5 cách giúp cha mẹ giảm thói quen lướt điện thoại không ngừng của con trẻ

Lệnh giới nghiêm mạng xã hội cho tuổi 16-17 ở Anh

Chính phủ Anh đề xuất áp dụng lệnh giới nghiêm trên mạng xã hội dành cho thanh thiếu niên 16 và 17 tuổi, theo đó các ứng dụng phổ biến như Instagram, TikTok, YouTube sẽ bị khóa theo mặc định trong một khung giờ, dù người dùng trẻ vẫn có quyền lựa chọn tắt tính năng này nếu muốn. Mục tiêu của biện pháp nhằm hạn chế những tính năng dễ gây nghiện như video tự phát và cuộn nội dung vô tận, từ đó giúp cải thiện sự tập trung, chất lượng giấc ngủ và đời sống gia đình cho nhóm tuổi này.

1. Bắt đầu từ những bước nhỏ và thực tế

Bà Gilmour đề xuất một cách đơn giản để hạn chế sử dụng thiết bị là tạo một vị trí cố định trong nhà cho các thiết bị, ví dụ như một ngăn tủ dành riêng, hoặc nhất thiết đặt điện thoại vào bộ sạc sau mỗi lần dùng. Điều này giúp con trẻ cảm thấy có giới hạn rõ ràng, dễ kiểm soát hơn.

2. Hợp tác cùng trẻ thay vì áp đặt

Chuyên gia tâm lý Maryhan Baker nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đưa trẻ vào cuộc thảo luận xoay quanh việc quản lý thời gian dùng mạng xã hội, thay vì đơn phương ra luật lệ cứng nhắc. Bà nhận định rằng công nhận áp lực bạn bè ảnh hưởng đến hành vi trên mạng giúp trẻ cảm thấy được thấu hiểu, từ đó dễ dàng hợp tác: “Cha mẹ nên nói rằng hiểu rằng mạng xã hội là nơi kết nối bạn bè và áp lực xã hội khi không tham gia được cảm nhận rất thật. Chúng ta hãy bàn cách tạo khoảng thời gian trong ngày không dùng điện thoại.”

Huấn luyện viên gia đình Olivia Edwards bổ sung, việc xây dựng mối quan hệ gắn bó với con sẽ tạo tiền đề cho sự phối hợp trong việc điều chỉnh thói quen sử dụng thiết bị số, đồng thời khuyến khích bố mẹ để ý và quan tâm đến nội dung con trẻ xem trên mạng.

3. Biến thời gian dùng mạng thành cơ hội học hỏi

Nhiều cha mẹ cảm thấy khó theo kịp xu hướng thay đổi nhanh chóng trên mạng xã hội, nhưng đây cũng là dịp để cha mẹ và con trẻ cùng trao đổi, học hỏi lẫn nhau về cách các nền tảng vận hành và tác động đến người dùng. Olivia khuyên cha mẹ nên đặt câu hỏi giúp con nhận thức sâu sắc hơn về mạng xã hội như “Bạn nghĩ mạng xã hội hoạt động thế nào để giữ người dùng lâu trên ứng dụng? Bạn có biết nhà phát triển kiếm tiền bằng cách nào từ thời gian sử dụng của người dùng không?”.

Bên cạnh đó, bà Jane Gilmour cũng gợi ý cha mẹ có thể cùng con xem xét tính xác thực của nội dung online, phân tích cùng con về khả năng đúng sai và cách kiểm tra thông tin.

4. Làm gương về thói quen sử dụng thiết bị

Con trẻ thường bắt chước hành vi của cha mẹ, do đó việc cha mẹ điều chỉnh thói quen dùng điện thoại của bản thân là điều cần thiết. Maryhan khuyên bố mẹ nên gần gũi và cởi mở hơn, chia sẻ rằng tất cả chúng ta đều có lúc sử dụng điện thoại nhiều hơn mong muốn.

Tiến sĩ Jane Gilmour cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc biết chấp nhận khoảng thời gian không làm gì và cảm nhận sự buồn chán, bởi đó là lúc trí não được phát huy sự sáng tạo thông qua suy nghĩ và tưởng tượng. Khi trẻ than phiền không có gì để làm, thay vì lo lắng, cha mẹ nên xem đó là dấu hiệu tích cực để trẻ tập trung vào thế giới bên trong.

5. Đừng hoảng loạn

Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, nhiều cha mẹ dễ rơi vào trạng thái lo lắng quá mức về ảnh hưởng của mạng xã hội với con cái. Tiến sĩ Tony Sampson, chuyên gia truyền thông kỹ thuật số tại Đại học Essex, cảnh báo tránh sa vào cơn hoảng loạn đạo đức khi coi trẻ em như những người nghiện công nghệ bẩm sinh.

Trên thực tế, não trẻ có khả năng dẻo dai hơn người lớn, có thể thích nghi và hồi phục tốt hơn. Ông cho biết mạng xã hội không làm giảm khả năng tập trung mà chỉ thu hút sự chú ý vào các nội dung thương mại. Nếu được sử dụng đúng cách, công nghệ còn góp phần hỗ trợ sáng tạo, khám phá và học hỏi của trẻ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.