Mỹ xác nhận Nvidia chỉ xuất khẩu lượng nhỏ chip H200 sang Trung Quốc dù được phê duyệt

Mỹ phê duyệt nhưng số lượng chip Nvidia H200 bán sang Trung Quốc vẫn khiêm tốn

Ngày 27/6, đại diện Bộ Thương mại Mỹ cho biết hãng sản xuất chip Nvidia chỉ mới xuất khẩu "rất ít" chip trí tuệ nhân tạo (AI) H200 sang Trung Quốc đại lục và Hong Kong, đánh dấu những lô hàng đầu tiên được phép xuất khẩu theo quyết định gần đây của chính phủ Mỹ. Đây được xem là tín hiệu cho thấy Mỹ bắt đầu nới lỏng hạn chế về công nghệ đối với Trung Quốc sau thời gian kiểm soát chặt chẽ nhằm ngăn chặn Bắc Kinh tiếp cận những chip AI tiên tiến có thể hỗ trợ nâng cao năng lực quân sự.

Cuối năm 2023, chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump đã cho phép xuất khẩu chip H200 thế hệ cũ của Nvidia sang Trung Quốc. Bộ Thương mại Mỹ sau đó cấp phép cho khoảng 10 công ty Trung Quốc mua loại chip này trong năm 2024, bao gồm Tencent và ByteDance - những tập đoàn công nghệ lớn của nước này.

Phía Mỹ đánh giá lượng chip xuất khẩu là rất nhỏ, trong khi Trung Quốc kiên quyết phản đối chính trị hóa công nghệ

Jeffrey Kessler, Thứ trưởng Bộ Thương mại Mỹ phụ trách Công nghiệp và An ninh, trong phiên điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ xác nhận: "Phía Mỹ đã thực hiện rất ít lô hàng chip H200 theo các giấy phép cấp, số lượng rất nhỏ đến mức có thể coi là không đáng kể". Điều này cho thấy trước mắt xuất khẩu vẫn rất hạn chế dù có sự cho phép.

Đại diện Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington Liu Chang nhấn mạnh quan điểm của Bắc Kinh về xuất khẩu chip: "Chúng tôi ủng hộ hợp tác đôi bên cùng có lợi và phản đối việc chính trị hóa, lợi dụng và vũ khí hóa các vấn đề công nghệ và kinh tế". Trung Quốc từng cảnh báo một số doanh nghiệp của họ e ngại sử dụng chip Mỹ vì lo ngại an ninh và xu hướng tự chủ về chip nội địa.

Tranh cãi nội bộ Mỹ xung quanh việc kiểm soát xuất khẩu công nghệ và những rào cản tiếp theo

Tại phiên điều trần có chủ đề "Ngân sách năm tài chính 2027 của Cục Công nghiệp và An ninh (BIS): Cuộc đua vũ trang AI và Văn phòng ICTS", các nghị sĩ Mỹ bày tỏ nhiều quan điểm khác nhau về chính sách kiểm soát xuất khẩu công nghệ đối với Trung Quốc.

Hạ nghị sĩ Gregory Meeks, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ trong Ủy ban Đối ngoại, chỉ trích Bộ Thương mại không đưa thêm công ty Trung Quốc nào vào danh sách kiểm soát xuất khẩu kể từ tháng 10/2025 - khoảng thời gian dài nhất trong hơn một thập kỷ qua. Ông cho rằng chính quyền sử dụng danh sách này như một công cụ đàm phán về thương mại, dẫn đến thiếu các quy định kiểm soát xuất khẩu mới quan trọng đối với Trung Quốc và Nga.

Ngược lại, ông Kessler nhấn mạnh cần tập trung thực thi nghiêm các quy định hiện tại với những công ty đã có tên trong danh sách đen, đồng thời Cục Công nghiệp và An ninh đề nghị ngân sách 450 triệu USD cho năm tài chính 2027 để tăng cường giám sát và kiểm soát.

Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, ông Brian Mast, cũng đề nghị mở rộng danh sách đen, nhấn mạnh phải đưa tất cả các công ty bị Bộ Quốc phòng Mỹ xác định là có liên quan đến quân sự Trung Quốc vào danh sách này. Hiện một số tên lớn như ChangXin Memory Technologies, Yangtze Memory Technologies (YMTC), Tencent và Alibaba đã nằm trong danh sách giám sát, trong đó chỉ YMTC bị liệt vào danh sách đen của Bộ Thương mại Mỹ.

Ông Mast cũng cảnh báo về việc bảo vệ công nghệ cao cấp hơn, đặc biệt là không để Trung Quốc tiếp cận các chip AI mạnh mẽ hơn như dòng Blackwell vốn chưa được cấp phép xuất khẩu.

Cạnh tranh công nghệ AI gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc trên toàn cầu

Phiên điều trần cũng phản ánh cuộc đua AI toàn cầu giờ đây rõ ràng là sự cạnh tranh trực tiếp giữa Mỹ và Trung Quốc. Mỹ tập trung phát triển AI qua mô hình đầu tư tư nhân, dựa vào năng lực xử lý và các mô hình AI tiên tiến như ChatGPT và Mythos. Trong khi đó, Trung Quốc chú trọng vào các mô hình mã nguồn mở, hỗ trợ từ chính phủ lớn và ứng dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp.

Những tiến bộ của các doanh nghiệp Trung Quốc như DeepSeek trong năm 2025, cùng với kế hoạch trở thành cường quốc AI toàn cầu vào năm 2030, đang thu hẹp khoảng cách với Mỹ trong cuộc đua công nghệ này.

Trước áp lực gia tăng, chính quyền Trump cũng đã chuyển hướng chính sách AI từ tự do phát triển sang tăng cường quản lý, ký ban hành sắc lệnh hành pháp yêu cầu các công ty chia sẻ các mô hình AI tiên tiến trước khi ra mắt, nhằm đảm bảo cạnh tranh công bằng với Trung Quốc mà vẫn giữ vị thế dẫn đầu.

Đây là bước đi nhằm cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và an ninh quốc gia trên nền tảng AI trong bối cảnh căng thẳng công nghệ với Trung Quốc ngày càng gia tăng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.