Tác động kép của biến đổi khí hậu đối với khảo cổ băng hà: cơ hội và thách thức

Hơn 30 năm trước, một phát hiện khảo cổ quan trọng đã gây chấn động giới nghiên cứu khi xác ướp Ötzi, được biết đến với tên gọi “Người Băng”, được tìm thấy tại dãy núi Alps giữa Italy và Áo. Xác ướp này, được bảo quản trong băng gần 5.300 năm, đã minh chứng rõ nét khả năng của các khối băng trong việc bảo tồn các dấu tích nhân loại qua hàng thiên niên kỷ.

Tuy nhiên, khi biến đổi khí hậu thúc đẩy quá trình tan chảy băng nhanh chóng, nhiều hiện vật và di tích khác cũng dần hé lộ dưới lớp băng. Điều này đã tạo ra một lĩnh vực khảo cổ mới – khảo cổ băng hà – với những phát hiện phong phú nhưng đi kèm rủi ro về sự suy thoái nhanh chóng của các di vật do bị tiếp xúc với môi trường bên ngoài.

Na Uy hiện là quốc gia đi đầu trong lĩnh vực này, nổi bật với dự án Secrets of the Ice (Bí mật của băng giá) kéo dài 20 năm qua, đã xác định được 71 địa điểm khảo cổ và thu hồi hơn 4.500 hiện vật tại các vùng núi. Những đồ vật được tìm thấy gồm mũi tên, cung, trượt tuyết, móng ngựa, yên ngựa cũng như trang phục và dụng cụ làm bằng gỗ. Một số hiện vật được xác định có niên đại lên đến 6.000 năm.