Cách thức tố cáo vi phạm quyền công dân trong các chiến dịch của ICE tại Mỹ

Tại Mỹ, những người cảm thấy quyền công dân hoặc tự do dân sự của mình có thể đã bị xâm phạm trong quá trình các chiến dịch do Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE) tiến hành có thể nộp đơn khiếu nại lên Bộ An ninh Nội địa (DHS). Để thực hiện việc này, công dân cần điền vào mẫu đơn báo cáo khiếu nại quyền công dân đặc biệt mang tên DHS Form 3500, quản lý bởi Văn phòng Quyền Công dân và Tự do Dân sự (CRCL).

Thông báo được đăng trên Công báo Liên bang hồi ngày 22/7/2026 về việc tiếp tục thu thập thông tin theo thủ tục có số OMB 1601-0035, phản ánh việc duy trì cơ chế tố cáo các sai phạm liên quan đến nhân sự, chương trình và hoạt động của các cơ quan thuộc DHS, trong đó có ICE. Cơ chế này cho phép người dân công khai những hành vi được cho là vi phạm liên quan đến thủ tục nhập cư, việc bắt giữ, kiểm soát biên giới và các hoạt động khác do DHS thực hiện.

Khiếu nại được gửi tới Văn phòng Quyền Công dân và Tự do Dân sự sẽ được đánh giá đầu tiên để xác định xem có thuộc thẩm quyền giải quyết hay không. Những trường hợp có thẩm quyền sẽ được chuyển tiếp sang Văn phòng Thanh tra Tổng hợp (OIG) - cơ quan có nhiệm vụ ưu tiên xác định việc tiến hành điều tra chính thức.

Trong trường hợp Văn phòng Thanh tra Tổng hợp không mở cuộc điều tra, CRCL sẽ tiếp tục xem xét và có thể bắt đầu cuộc kiểm tra riêng. Quá trình này bao gồm phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan đến sự việc khiếu nại để thu thập thông tin đầy đủ. Sau khi hoàn tất, CRCL có thể đưa ra các khuyến nghị nhằm nâng cao khả năng bảo vệ các quyền và tự do dân sự trong hoạt động của DHS.

Một điểm quan trọng được nhấn mạnh là việc sử dụng mẫu đơn này hoàn toàn tự nguyện, không bắt buộc phải điền đầy đủ tất cả các mục mới được chấp nhận. Bên cạnh đó, người khiếu nại có thể chọn gửi đơn ẩn danh nếu muốn.

Việc gửi đơn có thể tiến hành trực tiếp qua cổng thông tin chính thức do chính phủ Mỹ thiết lập. Hệ thống này cho phép người gửi mô tả chi tiết sự việc, đính kèm các tài liệu liên quan và cung cấp thêm thông tin hỗ trợ cho quá trình đánh giá vụ việc.

Số liệu được thu thập qua các đơn khiếu nại không chỉ nhằm điều tra các vụ việc cụ thể mà còn giúp nhận diện các mẫu hình vi phạm, xu hướng và các vấn đề có tính hệ thống trong hoạt động của Bộ An ninh Nội địa. Những thống kê này được dùng làm căn cứ quan trọng để đưa ra các biện pháp cải thiện nhằm tăng cường bảo vệ quyền công dân liên quan đến an ninh quốc gia và kiểm soát nhập cư.

Trong năm 2026, DHS ước tính sẽ có khoảng 13.000 đơn khiếu nại được gửi đến qua kênh này, với thời gian phản hồi trung bình khoảng 30 phút mỗi mẫu đơn. Việc này cũng góp phần giảm bớt căng thẳng và nỗi sợ hãi trong xã hội do các cuộc đột kích của ICE và Cơ quan Bảo vệ Biên giới (CBP) gây ra.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.