Ứng viên độc lập Nga đối mặt thử thách lớn trong cuộc bầu cử Duma và địa phương 2023

Trong vòng hai tuần qua, vùng Biển Azov trải qua nhiều sự cố tràn dầu do các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine nhắm vào hơn 100 tàu hoạt động tại khu vực. Hình ảnh vệ tinh cho thấy vệt dầu loang dài từ 4 đến 6 km gần cảng Taganrog thuộc vùng Rostov, cùng nhiều vệt dầu khác gần vùng Primorsko-Akhtarsk của vùng Krasnodar. Ngoài ra, tại vùng Perm, các tình nguyện viên đã phối hợp cứu và làm sạch các con vịt sau sự cố tràn dầu trên các con sông Mulyanka và Pyzh. Nguồn gốc sự cố này được xác định từ bể chứa của công ty dầu khí Lukoil. Mặc dù công ty tuyên bố đã thu gom hơn 70% lượng dầu tràn, người chứng kiến khẳng định vết dầu vẫn lan rộng xuống hạ lưu, đe dọa nguồn nước uống quan trọng ở vùng Ural.

Tại Cộng hòa Bashkortostan, các chuyên gia được chính quyền hậu thuẫn phê duyệt phương án thay thế tượng đài Salavat Yulayev bằng phiên bản đồng, bất chấp đây là biểu tượng lịch sử của dân tộc Bashkir trong cuộc đấu tranh bảo vệ bản sắc và lãnh thổ. Tượng đài 40 tấn bằng đồng và gang ngựa từng là tượng đài lớn nhất nước Nga đã được dời khỏi vị trí đặc trưng tại Ufa năm ngoái. Sự thay đổi kế hoạch từ khôi phục nguyên trạng sang thay thế hoàn toàn đã khiến công chúng và các nhà hoạt động lo ngại về việc tượng đài có thể sẽ không được trả lại. Song song đó, một số nhà hoạt động ủng hộ ngôn ngữ Bashkir trong giáo dục đã bị xử phạt và bắt giữ do tổ chức các cuộc biểu tình không được phép.

Ít nhất 25 vùng của Nga đã tăng giá vé phương tiện công cộng do khan hiếm nhiên liệu và chi phí nhiên liệu tăng cao, với mức tăng dao động từ 20% đến hơn 30%, điển hình như vùng Irkutsk. Đồng thời, 10 vùng khác cũng hạn chế các dịch vụ vận tải công cộng liên vùng nhằm tiết kiệm nhiên liệu. Các nhà máy lọc dầu tại Siberia đã hoãn kế hoạch bảo trì đến mùa thu 2026 nhằm tăng cường nguồn cung cấp nhiên liệu trong nước. Báo cáo của Ngân hàng Trung ương Nga cho biết đẩy lùi việc bảo trì giúp duy trì trữ lượng nhiên liệu nhưng cũng là nguyên nhân làm gia tăng lạm phát trong các vùng.

Tại vùng Altai, nhà hoạt động Aruna Arna đang bị giam giữ đã cảnh báo về hệ quả nghiêm trọng của tình trạng thiếu hụt nhiên liệu, nhất là khi hơn 70% dân số sống ở khu vực nông thôn dựa vào nông nghiệp và chăn nuôi. Trong khi đó, vùng Krasnodar trên Biển Đen đang chứng kiến sự thiếu hụt vật tư trong các dịch vụ công, ảnh hưởng đến bệnh viện, trung tâm chăm sóc sức khỏe và các cơ quan hành chính ngay trong mùa du lịch cao điểm.

Chỉ còn chưa đầy hai tháng nữa, Nga sẽ tổ chức cuộc bầu cử cho Duma Quốc gia và các cấp địa phương, gồm 11 vị trí thống đốc, 39 cuộc bầu cử nghị viện khu vực và 10 cuộc bầu cử hội đồng thành phố. Sự ảnh hưởng kéo dài từ các cuộc tấn công drone của Ukraine đã khiến các vấn đề về kinh tế và chính trị trở thành chủ đề được bàn luận công khai nhiều hơn, nhưng điều này khó lòng biến thành lực lượng hỗ trợ cho các ứng viên độc lập trong hệ thống chính trị chặt chẽ của Nga.

Số lượng ứng viên độc lập trong cuộc bầu cử Duma lần này giảm xuống mức thấp kỷ lục với 79 người được xác nhận, thấp hơn nhiều so với hơn 170 ứng viên năm 2021 và 300 ứng viên năm 2016. Yevgenia Kutsuyeva, nhà báo kiêm nhà hoạt động tại Ufa, thủ phủ Bashkortostan, cho biết cô chỉ thu thập được chưa đến 1.000 chữ ký trong tổng số 16.000 chữ ký cần thiết. Việc người dân thờ ơ khiến nhiều tình nguyện viên của chiến dịch cô bật khóc vì nản lòng.

Tại Yakutsk, thủ phủ cộng hòa Sakha, Anton Vasilyev đã từ bỏ ý định tranh cử dù được nhiều người biết đến qua các video làm sạch đường phố và giúp đỡ cộng đồng trên mạng xã hội. Anh chỉ thu được 1.000 chữ ký trong số 20.000 chữ ký cần có và nhận thấy nhiệm vụ quá khó khăn.

Chuyên gia chính trị Stanislav Andreychuk cho biết xu hướng giảm số lượng ứng viên độc lập có liên quan đến rủi ro bị trấn áp và lợi ích thấp nếu trúng cử. Điện Kremlin tổ chức bầu cử tập trung trong một ngày tháng 9 hàng năm khi người dân đi nghỉ, khiến chiến dịch tranh cử diễn ra dè dặt hoặc không đáng kể.

Bên cạnh đó, những người độc lập gặp thêm trở ngại từ các hoạt động gây cản trở của đối thủ và chính quyền. Tại thành phố Perm, ứng viên 20 tuổi Alexei Ogloblin phản ánh các chiến dịch phá hoại như đánh cắp tờ rơi và dùng tài khoản giả mạo để làm khó khăn trong thu thập chữ ký. Tại Chelyabinsk, blogger và nhà hoạt động Mikhail Popov phải bỏ cuộc do bị thương khi trốn chạy cảnh sát. Ở Saint Petersburg, Yaroslav Kostrov, ứng viên hội đồng thành phố, bị phạt 10 ngày tù vì phát tờ rơi có liên kết đến mạng xã hội bị cấm.

Mặc dù sự quan tâm trên mạng xã hội đối với các đảng phái chính trị vẫn duy trì với lượng tương tác tăng, đa phần sự chú ý vẫn tập trung vào đảng Cộng sản và Đảng Dân chủ Tự do được nhà nước hậu thuẫn. Nhiều ứng viên độc lập không đủ sức để tạo ra thay đổi đáng kể do bối cảnh chính trị khắt khe, sự thờ ơ của cử tri và áp lực từ hệ thống.

Số liệu và hiện tượng này phản ánh sự phức tạp của việc tham gia chính trị tự do trong một quốc gia đang đối mặt nhiều khó khăn về kinh tế và xã hội trong cuộc xung đột kéo dài với Ukraine.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.