Tàu thuyền né tránh eo biển Hormuz khi căng thẳng tái bùng phát làm gián đoạn tuyến dầu mỏ trọng yếu

Eo biển Hormuz, một trong những tuyến vận chuyển năng lượng thiết yếu toàn cầu, chứng kiến sự suy giảm mạnh mẽ về lưu lượng tàu qua lại kể từ khi chính phủ Mỹ áp dụng lệnh phong tỏa dưới thời Tổng thống Donald Trump từ tuần trước. Việc gia tăng các cuộc tấn công của Mỹ nhắm vào Iran cùng với lệnh cấm toàn bộ hoạt động hàng hải do Tehran ban hành đã khiến các chủ tàu và doanh nghiệp vận tải phải xem xét lại các rủi ro khi đi vào vùng Vịnh này.

Dữ liệu từ Lloyd's List Intelligence cho thấy chỉ có 53 lượt tàu di chuyển qua eo biển trong tuần kết thúc ngày 20/7, giảm 66% so với 157 lượt của tuần trước đó. Đặc biệt, số lượt tàu chở dầu và khí gas - những tàu chịu trách nhiệm vận chuyển phần lớn dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng từ vùng Vịnh - đã hạ xuống còn 30 lượt, giảm mạnh từ 90 lượt.

Số liệu của Kpler cũng phản ánh sự sa sút ngay lập tức sau khi phong tỏa bắt đầu. Mức độ lưu thông tàu thuyền, vốn duy trì trung bình trên 20 lượt mỗi ngày trước ngày 15/7, giảm xuống 16 lượt ngay ngày bắt đầu lệnh phong tỏa và chỉ còn dưới 10 lượt các ngày tiếp theo. Mặc dù có những lần phục hồi đôi chút, dòng chảy tàu vẫn duy trì ở mức thấp trong suốt tuần, đảo ngược sự bình thường hóa dần diễn ra sau lệnh ngừng bắn giữa tháng 6.

Bridget Diakun, nhà phân tích rủi ro cấp cao tại Lloyd's List Intelligence, nhận định: "Lưu lượng tàu đã giảm đáng kể kể từ khi căng thẳng tái bùng phát. Điều này không có gì ngạc nhiên khi các bên liên quan đều tạm dừng để đánh giá lại tình hình". Tuy nhiên, hoạt động vận tải chưa hoàn toàn ngưng trệ khi một số tàu dầu vẫn duy trì các lượt qua lại, chỉ là biến động diễn ra theo từng đợt tùy theo mức độ an toàn cảm nhận được.

Dữ liệu từ S&P Global cũng cho thấy chỉ 40 lượt tàu di chuyển qua eo biển trong ba ngày 17-19/7, trung bình khoảng 13 lượt/ngày, giảm gần 50% so với tuần trước đó. Trong khoảng thời gian này, các tàu thương mại chiếm hơn 70% tổng số lượt hoạt động, tuy nhiên chỉ khoảng một phần ba trong số đó được đánh giá tuân thủ các quy định hàng hải hiện hành.

Đáng chú ý, các tàu liên quan đến Iran hoặc bị áp đặt lệnh trừng phạt vẫn chiếm phần lớn các lượt hoạt động, cho thấy nhiều chủ tàu quốc tế chính thống vẫn giữ thái độ thận trọng và chưa quay trở lại tuyến đường này.

Saul Kavonic, trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng của MST Marquee, nhận định: "Sự leo thang gần đây chứng tỏ dự đoán về sự nhanh chóng mở lại eo biển Hormuz là quá lạc quan. Các hành động thù địch và việc tái áp đặt lệnh phong tỏa đã đưa cuộc xung đột trở lại quỹ đạo căng thẳng tăng dần". Ông cũng cảnh báo rằng lưu lượng dầu qua Hormuz hiện chỉ còn khoảng 15% so với thời điểm trước khi xảy ra chiến tranh.

Ngoài ra, ông Kavonic cho biết nếu tình trạng giao tranh tiếp tục duy trì trong nhiều tuần hoặc các cơ sở hạ tầng năng lượng vùng Trung Đông chịu tổn thương, giá dầu có thể tiếp tục leo lên mức 100 USD mỗi thùng hoặc cao hơn.

Eo biển Hormuz vẫn giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu do vận chuyển khoảng 20% nhu cầu dầu mỏ thế giới. Bất kỳ gián đoạn nào tại vùng này đều gây ảnh hưởng lớn đến thị trường và giá cả năng lượng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.