TikTok vi phạm quy định bảo vệ trẻ vị thành niên của EU về thiết kế hồ sơ người dùng

Ngày 26/4/2024, Ủy ban châu Âu công bố kết quả điều tra sơ bộ và xác nhận nền tảng TikTok vi phạm các quy định về bảo vệ thanh thiếu niên trong Luật Dịch vụ Kỹ thuật số (Digital Services Act, DSA) của Liên minh châu Âu. Quyết định này tập trung vào cách thiết kế hồ sơ người dùng dành cho trẻ vị thành niên trên mạng xã hội này, gây ra nguy cơ quá mức về sự tiếp cận và liên hệ không mong muốn từ người khác.

Từ tháng 2/2024, ủy ban đã điều tra chuyên sâu xem TikTok có đảm bảo an toàn và tuân thủ đúng các yêu cầu về bảo vệ trẻ em của DSA hay không. EU từng yêu cầu TikTok thay đổi đáng kể sản phẩm và giảm thiểu khả năng gây nghiện kỹ thuật số, như việc hạn chế tính năng "cuộn nội dung vô tận" khiến người dùng bị kích thích liên tục và mất kiểm soát khi sử dụng.

Ủy ban chỉ ra rằng người dùng là trẻ vị thành niên có thể để hồ sơ của mình dưới dạng công khai, khiến thông tin và nội dung của họ hiển thị không chỉ với những người dùng TikTok mà còn với cả người không có tài khoản trên nền tảng. Trẻ em ở độ tuổi 16-17 tuổi còn có nội dung được đề xuất rộng rãi thông qua mục "For You", làm tăng phạm vi tiếp cận của hàng triệu người dùng khác.

EU lo ngại tình trạng này làm gia tăng nguy cơ bị tiếp cận, bắt nạt mạng xã hội và các hành vi quấy rối, đe dọa hoặc bôi nhọ công khai trẻ vị thành niên. Hồ sơ của trẻ có thể bị người ngoài theo dõi, đồng thời dữ liệu và nội dung được chia sẻ có thể tồn tại lâu dài trên mạng, ảnh hưởng tới trẻ ngay cả khi trưởng thành.

Ngay cả tài khoản riêng tư ở TikTok cũng chưa đủ bảo vệ, khi danh sách người theo dõi (followers) hay người mình theo dõi (following) vẫn có thể làm trẻ dễ bị tìm thấy. Ảnh đại diện cũng hiển thị ngay cả với những người không có tài khoản TikTok, tiếp tục tạo ra mối nguy với trẻ trong môi trường mạng.

Theo đánh giá sơ bộ, Ủy ban châu Âu yêu cầu TikTok phải thay đổi các thiết lập mặc định để hồ sơ của trẻ vị thành niên chỉ được hiển thị đối với người dùng đã được chính chủ chấp thuận trước. Trẻ em trên nền tảng có thể lựa chọn mở rộng phạm vi công khai nếu mong muốn, nhưng nội dung đó không được phép truy cập rộng rãi bên ngoài TikTok.

Thêm vào đó, TikTok được đề nghị hạn chế hoặc dừng việc đề xuất các video của người dùng vị thành niên trong mục "For You" của người khác để giảm nguy cơ tiếp cận không mong muốn và bắt nạt qua mạng.

Ủy ban nhấn mạnh Luật Dịch vụ Kỹ thuật số không chỉ buộc các nền tảng tích hợp các biện pháp bảo vệ trẻ vị thành niên ngay từ thiết kế mà còn chịu trách nhiệm nếu không tuân thủ các quy định này. Henna Virkkunen, ủy viên phụ trách kỹ thuật số, cho biết: "DSA bắt buộc các nền tảng phải thiết kế dịch vụ với việc bảo vệ trẻ vị thành niên là ưu tiên từ đầu và chịu trách nhiệm nếu không làm được điều đó".

TikTok hiện được quyền xem xét hồ sơ điều tra và gửi phản hồi chính thức bằng văn bản về các cáo buộc trên. Nếu Ủy ban giữ nguyên quan điểm của mình, họ có thể tiến hành xử phạt TikTok với số tiền phạt có thể lên tới 6% doanh thu toàn cầu hàng năm của công ty. Mức phạt này áp dụng trong phần điều tra đã khởi động từ tháng 2 liên quan đến hành vi kích thích quá mức người dùng trẻ em trên nền tảng.

Bên cạnh đó, một số phần điều tra khác trong quy trình xử lý vụ việc với TikTok đã được hoàn tất trước đó.

Ủy ban cũng cân nhắc phát triển khung quy định phân theo độ tuổi để bảo vệ trẻ em tốt hơn. Một nhóm chuyên gia độc lập đã đề xuất chỉ cho phép trẻ em dưới 13 tuổi bị cấm tuyệt đối đăng ký sử dụng mạng xã hội, trong khi trẻ dưới ba tuổi cũng không nên tiếp xúc với thiết bị kết nối internet, hoặc chỉ được sử dụng dưới sự giám sát của người lớn hoặc trong môi trường giáo dục có kiểm soát.

Đề xuất này nhằm giảm thiểu rủi ro về an toàn cho trẻ em và đảm bảo sự phát triển lành mạnh trong môi trường số ngày càng phức tạp hiện nay.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.