Tìm hiểu về núi Pickaxe Iran và cơ sở hạt nhân ngầm đang bị đe dọa tấn công

Núi Pickaxe (Kuh-e Kolang Gaz La) nằm phía nam cơ sở làm giàu uranium Natanz ở Iran, cách thủ đô Tehran khoảng 225 km về phía nam. Nơi này được xây dựng sau nhiều cuộc tấn công gây thiệt hại cho Natanz, gồm chiến dịch đánh bom của Mỹ trong Chiến dịch Midnight Hammer năm 2025. Dự án bắt đầu từ năm 2020, ngay sau vụ nổ nghi do phá hoại tại Natanz, nhằm chuyển hoạt động làm giàu uranium và sản xuất máy ly tâm ra khỏi khu vực bị tổn thương.

Cơ sở này trải rộng trên diện tích khoảng 2,7 km2 trên cao nguyên Trung Tâm khô cằn của Iran, có nhiều cửa hầm nhìn thấy trên ảnh vệ tinh và được bảo vệ nghiêm ngặt bởi lực lượng Vệ binh Cách mạng cùng hệ thống phòng không và hàng rào kiên cố.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần cảnh báo sẽ tiến hành các đòn tấn công nhằm vào núi Pickaxe. Trong cuộc gặp với báo chí tại Phòng Bầu dục, ông xác nhận khả năng Iran đã chuyển các máy ly tâm vào sâu trong lòng núi, khiến việc phá hủy bằng bom thông thường trở nên khó khăn. Ông tuyên bố: “Chúng tôi sẽ sớm tấn công khu vực đó và họ không thể làm gì để ngăn cản.”

Đáp lại, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baqaei, khẳng định rằng dự án tại núi Pickaxe không liên quan đến hoạt động hạt nhân và đây chỉ là cái cớ để Washington biện hộ cho các hành động xâm lược, phá hoại.

Các chuyên gia đánh giá, cơ sở này có chiều sâu đào đào từ 80 đến hơn 100 mét, rất khó bị phá hủy ngay cả với loại bom xuyên đất mạnh nhất của Mỹ như GBU-57, vốn có thể xuyên tới 60 mét. Việc mở rộng bao gồm cả sản xuất và làm giàu uranium với máy ly tâm tại khu vực này cho phép Iran nhanh chóng tái triển khai hoạt động hạt nhân ngầm nếu cần thiết.

Tuy nhiên, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) chưa từng được phép tiếp cận bên trong khu vực này, khiến thông tin chính xác về hoạt động hạt nhân tại đây vẫn còn nhiều bí mật.

Chương trình hạt nhân Iran thời gian qua liên tiếp thu hút chú ý do các cuộc tấn công làm gián đoạn hoạt động tại nhiều cơ sở như Fordo, Isfahan và Natanz. Trong khi Israel và Mỹ khẳng định mục tiêu ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, Tehran liên tục nói chương trình là vì mục đích hòa bình.

Những lời đe dọa từ Tổng thống Trump và các vụ đối đầu liên tục tại eo biển Hormuz càng tạo thêm căng thẳng. Trong khi đó, Iran chưa phát triển bom hạt nhân quân sự kể từ năm 2003 và để sở hữu vũ khí này cần thêm bước tinh lọc uranium đạt 90% cũng như quá trình chế tạo và thu nhỏ phần cứng phù hợp để gắn lên tên lửa đạn đạo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.