Chuyên gia bình luận gay gắt về sự ra đi của Keir Starmer và vai trò của Andy Burnham

Trên tập mới nhất của podcast Alas Vine & Hitchens, nhà báo kỳ cựu Peter Hitchens đã phê phán sắc bén việc các nghị sĩ Đảng Lao động Anh liên tục tỏ ra ca ngợi Keir Starmer ngay sau khi ông từ chức thủ tướng. Hitchens cho rằng những lời khen ngợi này gần như khiến người ta tin rằng Starmer bị loại bỏ vì quá được ưa chuộng, trong khi thực tế họ đã phản bội ông về mặt chính trị.

Không chỉ thế, Hitchens nêu bật sự mâu thuẫn khi rất nhiều nhân vật trong Hạ viện dù mới vài tháng trước còn đòi ông từ chức vì bê bối liên quan đến Peter Mandelson đều khen ngợi ông có "chính trực", "quyết tâm" và để lại "di sản rực rỡ". Ví dụ như lãnh đạo Đảng Lao động Scotland Anas Sarwar, người từng yêu cầu Starmer từ nhiệm hồi tháng 2, nay đã ca tụng phẩm chất của ông đồng thời được cho biết đã nhận được một ghế tại Viện Quý tộc để tham gia nội các của tân Thủ tướng Burnham.

Thứ trưởng Năng lượng mới bổ nhiệm Miatta Fahnbulleh, đồng minh thân cận của Burnham và người từng từ chức hồi tháng 5 vì mất niềm tin vào Starmer, cũng nhận xét tích cực về cựu thủ tướng, nhấn mạnh ông đã "đưa Đảng Lao động trở lại cầm quyền và đặt dịch vụ công lên trung tâm đời sống quốc gia".

Song song với sự mỉa mai về thái độ của các nghị sĩ Labour, Hitchens còn chỉ trích Burnham khi tỏ ra như không liên quan đến việc Starmer bị loại bỏ khỏi vị trí thủ tướng. Hitchens châm biếm: "Theo những gì có thể biết được từ Hạ viện tuần trước, Starmer bị loại vì ông quá tuyệt vời và được yêu mến. Còn Burnham không hề dính líu gì mà chỉ tình cờ thừa hưởng vị trí này, điều khá ly kỳ".

Ông còn bỡn cợt rằng quy trình Burnham trở thành thủ tướng còn bí ẩn hơn cả cách lãnh đạo Triều Tiên được lựa chọn, thiên về ngẫu nhiên hơn là chắc chắn.

Đồng hành cùng Hitchens, nhà báo Sarah Vine bày tỏ quan điểm về cách Burnham đạt quyền lực. Cô cho rằng việc một người nhường lại khu vực bầu cử cho Burnham để ông có thể tranh cử, rồi sau đó trở thành lãnh đạo Đảng Lao động nhờ số ít cử tri (khoảng 17.000 người) cũng là điều đáng tranh luận về tính chính danh. Vine còn đặt nghi vấn quá trình này có thể là một kế hoạch bí mật nhằm chuẩn bị sân khấu cho "vị vua vùng North" – biệt danh thân mật cho Burnham – trở thành thủ tướng.

Ngay sau khi nhậm chức, Andy Burnham tuyên bố muốn gạt bỏ di sản từ thời Margaret Thatcher, thể hiện xu hướng chính trị nghiêng về cánh tả. Ông lấy ví dụ các chính sách trung tâm hóa quyền lực và tư nhân hóa kinh tế bị coi là sai lầm khiến người dân phải gánh chịu chi phí cao hơn về các dịch vụ thiết yếu như nhà ở, nước, năng lượng và giao thông.

Tân thủ tướng khẳng định cần một hướng đi mới để xây dựng nền kinh tế và quốc gia phục vụ lợi ích của mọi người và vùng miền, đúng với giá trị cốt lõi của Đảng Lao động.

Thế nhưng trên podcast, Sarah Vine đánh giá những lời cam kết của Burnham là "ảo tưởng khẩu hiệu" và đặt câu hỏi liệu ông có đang thực sự làm được điều đó hay không. Trong khi Peter Hitchens phần nào hiểu được lý do một số người muốn trở về thời kỳ những năm 1970 với việc làm đầy đủ và trước khi quá trình công nghiệp hóa đảo chiều, ông cũng thẳng thừng bày tỏ sự thất vọng với kỷ nguyên Thatcher mà ông là thành viên Đảng Bảo thủ nhìn nhận một cách bi quan.

Quá trình Burnham lên làm thủ tướng thông qua việc giành đa số tại khu vực Makerfield và làm lãnh đạo Đảng Lao động đã không tránh khỏi nghi ngờ. Những câu hỏi về tính minh bạch và sự hậu thuẫn rộng rãi vẫn được đặt ra, nhất là khi Burnham không tham gia tranh cử rộng rãi trong toàn quốc mà chỉ dựa trên số phiếu từ một khu vực cử tri tương đối nhỏ.

Điều này dẫn đến một số nhận định cho rằng chính trị Anh đang chứng kiến một lần chuyển giao quyền lực khá bất ngờ và phức tạp, với nhiều âm mưu và sự tính toán mà người dân khó có thể nắm rõ toàn bộ.

Andy Burnham: Tân thủ tướng Anh và lãnh đạo Đảng Lao động, được nhậm chức sau khi Keir Starmer từ chức trong bối cảnh tranh cãi về chính trị nội bộ Đảng.

Keir Starmer: Cựu thủ tướng bị chỉ trích, trong khi vẫn nhận được nhiều lời khen ngợi nghịch lý từ đồng nghiệp cũ.

Anas Sarwar: Lãnh đạo Đảng Lao động Scotland, người từng kêu gọi Starmer từ chức nhưng giờ lại dành lời ca ngợi ông.

Miatta Fahnbulleh: Thứ trưởng Năng lượng mới, đồng minh của Burnham, từng từ chức vì mất niềm tin vào Starmer.

Việc này cùng với những phát biểu và phân tích trên podcast phản ánh tình hình chính trị nội bộ Đảng Lao động sau sự kiện thay đổi thủ tướng, cũng như những quan điểm trái chiều về tương lai chính trị Anh dưới thời Andy Burnham.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.