Bộ trưởng Quốc phòng Philippines cảnh báo nguy cơ từ các chương trình giao lưu giảng dạy với Trung Quốc

Bộ trưởng Quốc phòng Philippines, Gilberto Teodoro Jnr, đã kêu gọi nâng cao cảnh giác đối với các chương trình trao đổi giáo dục với Trung Quốc sau khi có các báo cáo cho biết giáo viên dạy tiếng Trung tại Manila được đào tạo tại một trường đại học Trung Quốc gây tranh cãi gần đây về quần đảo Batanes. Trong phát biểu tại Manila ngày thứ Tư, ông Teodoro lưu ý rằng các sáng kiến giáo dục có liên quan đến nước ngoài có nguy cơ bị lợi dụng làm công cụ ảnh hưởng mờ ám (grey-zone) và phát tán thông tin sai lệch do nhà nước tài trợ.

Thông tin được đưa ra sau báo cáo ngày thứ Ba từ SeaLight, một sáng kiến minh bạch hàng hải, cho rằng Đại học Jinan ở Quảng Châu, có liên kết với Đơn vị Công tác Mặt trận Thống nhất (UFWD) thuộc Đảng Cộng sản Trung Quốc, là "địa điểm đào tạo lớn nhất" cho các giáo viên tiếng Trung hoạt động tại các trường dạy tiếng Trung ở Philippines. Báo cáo cáo buộc trường đại học này có liên hệ mật thiết với mạng lưới ảnh hưởng chính trị của Bắc Kinh và đóng vai trò trung tâm cùng với các tổ chức thuộc Đảng trong việc đào tạo giáo viên, thiết kế chương trình giảng dạy, kiểm tra ngôn ngữ và định hướng nghề nghiệp trong giáo dục tiếng Trung ở Philippines.

Bộ trưởng Teodoro nhấn mạnh: "Bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy có vấn đề với chương trình trao đổi này là nó đã tạo ra chính tổ chức đang lan truyền tin giả," ám chỉ đến Đại học Jinan theo truyền thông Philippines.

Đại học Jinan từng bị Manila chỉ trích tháng trước sau khi tổ chức một hội thảo về chủ quyền quần đảo Batanes, nơi các học giả tại sự kiện cho rằng Bắc Kinh nên tuyên bố chủ quyền với quần đảo này vì nó là phần mở rộng tự nhiên của Đài Loan. Quần đảo Batanes nằm giữa Đài Loan và đảo Luzon, là tỉnh nhỏ nhất và nằm xa nhất về phía bắc của Philippines. Trong khi Bắc Kinh không chính thức công nhận tuyên bố này, Manila đã nhanh chóng bác bỏ và khẳng định chủ quyền Philippines đối với Batanes là không thể tranh cãi.

Báo cáo của SeaLight gọi trường đại học này là "một hoạt động ảnh hưởng nước ngoài được nguỵ trang dưới vỏ bọc học thuật". Báo cáo cảnh báo rằng bộ máy Mặt trận Thống nhất được Đại sứ quán Trung Quốc hậu thuẫn đã trở thành trung gian chính giữa các tổ chức đại lục và hệ thống trường học Trung Quốc - Philippines, trong một quốc gia mà các cơ quan quản lý chưa có cơ chế minh bạch cho kiểu hoạt động này cũng như chưa đặt ra những câu hỏi thấu đáo.

Mặc dù khẳng định Manila không phản đối việc giao lưu học thuật quốc tế hợp pháp với Trung Quốc, Bộ trưởng Teodoro nhấn mạnh các cơ sở giáo dục và đại học hoạt động tại Philippines cần phải được giám sát chặt chẽ hơn để giảm thiểu các rủi ro tiềm tàng về an ninh quốc gia. Ông nói: "Điều này đòi hỏi sự cảnh giác. Tôi không nói rằng chúng ta nên ngừng hợp tác, chỉ là khi giao lưu chúng ta cần nhận thức rõ ràng về những động cơ tiềm ẩn."

Cuộc tranh cãi học thuật xảy ra trong bối cảnh quan hệ Trung Quốc và Philippines ngày càng căng thẳng liên quan đến các yêu sách chủ quyền tại Biển Đông. Các vụ đối đầu trên biển giữa tàu Trung Quốc và Philippinese đã gia tăng tại khu vực chiến lược này, trong đó chỉ riêng tuần trước đã xảy ra ba sự cố riêng biệt.

Bộ trưởng Teodoro đã trở thành tiếng nói phản đối mạnh mẽ nhất của Manila đối với sự quyết đoán của Bắc Kinh trên biển, ông cảnh báo Philippines đang đối mặt với các mối đe dọa nghiêm trọng về lãnh thổ và chính trị từ Trung Quốc. Tháng Sáu vừa qua, Trung Quốc đã áp đặt các biện pháp trừng phạt với ông Teodoro và gia đình ông, cấm họ nhập cảnh vào đại lục Trung Quốc, Hong Kong và Macau, cũng như cấm các tổ chức Trung Quốc giao dịch với họ.

Được thành lập tại Quảng Châu năm 1906, Đại học Jinan là một trong những cơ sở công lập lớn và là trường đại học đầu tiên do Chính phủ Trung Quốc thành lập dành cho sinh viên người Hoa ở nước ngoài. Trường được quản lý đồng thời bởi Đơn vị Công tác Mặt trận Thống nhất, Bộ Giáo dục Trung Quốc và chính quyền tỉnh Quảng Đông.

Báo South China Morning Post đã liên hệ với Đại học Jinan để phản hồi về phát biểu của Bộ trưởng Teodoro và báo cáo của SeaLight, nhưng tính đến tối thứ Tư, trường chưa có phản hồi nào.