44 Nghị sĩ Mỹ bị điều tra trong chiến dịch thu thập tin nhắn của Jack Smith

Theo hồ sơ Bộ Tư pháp Mỹ do hai ủy ban Thượng viện do đảng Cộng hòa lãnh đạo công bố, nhóm điều tra của công tố viên đặc biệt cựu Jack Smith đã thu thập và xem xét các tin nhắn văn bản trao đổi giữa các quan chức Nhà Trắng thời kỳ Tổng thống Donald Trump và 44 nghị sĩ, gồm cả hiện tại và cựu thành viên Quốc hội Mỹ. Những tin nhắn này nằm trong hồ sơ Nhà Trắng được trích xuất từ Cục Lưu trữ Quốc gia từ ngày 1/10/2020 đến ngày 20/1/2021.

Bộ Tư pháp cho biết, nhóm điều tra của Smith "dường như đã bỏ qua" đội ngũ kiểm duyệt được thiết lập để sàng lọc những tài liệu có thể là bí mật hoặc đặc quyền trước khi các điều tra viên tiếp cận. Thông tin này khiến tính minh bạch, quyền riêng tư của các nghị sĩ trở thành đề tài nóng khi nhiều người trong số họ đều có liên quan đến các vấn đề bầu cử năm 2020.

Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Hạ viện Jim Jordan, nghị sĩ Cộng hòa bang Ohio, ngày 30/8 đã đề nghị Bộ Tư pháp điều tra hình sự công tố viên đặc biệt Jack Smith với cáo buộc ông đã gây hiểu lầm khi khẳng định không thu thập hay xem xét tin nhắn của các nghị sĩ trong quá trình điều tra về Tổng thống Trump. Đề nghị này nhằm mời gọi Bộ Tư pháp tiến hành điều tra về hành vi của Smith.

Nhiều nghị sĩ trong danh sách cũng lên tiếng phản đối hành động này. Thượng nghị sĩ Chuck Grassley của Iowa cho biết đây là "cuộc điều tra mất kiểm soát" và khẳng định nhóm điều tra của Smith đã bỏ qua các quy trình điều tra thông thường để lấy tin nhắn từ ông cùng các đồng nghiệp thuộc cả hai đảng Cộng hòa và Dân chủ mà không rõ phạm vi điều tra.

Thượng nghị sĩ Ron Johnson, Wisconsin, chỉ trích đây là một hình thức lạm dụng quyền lực của Bộ Tư pháp dưới thời chính quyền Biden. Ông cho biết Smith và nhóm điều tra đã hành xử tùy tiện khi thu thập tin nhắn giữa Nhà Trắng với 44 nghị sĩ, nhiều người trong số họ từng là đối tượng của cuộc điều tra bầu cử.

Trong số các thượng nghị sĩ bị thu thập tin nhắn có: Chuck Grassley (Iowa), Ron Johnson (Wisconsin), John Cornyn (Texas), Lindsey Graham (South Carolina), Josh Hawley (Missouri), Mike Lee (Utah), Cory Booker (New Jersey), Cindy Hyde-Smith (Mississippi), Dan Sullivan (Alaska), David Perdue (Georgia), Lamar Alexander (Tennessee), Martha McSally (Arizona), Rand Paul (Kentucky), Rick Scott (Florida), Rob Portman (Ohio), Roy Blunt (Missouri), Susan Collins (Maine), Tim Scott (South Carolina), Tom Cotton (Arkansas), và Cory Gardner (Colorado).

Về phía Hạ viện, danh sách các đại biểu bị bao gồm: Kevin McCarthy (California), Steve Scalise (Louisiana), Jim Jordan (Ohio), Devin Nunes (California), Adam Smith (Washington), Andy Biggs (Arizona), Mark Walker (North Carolina), Bryan Steil (Wisconsin), Dan Newhouse (Washington), Doug Collins (Georgia), Dusty Johnson (South Dakota), Elise Stefanik (New York), John Katko (New York), Josh Gottheimer (New Jersey), Karen Bass (California), Ken Buck (Colorado), Lee Zeldin (New York), Mario Diaz-Balart (Florida), Mo Brooks (Alabama), Morgan Griffith (Virginia), Rodney Davis (Illinois), Russ Fulcher (Idaho), Scott Perry (Pennsylvania) và Thomas Massie (Kentucky).

Thượng nghị sĩ Chuck Grassley, với vai trò chủ trì thượng viện trong ngày 6/1/2021 khi Quốc hội chứng nhận kết quả bầu cử tổng thống, từng cho biết có thể sẽ chủ trì tranh luận nếu phó tổng thống Mike Pence không tham dự. Ông gọi cuộc điều tra của Jack Smith là "cuộc điều tra bỏ chạy mà không có phanh".

Thượng nghị sĩ Ron Johnson, một trong những người thúc đẩy cuộc kiểm toán khẩn cấp 10 ngày về kết quả bầu cử năm 2020, cáo buộc cuộc điều tra do Smith dẫn đầu là một hình thức chính trị hóa Bộ Tư pháp nhằm vào các nghị sĩ thuộc cả hai đảng.

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, người từng kêu gọi Trump không chịu nhượng bộ sau bầu cử 2020 và điều tra quy trình bầu cử ở nhiều bang, đã từ bỏ phong trào chống gian lận bầu cử sau vụ bạo loạn ngày 6/1.

Thượng nghị sĩ Josh Hawley là người đầu tiên công khai ý định phản đối phiếu đại cử tri trong quá trình chứng nhận vào tháng 12/2020. Ông duy trì quan điểm phản đối ngay cả sau vụ xâm nhập Điện Capitol ngày 6/1 và gọi việc thu thập tin nhắn của Smith là bằng chứng cho thấy "tham nhũng của chính quyền Biden".

Thượng nghị sĩ Mike Lee đã thảo luận các phương án pháp lý và hiến pháp nhằm thách thức kết quả bầu cử. Ông lên tiếng phản đối hành động thu thập tin nhắn, cho rằng hành vi này "gần như đang do thám một nhánh lập pháp đồng cấp".

Luật sư của Jack Smith hồi đáp rằng đề nghị điều tra của Ủy ban Tư pháp Hạ viện là "không có cơ sở". Họ cho biết trong buổi lấy lời khai hồi tháng 12/2025, Smith đã cung cấp các câu trả lời trung thực và đầy đủ, không có sai sót nào. Việc đề nghị điều tra chỉ dựa trên cáo buộc rằng Smith không chủ động tiết lộ một số thông tin không liên quan đến câu hỏi được hỏi.

Đoạn thư nhấn mạnh: "Đây là một nỗ lực nhằm chính trị hóa hệ thống tư pháp thông qua việc tấn công một công chức công vụ trung lập, tận tụy và dũng cảm trong công việc của mình khi tuân theo sự thật và pháp luật."

Vụ việc thu thập và kiểm tra tin nhắn của 44 nghị sĩ cho thấy những căng thẳng sâu sắc giữa các nhánh chính quyền Mỹ về quyền riêng tư và quyền lực điều tra tư pháp trong bối cảnh hậu bầu cử 2020 vẫn còn nhiều sức nóng. Đây cũng là điểm nhấn trong cuộc đấu tranh chính trị giữa phe Cộng hòa và đảng Dân chủ xoay quanh cách thức xử lý hậu quả của cuộc bầu cử tổng thống từng gây tranh cãi dữ dội.

Động thái điều tra hình sự đối với Jack Smith, dưới sự kêu gọi của nhiều nghị sĩ Cộng hòa, có thể làm sâu sắc thêm những tranh cãi xoay quanh sự minh bạch và thiện chí của cuộc điều tra này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.