FIFA bị chỉ trích vì nhầm lẫn giữa cải cách thông minh và quản lý quá mức tại World Cup 2026

World Cup 2026 đã chứng kiến sự cải thiện rõ rệt trong việc hạn chế tình trạng câu giờ và gian lận thời gian trên sân. FIFA đã áp dụng các biện pháp như phạt thi đấu thiếu người tạm thời khi cầu thủ để đối thủ phải nằm sân quá lâu trong khi được điều trị. Hành động chậm trễ trong thay người cũng bị xử lý bằng việc khiến đội đó chịu thiệt thòi trong một khoảng thời gian nhất định. Thủ môn cũng không còn được phép trì hoãn thời gian khi phát bóng. Qua đó, các cầu thủ chủ động hơn trong việc tiếp tục trận đấu, góp phần tăng nhịp độ và làm rõ tính hiệu quả của các thay đổi cơ bản trong luật chơi.

Thực tế, các cầu thủ đã nhanh chóng đứng dậy sau các tình huống ngã sân và các pha thay người được thực hiện trôi chảy hơn. Tuy nhiên, một số gián đoạn mới như các lần nghỉ uống nước lại khiến thời gian thực tế thi đấu sụt giảm. Sau vòng bảng, tổng thời gian thi đấu hiệu quả được tính chỉ khoảng 58 phút, thậm chí thấp hơn thời gian trung bình tại Euro 2024. Chuyên gia trọng tài Patrick Ittrich nhận xét trên Magenta TV rằng nhiều quy định mới chưa thực sự nâng cao thời gian chơi thực tế và đôi khi còn làm thủ tục thêm rườm rà.

Một số quy định mới của FIFA gây tranh cãi cao, như việc thổi phạt thẻ đỏ khi cầu thủ che miệng lúc tranh luận trên sân. Quy tắc này được đặt ra sau một sự kiện nghi ngờ mang tính phân biệt chủng tộc ở Champions League. Tại World Cup, đội trưởng Paraguay Miguel Almirón trở thành cầu thủ đầu tiên bị đuổi theo quy định mới này. Tuy nhiên UEFA đã thông báo rằng họ sẽ không áp dụng quy định này trong các giải đấu của mình, cho thấy rõ sự thiếu nhất quán trong luật bóng đá quốc tế.

Bóng đá dựa trên sự đồng nhất của luật chơi ở mọi cấp độ, từ các trận đấu phong trào đến các trận chung kết thế giới. Nếu từng giải đấu áp dụng quy định khác nhau, người xem có thể bị bối rối và mất hứng thú theo dõi lâu dài. FIFA đang dần tạo ra những bộ luật ngày càng dày hơn, chứa nhiều ngoại lệ, có thể làm giảm tính nguyên bản và sự đơn giản vốn là điểm mạnh của bóng đá.

FIFA có những bước tiến tích cực khi cải thiện vai trò của VAR nhằm sửa chữa sai sót rõ ràng trong các quyết định trọng tài về thẻ vàng và thẻ đỏ. Mặc dù vậy, trận tứ kết giữa Thụy Sĩ và Argentina cho thấy cách thức áp dụng VAR đã vượt ra ngoài mục đích ban đầu. Thay vì chỉ sửa lỗi nhận dạng cầu thủ bị phạt, VAR lại xem xét lại toàn bộ tình huống. Kết quả là tình huống tưởng chừng là một pha phạm lỗi trở thành tình huống giả vờ, dẫn đến cầu thủ Breel Embolo của Thụy Sĩ bị thẻ vàng thứ hai và phải rời sân. Việc mở rộng quyền lực của VAR như vậy có thể tạo ra những vùng mờ pháp lý và làm tăng độ phức tạp cho trận đấu.

Ngoài những thay đổi mang tính chuyên nghiệp, FIFA còn đưa ra các quy tắc kiểm soát như quy định về số lượng cầu thủ tiếp cận trọng tài hay các lần nghỉ uống nước bắt buộc. Mặc dù mục đích là bảo vệ sức khỏe và tăng cường công bằng, nhiều huấn luyện viên và cầu thủ hàng đầu đã phản ánh rằng các quy định này làm gián đoạn nhịp độ thi đấu và làm phức tạp hóa trận đấu. Điều này cũng đặt ra câu hỏi về khả năng vận dụng luật tương tự tại hàng nghìn sân bóng phong trào trên thế giới, khi thiếu đủ lực lượng trọng tài và công nghệ hỗ trợ.

Việc đếm ngược thời gian, điều hành các khoảng nghỉ và áp dụng các quy định phức tạp đòi hỏi nhiều công sức mà không phải sân bóng nào cũng có thể đảm bảo. FIFA nên cân nhắc trọng tâm phát triển các quy tắc đơn giản, có thể áp dụng rộng rãi nhằm bảo vệ sức khỏe cầu thủ lẫn giữ được sự hấp dẫn, dễ hiểu của bóng đá.

Ở một diễn biến đáng chú ý khác, sau khi cầu thủ Mỹ Folarin Balogun bị truất quyền thi đấu, án phạt của anh đã được hủy bỏ sau một cuộc điện thoại giữa cựu Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch FIFA Gianni Infantino. Tình huống này phần nào phản ánh thực tế rằng World Cup ngày càng xuất hiện nhiều ngoại lệ và diễn biến bất ngờ không chỉ trên sân mà còn có ảnh hưởng từ các yếu tố bên ngoài.

Điều này càng làm nổi bật tầm quan trọng của việc giữ cho bóng đá đơn giản, nhất quán và dễ hiểu, giúp người hâm mộ và cầu thủ tập trung vào sân chơi chính thay vì bị rối loạn bởi các ngoại lệ phức tạp.

FIFA cần rút ra bài học từ World Cup 2026 để phát triển những quy định hiệu quả, hỗ trợ thực chất cho bóng đá thay vì tạo ra một bộ luật ngày càng cồng kềnh và phức tạp, gây khó khăn trong việc áp dụng ở mọi cấp độ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.