệt liên quan đến Dự án Nghĩa trang Quân sự Quốc gia, vẫn đóng vai trò chủ chốt trong dự án này.

Quyết định sa thải Bộ trưởng Kinh tế Taras Kachka cũng gây ra sự không đồng tình rộng rãi. Kachka từng là chuyên gia nông nghiệp có tiếng và là tác giả kế hoạch cải cách quan trọng "Kachka-Kos Plan", ký kết với Ủy viên Châu Âu Marta Kos nhằm đảm bảo các cam kết về cải cách pháp luật và chống tham nhũng. Tuy nhiên, tiến độ thực thi các cam kết này rất chậm chạp, với chỉ 15% được hoàn thành tính đến mùa xuân 2026, phần lớn do sự cản trở từ các thành viên trong chính trường.

Sự ra đi gây sốc của Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov

Sự kiện gây chấn động nhất trong cuộc cải tổ là việc sa thải Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov, người được công chúng yêu mến và coi là biểu tượng của đổi mới và kỹ thuật số hóa. Fedorov từng là người tiên phong trong việc số hóa bộ máy hành chính Ukraine qua ứng dụng di động, giúp người dân tiện lợi tiếp cận các dịch vụ công mà không cần tiếp xúc trực tiếp tại các văn phòng hành chính.

Trong chiến tranh, ông đã tập trung nâng cao năng lực chiến tranh công nghệ cao, từ việc mua sắm drone đến phát triển hệ thống chỉ huy kỹ thuật số, góp phần nâng cao hiệu quả tác chiến và các chiến dịch tấn công lớn vào các cơ sở dầu khí Nga. Những nỗ lực này giúp nâng cao vị thế quốc tế và niềm tin của đồng minh, đồng thời củng cố khả năng phòng thủ quốc gia.

Mặc dù thành công nhiều mặt, Fedorov cũng phải đối mặt với nhiều thách thức, từ sự cản trở trong bộ máy quan liêu và các nhóm lợi ích trong quân đội. Mâu thuẫn nội bộ với Bộ Tổng tham mưu và sự không đồng thuận về chiến lược phát triển lực lượng drone được cho là nguyên nhân sâu xa gây ra quyết định sa thải ông.

Hơn nữa, khoản ngân sách quốc phòng khổng lồ lên tới 4,4 nghìn tỷ hryvnia (tương đương 100 tỷ USD) là điểm nóng tranh cãi, khi Fedorov cố gắng tạo sự minh bạch trong mua sắm và chuyển sang các quy trình đấu thầu cạnh tranh, khiến một số bên không hài lòng.

Thách thức đối với cải cách và phản ứng xã hội

Việc Fedorov bị cách chức đã đẩy dư luận Ukraine vào trạng thái phẫn nộ sâu sắc. Nhiều nhà bình luận và chuyên gia nhấn mạnh vai trò độc đáo của ông như một nhà quản lý và người đổi mới, không phải chỉ là một quan chức hành chính, giúp hệ thống quốc phòng bước sang một kỷ nguyên công nghệ mới. Một số ý kiến lo ngại sự ra đi của ông sẽ làm giảm động lực cải cách và gây ảnh hưởng tiêu cực tới sức mạnh công nghệ và đổi mới của Ukraine trong cuộc chiến.

Quảng cáo300 × 250

Làn sóng biểu tình và phản đối tương tự như cách đây một năm đã bắt đầu xuất hiện ở các thành phố lớn như Kyiv và Lviv, kêu gọi sự minh bạch và trách nhiệm giải trình từ chính phủ. Các thông tin nội bộ cũng chỉ ra mâu thuẫn giữa Fedorov và các lãnh đạo quân sự khiến vấn đề trở nên phức tạp hơn.

Đáng chú ý, nỗ lực cải cách hệ thống đảm bảo chất lượng quân sự mà ông từng khởi xướng, nhằm chuyển đổi các cơ quan truyền thống sang mô hình dân sự, hiện đại và minh bạch, cũng bị gián đoạn giữa vòng xoáy chính trị.

Toàn bộ diễn biến này cho thấy Ukraine đang đứng trước thử thách lớn trong việc cân bằng giữa nhu cầu bảo vệ an ninh quốc gia và duy trì tiến trình cải cách quan trọng trong một bối cảnh chiến tranh và áp lực nội bộ liên tục.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Việc thay đổi nhân sự trong chính phủ Ukraine có thể ảnh hưởng lớn đến tiến trình cải cách quan trọng và ổn định quốc gia trong chiến tranh.
  • Sự ra đi của Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov gây phẫn nộ vì ông là biểu tượng của đổi mới và kỹ thuật số hóa trong quốc phòng.
  • Các mâu thuẫn nội bộ và ngân sách quốc phòng lớn là nguyên nhân chính dẫn đến sa thải nhiều quan chức chủ chốt.
  • Dư luận phản ứng mạnh mẽ với quyết định cải tổ nhân sự, gợi nhớ đến các sự kiện căng thẳng tương tự năm trước.
  • Quá trình cải cách vẫn đang đối mặt với nhiều trở ngại do sự bất đồng chính trị và quan liêu trong bộ máy nhà nước.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.