Ba bị cáo đối mặt án chung thân liên quan vụ bắt cóc học sinh ở Oyo

Chính phủ Liên bang Nigeria đã đệ đơn cáo trạng 10 tội danh về khủng bố lên Tòa Liên bang tại Abuja, nhắm vào ba nghi phạm bị cho là có liên quan vụ bắt cóc 44 học sinh và giáo viên ở khu vực Oriire thuộc bang Oyo. Các nghi phạm gồm Abdulrazak Umar (biệt danh Abu Khalifa hoặc Abu Khalid), Yunusa Musa (hay Yunusa bin Musa), và Shamsu Adamu Sani (biệt danh Abu Itisar).

Cáo trạng cho biết, từ tháng 1 tới tháng 5 năm 2026, những người này cùng các đồng phạm chưa bị bắt đã cấu kết thực hiện các hành vi khủng bố và bắt cóc giáo viên, học sinh tại các trường học ở bang Oyo. Một trong các tội danh nêu rõ hành vi bắt cóc nhằm gây ra khủng bố và đe dọa giết hại con tin nếu không nhận được tiền chuộc, theo đạo luật Phòng chống và ngăn chặn Khủng bố năm 2022, có thể dẫn đến án tù chung thân hoặc tử hình nếu con tin tử vong.

Cựu Thiếu tướng Ishola Williams đã ủng hộ đề nghị của Thống đốc bang Oyo, ông Seyi Makinde, về việc tiến hành một cuộc điều tra độc lập mang tầm quốc tế đối với vụ bắt cóc này. Trong cuộc phỏng vấn trên chương trình Frontline của đài Eagle 102.5 FM tại Ogun State, Williams dẫn chứng rằng lời kêu gọi tương tự từng được đưa ra khi xảy ra vụ bắt cóc các cô gái trường Chibok dưới thời cựu Tổng thống Goodluck Jonathan, làm cơ sở pháp lý và lập luận hợp lý cho yêu cầu của ông Makinde.

Tuy nhiên, ông Williams cũng cho rằng về mặt hiến pháp, một thống đốc bang không có thẩm quyền chính thức mời Liên Hiệp Quốc điều tra, nên thay vào đó các tổ chức quốc tế độc lập như Amnesty International sẽ phù hợp hơn để thực hiện việc này.

Williams chỉ ra những thất bại trong hệ thống tình báo địa phương khiến cho nhóm bắt cóc có thể thực hiện một chiến dịch quy mô lớn mà không bị phát hiện. Ông đặt câu hỏi về vai trò và trách nhiệm của Cơ quan Nội vụ, lực lượng Amotekun, các mạng lưới tình báo địa phương và các lãnh đạo cộng đồng, đồng thời đề nghị giới chức an ninh và lãnh đạo địa phương phải chịu trách nhiệm về sự việc.

Ông lưu ý rằng nếu vụ việc xảy ra ở quốc gia có hệ thống an ninh nghiêm ngặt hơn, nhiều vị trí quan trọng trong bộ máy an ninh sẽ bị sa thải hoặc điều tra. Williams cũng nghi ngờ về các thông tin chính thức liên quan hoạt động giải cứu, cho rằng cần công khai thêm dữ liệu để các chuyên gia an ninh rút ra bài học cho các vụ việc tương tự.

Vụ bắt cóc xảy ra ngày 15/5 khi các tay súng tấn công ba trường học tại khu vực Oriire, bắt cóc 44 học sinh, giáo viên cùng một trẻ sơ sinh. Hai giáo viên bị giết trong thời gian bị giam giữ. Một chiến dịch gồm nhiều cơ quan an ninh Nigeria như Quân đội, Cảnh sát, Hải quân, Không quân và Cục Dịch vụ Quốc gia đã phối hợp thực hiện giải cứu thành công các nạn nhân vào ngày 10/7 sau nhiều tuần điều tra tình báo.

Trong quá trình giải cứu, có thành viên lực lượng an ninh như Trung sĩ John Abena đã hy sinh. Tân Tổng Thanh tra Cảnh sát, ông Tunji Disu, đã ca ngợi sự dũng cảm và chuyên nghiệp của các nhân viên tham gia chiến dịch, đồng thời kêu gọi công chúng hỗ trợ cung cấp thông tin thiết thực cho công tác an ninh.

Đại diện lực lượng cảnh sát tham gia nhiệm vụ, Abdulrahman Mohammed, bày tỏ rằng họ xem các học sinh như con của mình nên mọi hành động đều xuất phát từ sự tận tâm và trách nhiệm cao nhất.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.