CHDC Congo thúc đẩy thị trường carbon với dự thảo luật mới về quản lý tài nguyên thiên nhiên

Quốc hội Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo) vừa ra quyết định tiếp nhận và xem xét dự thảo luật liên quan đến thị trường carbon, do Bộ trưởng Bộ Môi trường, Phát triển bền vững và Kinh tế Khí hậu mới, giáo sư Marie Nyange Ndambo, trình bày trước các đại biểu quốc hội. Theo đó, văn bản pháp lý này được chuyển ra ủy ban chuyên trách để nghiên cứu sâu hơn nhằm hoàn thiện trước khi chính thức phê duyệt.

Dự luật được xây dựng nhằm thiết lập một khung pháp lý hiện đại cho hoạt động liên quan đến thị trường carbon trên lãnh thổ quốc gia. Đồng thời, luật dự kiến tăng cường quyền chủ quyền của CHDC Congo đối với tài nguyên môi trường của đất nước và phá vỡ các quy trình thiếu minh bạch từng tồn tại kể từ khi nước này tham gia Hiệp định Paris năm 2015.

Theo Bộ trưởng Marie Nyange Ndambo, việc thiếu vắng các quy định pháp luật cụ thể đã tạo điều kiện cho nhiều dự án về carbon hoạt động tràn lan ở các tỉnh như Walikale, Tshuapa và Lisala mà không có sự giám sát chặt chẽ của nhà nước. Hậu quả là ngân sách quốc gia đã không thu được khoản thu nhập đáng kể dù các dự án này vẫn có doanh thu, đặc biệt là ở tỉnh Maï-Ndombe.

Thông qua cải cách pháp lý này, Chính phủ CHDC Congo mong muốn giải quyết các quan ngại về tổn thất kinh tế do việc khai thác tín chỉ carbon thiếu hiệu quả và không minh bạch, điều mà nhiều đại biểu quốc hội từng chất vấn nhiều lần.

Được xem là một trong những kho dự trữ sinh thái quan trọng bậc nhất thế giới, CHDC Congo sở hữu khoảng hơn 62% diện tích rừng của lưu vực sông Congo và xấp xỉ 75% diện tích than bùn của khu vực, tương đương gần 30 tỷ tấn cacbon được lưu trữ. Ngoài ra, quốc gia này còn giữ tới một nửa tổng trữ lượng nước ngọt của châu Phi.

Giới chức nước này đánh giá rằng giá trị kinh tế từ di sản thiên nhiên rộng lớn như vậy ước tính lên tới hơn 23 nghìn tỷ USD, cho thấy tiềm năng rất lớn để phát triển kinh tế bền vững thông qua việc quản lý và khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên carbon.

Dự luật có một số đổi mới nhằm đảm bảo quản trị thị trường carbon minh bạch và hiệu quả. Trong số đó, việc thiết lập hệ thống đăng ký quốc gia bắt buộc mang tên “ARTES TREE” nhằm theo dõi và kiểm soát tín chỉ carbon, đồng thời ngăn chặn nguy cơ tính toán trùng lặp các tín chỉ carbon.

Bên cạnh đó, dự luật đề xuất mức giá sàn tối thiểu cho tín chỉ carbon là 20 đô la Mỹ mỗi tấn, tăng đáng kể so với mức khoảng 5 đô la trước đây, phù hợp với điều khoản 6 của Hiệp định Paris và hướng tới chuẩn mực quốc tế trong tương lai.

Dự luật cũng dành sự quan tâm đặc biệt cho cộng đồng địa phương và các dân tộc bản địa, đề xuất trích 20% doanh thu từ việc bán tín chỉ carbon trả trực tiếp cho họ, với điều kiện thực hiện đầy đủ Nguyên tắc đồng thuận tự nguyện, trước và được thông báo (CPLE).

Cùng lúc, dự luật củng cố quyền lợi pháp lý cho nhà đầu tư thông qua việc duy trì ổn định các quyền lợi đã được xác lập và thiết lập các khoản thu minh bạch không áp dụng hồi tố, nhằm thúc đẩy môi trường đầu tư cho tài chính khí hậu.

Dưới sự chỉ đạo của Chính phủ và Tổng thống, dự luật nhằm biến thị trường carbon thành công cụ tài chính cho phát triển bền vững. Dự kiến nguồn tài chính thu được sẽ góp phần xây dựng các công trình xã hội, tạo việc làm xanh và tài trợ các dự án có lợi cho người dân.

Sau khi hoàn tất thẩm định, dự luật sẽ tiếp tục quy trình lập pháp để được phê duyệt cuối cùng, một bước quan trọng nhằm củng cố tham vọng của CHDC Congo trở thành quốc gia “Giải pháp” trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.