Loạt vụ tử hình liên quan biểu tình phản đối căng thẳng

Trong tuần này, hệ thống tư pháp Iran đã công bố thông tin về nhiều vụ tử hình liên quan đến các cuộc biểu tình diễn ra trong nhiều tháng qua. Theo truyền thông chính thức, Mehdi Khanaki, được xác định là một thành viên tích cực của một nhóm khủng bố tại các cuộc biểu tình trên toàn quốc vào tháng 1, đã bị xử tử. Quá trình tố tụng diễn ra tại một phiên tòa cách mạng ở Karaj gần Tehran, trong đó ông bị xét xử với các cáo buộc về hoạt động ủng hộ các thế lực nước ngoài, như chính quyền Israel, Mỹ và một số nhóm phản động khác.

Quân đội và an ninh đã công bố hình ảnh cuộc đột kích vào một ngôi nhà ở Karaj, thu giữ nhiều vũ khí và vật liệu nổ. Cơ quan tư pháp cho biết ngoài Khanaki, đã có thêm hai người đàn ông khác bị thi hành án tử hình tại thành phố Isfahan vào ngày Chủ nhật, liên quan đến án mạng trong các cuộc biểu tình ngày 8/1. Các cáo buộc nêu ra vai trò của họ trong việc giết hại nhiều sĩ quan cảnh sát. Tuy nhiên, các nhóm hoạt động ở nước ngoài đồng thời phản đối những cáo buộc này, cho rằng quá trình xử lý không công bằng và có dấu hiệu tra tấn.

Quốc gia đối mặt sóng gió biểu tình và cuộc chiến truyền thông

Cuộc biểu tình bắt đầu từ cuối tháng 12 tại trung tâm Tehran với lý do kinh tế nhưng nhanh chóng mở rộng thành sự bức xúc sâu sắc trên toàn quốc đối với hệ thống chính trị. Chính phủ gọi các sự kiện đó là một âm mưu đảo chính do Mỹ và Israel đạo diễn, đồng thời phủ nhận các báo cáo của Amnesty International cùng các tổ chức nhân quyền quốc tế về việc an ninh đã tiến hành các vụ giết người hàng loạt bất hợp pháp trên quy mô chưa từng thấy.

Trong bối cảnh đó, hàng chục nghìn người đã bị bắt giữ, không chỉ liên quan biểu tình mà còn liên quan đến cuộc chiến tranh với Mỹ và Israel bắt đầu từ cuối tháng 2. Các tổ chức nội bộ như Hội đồng phối hợp các hiệp hội giáo viên Iran cũng lên án các án tù nặng nề và áp lực tiếp tục đối với những nhà hoạt động trong giới giáo viên.

Chính sách cứng rắn và kiểm soát truyền thông mạng

Từ sau cuộc chiến 12 ngày với Israel vào tháng 6/2025, Iran thông qua luật mới siết chặt các hình phạt đối với hành vi gián điệp và những hành động được xem là hợp tác với kẻ thù, nhằm bảo vệ an ninh quốc gia. Hàng trăm người, bao gồm doanh nhân và các nhân vật nổi tiếng trong và ngoài nước, đã bị tịch thu toàn bộ tài sản.

Truyền hình quốc gia cũng thường xuyên phát sóng các lời khai nhận tội từ những người bị bắt hoặc đã bị xử tử. Mới đây, một video với cảnh một người trẻ tuổi giấu mặt thú nhận đăng tải nội dung phản đối chính phủ trên Instagram được trình chiếu. Cảnh sát Tehran cho rằng hành động này nhằm phá hoại an ninh tâm lý xã hội.

Vào ngày 13/7, Bộ Tình báo Iran công bố danh sách các “phương tiện truyền thông thù địch”, kê khai hàng chục mạng lưới truyền thông, 61 cá nhân và 310 tài khoản mạng xã hội. Cơ quan này cảnh báo việc chia sẻ hình ảnh hoặc thông tin với các bên trong danh sách có thể dẫn đến án tù và cấm công việc công cộng vĩnh viễn, trừ khi vi phạm nặng hơn được xác định.

Hồi chuông cảnh báo về ‘kẻ thâm nhập’ và sự đoàn kết nội bộ

Bản tin gửi gắm thông điệp về sự kiên cường và đoàn kết mà các lãnh đạo Iran đặc biệt nhấn mạnh trong bối cảnh chiến tranh. Tuần này, Mojtaba Khamenei, lãnh đạo tối cao mới được bổ nhiệm sau khi cố lãnh đạo Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng, kêu gọi một “sự đoàn kết thiêng liêng” giữa người dân và các phe phái chính trị.

Tại cuộc gặp truyền hình cùng các quan chức cấp cao trong bộ máy tư pháp và tổng thống Masoud Pezeshkian, Chánh án Gholam-Hossein Mohseni-Ejei nhấn mạnh phải cảnh giác với ‘ma quỷ’ - những kẻ thâm nhập ngụy trang trong lòng dân chúng và gây chia rẽ. Ông gọi những người này là những tin đồn xấu, kẻ báo động, và kẻ đa nhân cách không tiết lộ con người thật.

Bên cạnh đó, Mỹ ngày càng chỉ ra những khác biệt ngầm trong giới chức Iran, phân chia thành phe chiến đấu kéo dài, tập trung quanh eo biển Hormuz chiến lược, và phe tìm kiếm đàm phán để cứu quốc gia khỏi suy tàn. Tuy nhiên, chính quyền Iran bác bỏ sự phân loại này.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • Iran tiến hành nhiều vụ tử hình nhằm trấn áp những người bị cáo buộc gây chia rẽ trong bối cảnh chiến tranh với Mỹ.
  • Các cuộc biểu tình bắt đầu từ lý do kinh tế nhưng nhanh chóng chuyển thành bày tỏ bất mãn với chính quyền trên toàn quốc.
  • Luật an ninh mới siết chặt hình phạt hành vi gián điệp và hợp tác với kẻ thù sau cuộc chiến 12 ngày với Israel.
  • Chính quyền Iran công bố danh sách truyền thông thù địch và siết chặt kiểm soát mạng xã hội nhằm bảo vệ an ninh quốc gia.
  • Lãnh đạo tối cao và các quan chức tư pháp kêu gọi đoàn kết nội bộ, cảnh báo nguy cơ ‘kẻ thâm nhập’ gây chia rẽ.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.