Bối cảnh vụ việc và sự cần thiết của khai quật để xét nghiệm gen

Tòa án Italia đã ra lệnh khai quật mộ để lấy mẫu mô tiến hành xét nghiệm gene sau khi người thân từ chối hợp tác, và gửi yêu cầu đến tòa án tại Chambéry, Pháp để thực hiện.

Khó khăn pháp lý do luật Pháp cấm xâm phạm thi thể phục vụ xét nghiệm ADN

Pháp có quy định cấm xâm phạm thi thể nhằm phục vụ các cuộc xét nghiệm ADN trừ khi người đã khuất đã từng đồng ý bằng văn bản trước khi mất, nhằm bảo vệ quyền nhân phẩm theo Điều 1 Charta về các quyền cơ bản của Liên minh châu Âu. Tòa án Pháp đã thắc mắc liệu quy định này có phù hợp với luật châu Âu và liệu có thể từ chối thực hiện yêu cầu từ tòa án Italia hay không.

Phán quyết của Toà án Công lý Liên minh châu Âu (TSUE)

TSUE nêu rõ Quy định của EU về việc tiến hành chứng cứ xuyên biên giới không cho phép tòa án Pháp từ chối yêu cầu chỉ vì luật nội địa cấm thực hiện xét nghiệm gen sau khi người đã khuất chết trong vụ tranh chấp dân sự. Các lý do từ chối phải được liệt kê cụ thể trong quy định, và các tòa án không được viện dẫn luật quốc gia để từ chối yêu cầu nếu không thuộc diện đó.

Vấn đề tôn trọng quyền nhân phẩm và trách nhiệm của các tòa án

Theo TSUE, quy định EU chỉ điều chỉnh về mặt thủ tục trong việc tiến hành chứng cứ tại các vụ kiện có yếu tố xuyên biên giới. Quyết định về việc thực hiện biện pháp chứng cứ thuộc về tòa án giải quyết vụ án dân sự hoặc thương mại, đồng thời tòa án đó cũng phải đảm bảo biện pháp chứng cứ phù hợp với Charta quyền cơ bản của EU.

Tòa án thực hiện yêu cầu chứng cứ chịu trách nhiệm tuân thủ các quy định về thủ tục trong quốc gia mình. TSUE cũng lưu ý rằng không có bằng chứng cho thấy tòa án Italia vi phạm quyền nhân phẩm trong quá trình xét xử chính, và không có nguy cơ hệ thống về việc vi phạm quyền cơ bản tại tòa án Italia.

Điều này khiến tòa án Pháp không có cơ sở kiểm tra lại việc tòa án Italia có tuân thủ các quyền cơ bản hay không để từ chối thực hiện yêu cầu chứng cứ, dựa trên nguyên tắc tương trợ giữa các tòa án trong EU.

Thông tin vụ án

Vụ việc được xác định qua hồ sơ C-196/24 tại Tòa án Công lý Liên minh châu Âu.

Những điều bổ ích từ bài viết

  • TSUE khẳng định tòa án quốc gia không thể từ chối thi hành yêu cầu chứng cứ dựa vào luật nội địa nếu điều đó không phù hợp với luật EU.
  • Việc khai quật mộ để lấy mẫu xét nghiệm ADN trong tranh chấp dân sự được phép theo luật EU dù có hạn chế tại pháp luật quốc gia.
  • Tòa án giải quyết vụ án dân sự có trách nhiệm đảm bảo biện pháp chứng cứ phù hợp với quyền cơ bản của EU.
  • Tòa án thực hiện yêu cầu chứng cứ phải tuân thủ thủ tục trong nước nhưng không được từ chối yêu cầu chỉ vì luật nội địa khác biệt.
  • TSUE nhấn mạnh nguyên tắc tương trợ và tin cậy giữa các tòa án trong Liên minh châu Âu là quan trọng.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.