Hộ gia đình Australia đối mặt nguy cơ tăng lãi suất và giá xăng vượt 2 đô la mỗi lít

Các hộ gia đình tại Australia có thể sẽ phải chuẩn bị cho viễn cảnh lãi suất tăng và giá xăng vượt ngưỡng 2 đô la mỗi lít trong thời gian tới. Nguyên nhân chính được xác định là những diễn biến phức tạp tại Trung Đông khiến giá dầu thô thế giới quay lại trên 100 USD mỗi thùng, gây áp lực đè nặng lên chi phí nhiên liệu toàn cầu.

Theo thăm dò thị trường tài chính, khả năng Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA) sẽ thực hiện đợt điều chỉnh tăng lãi suất tiền mặt lần thứ tư vào ngày 11/8 đang ở mức 50-50. Warwick McKibbin, Giám đốc Trung tâm Phân tích Kinh tế Ứng dụng thuộc Đại học Quốc gia Australia (ANU), nhận định giá dầu thô sẽ duy trì ở mức cao trong ít nhất một năm bởi cuộc chiến Mỹ - Iran đang bước sang giai đoạn mới và nguy hiểm hơn.

McKibbin cho biết các yếu tố như sự phong tỏa vận chuyển dầu của nhóm Houthi qua Biển Đỏ từ Saudi Arabia và việc lực lượng Ukraine ngày càng hiệu quả trong việc phá hủy hạ tầng năng lượng của Nga đã làm nguồn cung dầu thô toàn cầu thêm căng thẳng. Tình trạng tích trữ dầu dự trữ, đặc biệt là tại Mỹ, đã bị rút xuống gần cạn kiệt, tạo nên thách thức nghiêm trọng với thị trường năng lượng.

Ở trong nước, việc dần giảm mức hỗ trợ thuế nhiên liệu của chính phủ còn 16 cent mỗi lít cùng với giá dầu thô Brent quốc tế tăng 37% trong tháng trước đã khiến giá xăng không chì lên tới 1,80 đô la mỗi lít, tăng từ mức thấp khoảng 1,50 đô la đầu tháng, theo số liệu từ Motormouth.

Johnathan McMenamin, chuyên gia kinh tế cấp cao của Barrenjoey, nhận định với mức giá dầu thế giới và việc kết thúc ưu đãi thuế nhiên liệu từ ngày 2/8, giá xăng không chì sẽ tiếp tục vượt ngưỡng 2 đô la một lít trong thời gian tới. Đây là mức giá gây áp lực không nhỏ lên các hộ gia đình nhưng không phải điều hoàn toàn mới mẻ tại Australia.

Trong khi đó, giá diesel trên bờ Đông nước này đã tăng khoảng 50 cent trong tháng 7, đạt mức 2,20 đô la một lít tại các thành phố lớn. Những đợt tăng giá nhiên liệu này được xem là thách thức đối với Ngân hàng Dự trữ Australia trong nỗ lực hạ nhiệt lạm phát đồng thời giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực tới nền kinh tế do chi phí năng lượng cao.

McMenamin dự đoán RBA sẽ tiến hành tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 8, quan điểm này được ông đưa ra trước cả khi tình hình tại Trung Đông trở nên nghiêm trọng hơn. Ông bày tỏ lo ngại giá nhiên liệu tăng tiếp sẽ khiến kỳ vọng lạm phát trong giới hộ gia đình và doanh nghiệp tăng lên, tạo áp lực ngược lên chính sách tiền tệ.

Đáng chú ý, chiến lược của RBA cũng phụ thuộc vào thời gian giá dầu duy trì ở mức cao. Nếu chỉ là tình trạng ngắn hạn, điều đó sẽ nhẹ gánh cho nền kinh tế nhưng hiện tại, sự dự đoán về việc giá dầu duy trì trên 100 USD vẫn còn rất bất định trong vòng sáu tháng tới.

Không phải tất cả chuyên gia đều cho rằng RBA nên tiếp tục tăng lãi suất. Sally Auld, kinh tế trưởng của National Australia Bank cho rằng đợt giảm giá dầu gần đây do lệnh ngừng bắn chưa phải là xu hướng bền vững, dù không diễn ra sự leo thang lớn hơn của cuộc xung đột. Bà cho rằng giá dầu sẽ có nhiều biến động nhỏ kéo dài thay vì đột ngột tăng hoặc giảm hiện tượng “mini-spikes”.

Bà Auld cho biết lạm phát hiện vẫn ở mức cao nhưng có xu hướng thấp hơn dự báo của RBA, trong khi tỷ lệ thất nghiệp lại tăng nhẹ. Điều này có thể khiến ngân hàng trung ương tạm thời giữ lãi suất ổn định chờ kinh tế chậm lại giúp hạ nhiệt áp lực giá cả.

Bên cạnh đó, bà cảnh báo rằng không phải tất cả người dân Australia đều có đủ khả năng chịu đựng chi phí vay mượn tăng và giá nhiên liệu leo thang đồng thời. Nếu chi phí sinh hoạt tăng mạnh cùng lúc với việc tăng lãi suất, sẽ có bộ phận người dân rơi vào hoàn cảnh rất khó khăn và điều đó có thể gây ra tác động bất lợi hơn trong quá trình điều chỉnh kinh tế.

Những diễn biến trên cho thấy tình hình kinh tế và tài chính của Australia đang đối mặt với nhiều thách thức từ yếu tố quốc tế và trong nước, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng trong các quyết định chính sách tiếp theo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.