Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công tại Vùng Vịnh gây lo ngại về leo thang căng thẳng

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại khu vực Vùng Vịnh, Iran đã thực hiện nhiều cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ trên khắp Trung Đông, như một hình thức trả đũa sau 13 đêm liên tiếp Mỹ tiến hành các cuộc tấn công vào lãnh thổ Iran. Các vụ nổ được báo cáo dọc theo bờ biển Vùng Vịnh của Iran, cũng như ở các khu vực phía tây, phía bắc và trung tâm của nước này. Theo truyền thông chính thức Iran, một vụ tấn công ở phía tây nam đã khiến 4 người thiệt mạng và 5 người bị thương.

Iran sau đó tuyên bố tiến hành các đòn tấn công nhắm vào Kuwait, đồng minh của Mỹ trong khu vực, trong khi các báo động không kích vang lên ở Bahrain và Jordan. Sân bay quốc tế Erbil tại Iraq cũng phải tạm dừng hoạt động do một chiếc máy bay không người lái bị lao xuống gây ảnh hưởng đến các chuyến bay, nhưng hoạt động đã được nối lại sau đó.

Điểm nóng hiện nay còn được thổi bùng bởi việc Iran phản đối kế hoạch của Mỹ sử dụng các tài sản bị đóng băng của nước này để chi trả cho các thiệt hại chiến tranh. Tổng thống Mỹ Donald Trump từng tuyên bố rằng thiệt hại về tàu thuyền và hàng hóa qua eo biển Hormuz sẽ được đền bù bằng “tiền của Iran mà Mỹ đang kiểm soát”. Ông gọi đây là hành động “công bằng và hợp lý”.

Phản ứng từ Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho rằng việc Mỹ dùng tài sản của một quốc gia khác để chi trả cho các yêu cầu không liên quan là một tiền lệ nguy hiểm, có thể gây ra hỗn loạn và mất ổn định không lường trước được tại khu vực.

Tháng 6 vừa qua, Mỹ và Iran đã ký một bản Ghi nhớ Thỏa thuận (MOU) gồm 14 điểm nhằm chấm dứt hoạt động quân sự và mở lại eo biển Hormuz, cũng như hướng tới một thỏa thuận dập tắt xung đột trong vòng 60 ngày. Tuy nhiên, chỉ ba tuần sau khi ký kết, Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn đã kết thúc do các cuộc tấn công của Iran vào các tàu qua eo biển và các cuộc tấn công trả đũa của Mỹ.

Một trong các điều khoản của thỏa thuận quy định Mỹ sẽ sử dụng các khoản tài sản bị đóng băng hoặc bị hạn chế của Iran. Tuy nhiên, việc triển khai lại các hoạt động quân sự đã khiến thỏa thuận này trở nên suy yếu nghiêm trọng.

Trước tình hình bất ổn tại eo biển Hormuz, những mối đe dọa mới cũng xuất hiện từ phía Biển Đỏ do sự tấn công của lực lượng Houthi được Tehran hậu thuẫn tại Yemen. Điều này làm gia tăng lo ngại về an toàn hàng hải trong khu vực, đẩy giá dầu thô thế giới lên trên mức 100 USD một thùng, mức cao nhất kể từ tháng 5.

Tổng thống Trump cũng cảnh báo sẽ “áp dụng các hình phạt quân sự lớn” nhằm vào Iran để trả đũa các cuộc tấn công từ lực lượng Houthi. Ông thậm chí cho biết đang cân nhắc tái khởi động các chiến dịch quân sự lớn hơn bất kỳ lúc nào trước đây.

Theo thông báo từ Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (Centcom), lực lượng này đã tiến hành các đòn tấn công nhằm làm suy yếu khả năng của Iran trong việc đe dọa tàu dân sự trên các vùng nước địa phương. Các mục tiêu bị tấn công bao gồm các trung tâm chỉ huy quân sự, kho lưu trữ máy bay không người lái, mạng lưới truyền thông, các điểm giám sát ven biển và các năng lực hàng hải.

Trong khi đó, quân đội Iran khẳng định đã phát động các cuộc tấn công vào các căn cứ Mỹ ở Kuwait. Các nước vùng Vịnh khác như Bahrain và Jordan cũng báo động không kích và thực hiện các biện pháp cảnh báo khẩn cấp trong bối cảnh tình hình trở nên nghiêm trọng.

Vụ việc một chiếc máy bay không người lái rơi tại sân bay quốc tế Erbil ở Iraq làm gián đoạn tạm thời hoạt động hàng không cũng minh chứng cho sự căng thẳng lan rộng trong khu vực, dù hoạt động bay đã sớm trở lại.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.