Lời khẳng định về chuông báo cháy trong vụ hỏa hoạn tại Wang Fuk Court gây tranh cãi tại Hong Kong

Vụ cháy kinh hoàng tại Wang Fuk Court và những tranh cãi xoay quanh chuông báo cháy

Ngày 26/11 năm ngoái, một vụ cháy lớn đã xảy ra tại Wang Fuk Court, khu nhà ở xã hội ở Tai Po, Hong Kong, làm thiệt mạng 168 người và khiến gần 5.000 người mất nhà cửa. Vụ việc này được coi là đám cháy chết người nhất tại Hong Kong kể từ năm 1948, xảy ra trong bối cảnh toàn bộ tám tòa nhà của khu nhà đang trong giai đoạn cải tạo trị giá 336 triệu HKD, được bao bọc bởi giàn giáo tre và lưới bao.

Sự cố nhanh chóng lan rộng giữa bảy trong số tám tòa nhà chủ yếu do việc sử dụng vật liệu xây dựng dễ cháy và việc vô hiệu hóa các hệ thống an toàn phòng cháy. Đây là những yếu tố trọng yếu được các chuyên gia chỉ ra sau sự kiện.

Ý kiến của nhà thầu dịch vụ phòng cháy và phản ứng của tòa án

Ông Aaron Chan Chi-lung, đại diện pháp lý cho ông Leung Ping-kay, giám đốc công ty dịch vụ phòng cháy China Status Development and Engineering, khẳng định rằng nếu chuông báo cháy hoạt động đúng lúc, cư dân ở tòa nhà Wang Cheong - điểm bùng phát đám cháy đầu tiên - cũng chỉ có chưa đến 10 phút để sơ tán an toàn. Ông cho rằng thời gian nhanh chóng khuyến cáo cũng không đủ để tránh được thiệt hại về người, bởi sự ngăn cản do lớp phủ polyfoam bịt kín cửa sổ cùng với khả năng đánh giá rủi ro hạn chế của cư dân.

Phát biểu này lập tức gây tranh cãi. Thẩm phán David Lok Kai-hong chủ trì phiên điều tra đã đặt câu hỏi nghi ngờ liệu lời biện hộ này có nhằm tránh né trách nhiệm trong vụ việc không, đồng thời khẳng định rằng không ai cho rằng chuông báo cháy là vô dụng, và lập luận trên không thể dùng để giảm nhẹ vai trò của bên liên quan trong thảm họa.

Vai trò của các bên liên quan trong công tác phòng cháy chữa cháy và quản lý dự án cải tạo

Công ty Prestige Construction and Engineering là nhà thầu chính thực hiện dự án cải tạo, đồng thời đã thuê China Status để gửi các thông báo tạm ngừng hệ thống chữa cháy đến Cục Phòng cháy Chữa cháy. Theo ông Chan, China Status không có ý định trốn tránh nghĩa vụ kiểm tra hệ thống trước khi đề nghị tắt các thiết bị, và ông Leung Ping-kay đã tin tưởng một cách sai lầm rằng Prestige sẽ tiến hành kiểm tra đầy đủ.

Đại diện công ty quản lý tài sản ISS EastPoint cho biết công ty này không chịu trách nhiệm giám sát các công việc cải tạo nên không có quyền xử lý các nguy cơ về phòng cháy tại hiện trường. Về phần Victory Fire Engineering, đơn vị phụ trách kiểm tra thiết bị phòng cháy hàng năm, họ khẳng định không có nhiệm vụ giám sát phòng cháy trong quá trình cải tạo và không cần phải thông báo cho cơ quan chức năng hay phối hợp với các nhà thầu khác.

Khuyến nghị nâng cao quản lý trong ngành xây dựng và phòng cháy chữa cháy

Theo phát hiện từ phiên điều tra, hoạt động thông đồng đấu thầu nhằm gian lận trong ngành bảo trì công trình xây dựng được đánh giá là phổ biến và hệ thống tại Hong Kong. Ủy ban Cạnh tranh đề xuất mô hình kiểm soát kép, với các cá nhân vi phạm nghiêm trọng sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, trong khi các tổ chức chịu mức phạt tài chính đáng kể qua các thủ tục dân sự.

Đại diện Cơ quan Đổi mới Đô thị nhấn mạnh rằng cơ quan này gặp nhiều rào cản trong việc chống lại hành vi gian lận do cơ cấu pháp lý, khó khăn trong phát hiện sai phạm và hạn chế về nguồn lực. Tuy nhiên, họ cũng khẳng định hiệu quả của hệ thống đấu thầu thông minh (Smart Tender) trong việc ngăn chặn hành vi cạnh tranh không lành mạnh, mặc dù không thể loại trừ hoàn toàn gian lận.

Diễn biến tiếp theo của phiên điều tra công khai

Phiên điều tra dự kiến sẽ tiếp tục với phần phát biểu kết thúc của đại diện chính phủ và các cư dân bị ảnh hưởng, trong đó có chín người dân Wang Fuk Court, trước khi khép lại trong tuần này. Các kết luận cuối cùng sẽ cung cấp khẩu độ rộng hơn về lỗi phạm và trách nhiệm của các bên liên quan trong thảm họa này.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.