Israel dưới thời Netanyahu và Thách thức của Đối lập Tự do

Sau các cuộc tấn công ngày 7/10, đa số chuyên gia Israel đều cho rằng Thủ tướng Benjamin Netanyahu sẽ không thể giữ vững chức vụ qua sáu tháng do khủng hoảng an ninh nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước này. Tuy nhiên, sự thật đã chứng minh điều ngược lại khi ông dẫn dắt một trong những chính phủ thành công nhất trong gần nửa thế kỷ với việc Knesset lần đầu hoàn thành đầy đủ nhiệm kỳ kể từ 1988. Thời gian tại vị của ông không chỉ là minh chứng cho khả năng chính trị linh hoạt mà còn cho thấy sự kiên cường trước áp lực khủng hoảng.

Bài học từ sự kiện này là không nên đánh giá thấp ông Netanyahu và cũng không nên xem nhẹ đối lập Israel. Trong khi Netanyahu tập trung củng cố thế lực và tạo nên những diễn biến làm nóng khu vực, các đối thủ của ông lại chưa xây dựng được một chiến lược rõ ràng, kịp thời cho tương lai đất nước.

Trong bối cảnh chính trường biến động, phe đối lập gặp nhiều khó khăn trong việc định hình một thông điệp tự do đủ sức thuyết phục người dân và cộng đồng quốc tế. Ví dụ, Quốc vụ khanh an ninh Itamar Ben-Gvir gần đây đã dẫn hàng nghìn tín đồ Do Thái đến thánh địa Al Aqsa, một trong ba địa điểm linh thiêng nhất của Hồi giáo, khiến tình hình càng thêm căng thẳng, trong khi phe đối lập chỉ tập trung bàn luận các vấn đề như luật sư tổng quát, việc trốn nghĩa vụ quân sự và vị thế của liên minh chính phủ Netanyahu, thay vì phản ứng mạnh mẽ về những hành động như vậy.

Một điểm đáng chú ý khác là sự phân hóa chính trị trong nước mà phe đối lập khó lòng giải quyết. Lãnh đạo đối lập Yair Lapid từng lúng túng khi trả lời câu hỏi về việc Israel có nên áp dụng “ranh giới Kinh Thánh” rộng lớn bao gồm nhiều vùng lãnh thổ lân cận hay không, cho thấy sự dè dặt và e ngại mất lòng cử tri trong khi đề xuất một chính sách rõ ràng cho vấn đề lãnh thổ là điều cần thiết để thay đổi hiện trạng.

Israel hiện nay được xem là xã hội thiên về cánh hữu, với mức độ tương tác giữa người Israel và Palestine thấp nhất trong lịch sử. Người trẻ tuổi thường mong muốn hòa bình nhưng lại bị ảnh hưởng bởi nhận thức tiêu cực như câu nói “chúng ta yêu cuộc sống, còn bên kia yêu cái chết”. Trên thực tế, cả hai bên đều chịu thiệt hại nặng nề và không ai mong muốn chiến tranh tiếp diễn.

Khó khăn về hòa giải diễn ra trong bối cảnh bất ổn tại Gaza và Bờ Tây đã và đang làm xói mòn niềm tin vào tương lai. Dù vậy, vẫn có những dấu hiệu cho thấy xã hội còn níu giữ hy vọng, chẳng hạn như việc hàng nghìn người Israel vẫn xuống đường biểu tình nhằm phản đối những chính sách gây tranh cãi như việc thay đổi vai trò của luật sư tổng quát.

Để bảo tồn một Israel theo đuổi các giá trị tự do trong thời đại này, sự phối hợp và phát triển một chương trình chính trị rõ ràng, mạnh mẽ của phe đối lập là điều thiết yếu. Nếu không, những kỳ vọng của người dân có thể sẽ bị dập tắt khi các cuộc bầu cử tới đây không mang lại thay đổi đáng kể nào. Việc đối lập chần chừ hoặc không có đủ can đảm để xúc tiến các chính sách táo bạo sẽ khiến họ mất đi cơ hội lấy lại niềm tin, đặc biệt là từ cộng đồng người Do Thái quốc tế và cử tri trẻ của Israel.

Tình hình khu vực và quốc tế đặt Israel trước nhiều áp lực chưa từng có, đòi hỏi sự linh hoạt và kiên định trong chính sách để giải quyết những bất ổn hiện tại, đồng thời bảo đảm tương lai bền vững cho mọi công dân nơi đây.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.