Bóng tối tàn nhẫn của bệnh phong qua ngôn ngữ văn học Tamil

Bệnh phong, hay còn gọi là Peruviyathi trong tiếng Tamil, là một căn bệnh đã song hành cùng loài người từ thuở khai sinh. Căn bệnh này từng được nhắc đến trong Kinh Thánh, chứng tỏ sự tồn tại lâu dài và đầy ám ảnh trong lịch sử nhân loại. Hàng thế kỷ qua, người bị phong thường bị xã hội gán cho những định kiến tiêu cực, bị đẩy ra ngoài lề, sống trong sự cô lập và im lặng. Đặc biệt, dưới chế độ phát xít Đức, những bệnh nhân phong còn bị coi là vô giá trị và bị xử tử.

Nỗi sợ hãi về bệnh phong không nằm ở sự cướp đi mạng sống, mà chính từ những biến chứng làm biến dạng thân thể, sự xa lánh và dần mất đi phẩm giá con người. Vì thế, bệnh phong thường trở thành chủ đề độc đáo trong văn học hiện đại Tamil, là nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm khai thác nỗi thống khổ và bài trừ sự kỳ thị đối với bệnh nhân.

Tác giả đoạt giải Sahitya Akademi, Imayam, trong tác phẩm Noiputtru không chỉ mô tả điều kiện sống khốn khổ của người bệnh mà còn tỉ mỉ khắc họa tiến trình của bệnh, phương pháp điều trị và các cơ sở cách ly bệnh nhân. Với lối văn nghiêm túc, không màu mè, ông dẫn dắt người đọc thấu hiểu số phận mịt mù của những con người bị bệnh ghẻ lạnh.

Mở đầu truyện, một bác sĩ mô tả tình trạng của nhân vật chính Chinnasami bằng những chi tiết sắc nét: "Bạn chỉ sống sót khi chịu đựng được những đau đớn. Nếu không, câu chuyện của bạn coi như kết thúc. Gương mặt bạn đã tố cáo tất cả. Lông mày rụng, tai dày lên, mũi phẳng lỳ. Không còn nghi ngờ gì — đó là bệnh phong." Qua đó, độc giả nhận ra căn bệnh không chừa một ai, bất kể địa vị xã hội hay đặc quyền.

Bằng cách so sánh với nhân vật Ganesan trong tác phẩm Pasitha Manidam, cũng mắc bệnh phong nhưng là người Brahmin giàu có, ta thấy bệnh không phân biệt tầng lớp. Ganesan từng chứng kiến thân hình mình bị phá hủy, gương mặt biến dạng, và sống trong sự suy sụp tinh thần dữ dội. Ông chấp nhận số phận đau đớn mà không đặt câu hỏi tại sao mình lại mắc bệnh, dành trọn lời thề chịu đựng đau đớn như phần trả giá cho quá khứ của mình.

Cuộc sống của Ganesan dần rơi vào bi kịch, ông bị từ chối phục vụ tại các khách sạn, không được niềm nở khi trả tiền, thậm chí không có chỗ nghỉ. Sự kỳ thị khiến ông phải lang thang, luôn tìm cách thoát khỏi cảnh cô lập. Hình ảnh này gợi nhớ đến nhân vật Mohan trong bộ phim Ratha Kanneer, tuy nhiên Mohan không cảm thấy hối hận còn Ganesan thì hoàn toàn bị xã hội ruồng bỏ.

Tác phẩm Noiputtru lấy bối cảnh những năm 1960, khi y học chưa có thuốc đặc trị hiệu quả, chỉ có thể làm chậm tiến triển bệnh bằng phương pháp điều trị và cắt bỏ bộ phận bị nhiễm. Đến những năm 1980, Tổ chức Y tế Thế giới giới thiệu liệu pháp đa thuốc (MDT), tạo ra bước ngoặt lớn giúp kiểm soát gần như hoàn toàn bệnh phong tại Ấn Độ.

Imayam miêu tả đầy bi thương rằng hầu hết bệnh nhân phong những năm 1960 không được trở về nhà sau khi điều trị. Họ bị gia đình ruồng bỏ, xã hội kỳ thị, nên phải sống trong các trung tâm điều trị cho đến khi qua đời. Những người có thể rời đi thì thường trở thành người ăn xin, mất hết nghề nghiệp và danh tính xã hội.

Một trong số họ là Ponnusamy, người từng hy vọng ra viện sau sáu tháng nhưng cuối cùng ở lại trung tâm đến 10 năm. Anh từng mơ ước xây dựng nhà lớn và nâng cao năng suất ruộng đất, nay bị chôn vùi cùng với những hy vọng ấy.

Dẫu vậy, vẫn có những ít trường hợp bệnh nhân nhận được sự hỗ trợ từ gia đình để tái hòa nhập cộng đồng, như Muthumeenal cùng chồng Ayyanar. Trong tác phẩm Mul, cô ghi lại câu chuyện cuộc đời của một bệnh nhân phong từng được đón nhận trở lại xã hội.

Các tác phẩm khác như Mazhikan của Senthil Jagannathan cũng mô tả một gia đình đồng hành cùng người vợ mắc bệnh phong, dù nông trại bông vải bị tổn thương vì căn bệnh. Truyện ngắn Manam của T. Janakiraman lại phản ánh tình cảnh của một nữ diễn viên bị lừa dối khi ngủ với nhà sản xuất phim hứa hẹn vai chính, nhưng lại phát hiện ông ta là bệnh nhân phong. Thơ Thiruvaranga Kalambagam thì tuyên bố rằng dù chân tay mục nát, người bệnh phong vẫn xứng đáng được kính trọng nếu họ là tín đồ của đức Vishnu.

Khác biệt với nhiều tác phẩm có phần nhẹ nhàng hơn, Imayam trong Noiputtru không đưa ra bất kỳ an ủi nào. Thế giới của ông đầy rẫy sự thất vọng và tuyệt vọng, không có lối thoát và cứu chuộc.

Nhân vật Krishnamurthy, người bạn đồng hành của Chinnasami, thốt lên: "Tôi không giận căn bệnh. Tôi giận chính bản thân và cơ thể mình. Căn bệnh chất chứa mọi ô uế của thế giới lên tôi. Tôi đến đây cùng gia đình bởi vì tôi không chịu nổi lời đàm tiếu của làng xã. Căn bệnh ăn mòn thân thể như mối mọt. Mối mọt là tay sai của Yama. Nó ăn chúng ta khi ta ăn miếng thức ăn. Cơn đói của nó chỉ kết thúc khi chúng ta chết đi." Lời nói này thể hiện rõ sự tàn khốc, không chối bỏ của bệnh phong ở Ấn Độ những năm 1960.

Kết lại, những tác phẩm như Noiputtru đã giúp người đọc hiểu hơn về những đau khổ vật lý và tinh thần mà người bệnh phong phải trải qua, cùng với sự cô lập vô cùng tàn nhẫn của xã hội đối với họ trong lịch sử hiện đại ở Ấn Độ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.