Hành vi tự chữa bệnh của đười ươi ở Trung Kalimantan
Tại khu nghiên cứu Suaq Balimbing, vùng rừng Sebangu thuộc Trung Kalimantan, Indonesia, đười ươi đực Sumatran tên Rakus đã được quan sát tự xử lý vết thương bằng cách dùng hỗn hợp lá cây dracaena – một loài thường xanh thuộc họ măng tây – và nước bọt của mình. Chúng bôi hỗn hợp này lên da nhằm làm sạch không khí xung quanh cũng như giảm đau cơ, đau khớp khi mang theo con nhỏ. Nghiên cứu đăng trên Scientific Reports (số 16,18690, năm 2026) của G. Allen và cộng sự đã ghi nhận chi tiết về hành vi này.
Các nhà thực vật học từ Đại học Gujarat, Ahmedabad, trước đó đã chứng minh rằng cây dracaena có các hoạt tính chống oxy hóa, kháng khuẩn, kháng nấm và ngăn ngừa ung thư (Vasava và cộng sự, Int. J. R. Tech., 2025; 117-120). Điều này giải thích hiệu quả bảo vệ và chữa lành mà cây mang lại cho động vật sử dụng.
Hành vi tương tự ở tinh tinh và thực vật trong y học cổ truyền
Tinh tinh ở Nigeria cũng được phát hiện có hành vi tự chữa bệnh bằng cách ăn lá cây Desmodium gangeticum – hay còn gọi là ‘shalaparni’ theo tên tiếng Ấn Độ – nhằm loại bỏ ký sinh trùng trên da. Trong y học Ayurveda cổ đại, nhà thực hành y học Sushruta đã sử dụng loại cây này làm thành phần trong các bài thuốc điều trị hen suyễn, bệnh trĩ và sốt thương hàn.
Thực tế, những bài học từ tổ tiên linh trưởng xa xưa đã truyền lại cho con người hiện đại rất nhiều kiến thức dùng các loại cây như rồng rắn, nhân sâm, oregano để chữa bệnh.
