Ẩn họa của Black Cube trong tác động bầu cử Colombia và gián điệp công nghệ Israel

Ngay sau vòng bầu cử ở Colombia vào ngày 21 tháng 6, Tổng thống Gustavo Petro đã công khai cảnh báo về sự xuất hiện của các chiến dịch can thiệp kỹ thuật số từ Israel. Petro tố cáo BlackCore đã sử dụng tới 500.000 tài khoản giả để lan truyền thông tin, đồng thời cáo buộc Black Cube thực hiện một vụ thao túng dữ liệu kiểm phiếu. Vụ việc này không chỉ làm dấy lên nghi ngờ về tính minh bạch của cuộc bầu cử mà còn hé lộ mối liên kết giữa các công ty gián điệp tư nhân Israel với chính trường Colombia.

Bot, viết tắt của robot, là những tài khoản trên mạng xã hội tự động đăng tải và chia sẻ hàng nghìn nội dung. Khi nhiều bot hoạt động phối hợp đồng thời, chúng có thể tạo ra ảo giác rằng một quan điểm hay thông điệp nào đó là phổ biến hoặc đại diện cho đa số. Ngoài ra, việc phân loại và nhắm mục tiêu các thông điệp theo độ tuổi, vị trí địa lý, sở thích hay hành vi trực tuyến của người dùng giúp tăng cường hiệu quả truyền thông. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đã làm tăng tốc khả năng tạo ra nội dung văn bản, hình ảnh và video với chi phí thấp, khiến luồng thông tin trên mạng xã hội có thể bị bóp méo một cách nghiêm trọng và gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức công chúng cũng như kết quả bầu cử.

BlackCore từng bị điều tra tại Pháp với cáo buộc thực hiện các chiến dịch kỹ thuật số sử dụng tài khoản giả mạo, và một số nguồn tin cho biết công ty này có trụ sở ở Tel Aviv. Trong khi đó, Black Cube được thành lập từ năm 2010 bởi các cựu thành viên lực lượng vũ trang và tình báo Israel, chuyên cung cấp các dịch vụ điều tra bí mật, thu hồi tài sản và hỗ trợ pháp lý. Họ biến những kỹ thuật điệp viên nhà nước như tạo danh tính giả, tiếp cận bí mật, thu thập ghi âm và xây dựng hồ sơ cá nhân thành sản phẩm thương mại.

Năm 2017, tờ The New Yorker đã phanh phui việc luật sư của Harvey Weinstein đã thuê Black Cube nhằm thu thập thông tin về các nạn nhân cáo buộc Weinstein quấy rối, cũng như các nhà báo điều tra các cáo buộc này. Tiếp đó, năm 2018, hãng tin này cũng tiết lộ Black Cube âm mưu chống lại các quan chức thuộc chính quyền Barack Obama, những người ủng hộ thỏa thuận hạt nhân Iran.

Israel là một trong những quốc gia đi đầu trong ngành công nghiệp gián điệp thương mại và công nghệ kiểm soát, với Cơ quan Kiểm soát Xuất khẩu Quốc phòng quản lý việc xuất khẩu các thiết bị và dịch vụ an ninh. Các công nghệ gián điệp của Israel đã nhiều lần được phát hiện sử dụng để giám sát, kiểm soát và thậm chí thực hiện các vụ giết người có chọn lọc nhắm vào người Palestine.

Black Cube cũng từng lấn sân vào chính trị châu Âu: Tháng 3/2026, cơ quan tình báo Slovenia, SOVA, công bố bằng chứng về mối liên hệ giữa công ty với ba đại diện và các chuyến thăm đến trụ sở đảng dân tộc chủ nghĩa SDS. Chính phủ Slovenia đã xử lý vụ việc như một mối đe dọa can thiệp nước ngoài và chuyển thông tin cho cơ quan công an và viện kiểm sát. Lãnh đạo SDS, Janez Janša, thừa nhận từng có liên hệ với một cố vấn của công ty.

Trong bối cảnh Colombia, câu hỏi được đặt ra không phải là liệu mạng xã hội có ảnh hưởng đến bầu cử hay không, mà là mức độ lớn đến đâu. Thực tế cho thấy Israel không chỉ đứng ngoài cuộc mà còn tích cực xuất khẩu các công nghệ giám sát như Pegasus, vốn được sử dụng nhằm vào nhà báo, nhà hoạt động xã hội và các lãnh đạo chính trị. Sự kiện năm 2024 tại Lebanon gây chú ý khi hàng nghìn thiết bị liên lạc được điều khiển có chủ đích phát nổ, gây nhiều thương vong trong dân thường, là ví dụ điển hình cho thấy mức độ nguy hiểm của các công nghệ này khi được dùng trong mục đích quân sự và chính trị.

Thông qua các cáo buộc của Tổng thống Petro, công cuộc giám sát và can thiệp kỹ thuật số đang được đặt lại dưới ánh sáng mới với câu hỏi trọng tâm về ai đang kiểm soát công nghệ, tác động đến dư luận và biến thiết bị cá nhân thành công cụ tác chiến, mà không chịu sự giám sát hoặc trách nhiệm rõ ràng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.