Hệ thống kiểm soát biên giới EU gặp sự cố với người sinh đôi giống hệt

Liên minh châu Âu đã triển khai hệ thống Entry and Exit System (EES) kể từ tháng 4 năm nay nhằm kiểm soát việc nhập cảnh và xuất cảnh của công dân các nước ngoài EU, bao gồm cả Anh Quốc. Hệ thống này sử dụng dữ liệu sinh trắc học, gồm hình ảnh và dấu vân tay, tại các sân bay và cửa khẩu biên giới.

Tuy nhiên, sau khi đưa vào hoạt động, EES đã gây ra không ít phiền toái. Ban đầu là tình trạng ùn tắc kéo dài khi hàng dài hành khách phải chờ làm thủ tục, như tại sân bay Linate ở Milan, Ý, nơi các trường hợp hành khách kiệt sức và trễ chuyến bay được ghi nhận. Gần đây, một vấn đề mới lại tiếp tục làm khó hệ thống này, đó là sự nhầm lẫn khi xử lý trường hợp người sinh đôi giống hệt.

Một nhân viên của tờ Politico gặp sự cố tại sân bay Cluj-Napoca, Romania vào tháng 5 khi bị cảnh sát biên giới ngăn lại và thẩm vấn vì cho rằng cô đang ở khu vực Schengen bất hợp pháp. Lý do là hệ thống EES ghi nhận cô chưa rời khỏi vùng Schengen theo quy định sau chuyến đi tới Amsterdam vào tháng 4, mặc dù thực tế cô không hề tới đó.

Sự thật được hé lộ khi cô nhớ ra rằng, chị em sinh đôi của cô đã đến Amsterdam vào thời điểm đó. Dù đã giải thích rõ ràng và cho biết chị em sinh đôi có giấy tờ riêng biệt, các nhân viên vẫn nghi ngờ cô dùng hộ chiếu của chị em để nhập cảnh. Thực tế, chị của cô đang ở Anh và chưa từng đến Romania.

Cuối cùng, người phụ nữ được phép lên máy bay trở về Anh, nhưng trường hợp này đã gây lo ngại cho những người sinh đôi sống tại Anh và các nước EU khác.

Sinh đôi giống hệt tuy rất giống nhau về ngoại hình, nhưng mỗi người đều có tên riêng, hộ chiếu riêng, và đặc biệt là dấu vân tay khác biệt. Một nghiên cứu năm 2012 trên tạp chí PLoS One khẳng định hệ thống nhận dạng dấu vân tay hiện đại có thể phân biệt được sinh đôi mà không làm giảm hiệu quả nhận dạng.

Do đó, việc sinh đôi bị nhầm lẫn trong hệ thống EES cho thấy có vấn đề trong quá trình kiểm tra. Niovi Vavoula, chuyên gia về chính sách mạng tại Đại học Luxembourg cho biết có thể các nhân viên chưa được đào tạo đầy đủ và phụ thuộc quá nhiều vào hình ảnh khuôn mặt trong xác minh, thay vì đối chiếu với hộ chiếu và dấu vân tay. Đây là một biểu hiện của "thiên kiến khởi điểm" khi người kiểm tra chỉ dựa vào bằng chứng đầu tiên và bỏ qua các dữ liệu khác.

Bản thân hệ thống sinh trắc học không phải là nguyên nhân, mà lỗi nằm ở cách xử lý và kiểm tra thông tin trong các tình huống phức tạp như thế. Cả phía Hà Lan và Romania đều chưa đưa ra bình luận về trường hợp này.

Với hơn 12.000 ca sinh đôi hoặc sinh đa được ghi nhận mỗi năm tại Vương quốc Anh, trong đó khoảng một phần ba là sinh đôi giống hệt, vấn đề EES gây nhầm lẫn sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến một phần người dân thường xuyên di chuyển qua EU.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.