Hong Kong đối mặt với thách thức địa chính trị lạnh lùng của trí tuệ nhân tạo

Điển hình là sự việc hai ngân hàng lớn JPMorgan và Goldman Sachs phải loại bỏ công cụ AI Claude của Anthropic khỏi hệ thống dành cho đội ngũ tại Hong Kong. Việc này không chỉ gây bất tiện mà còn làm suy yếu vị thế trung tâm tài chính toàn cầu của thành phố khi nhân viên tại các trung tâm như Singapore hay New York vẫn truy cập bình thường.

Thực tế cho thấy quyền truy cập vào các hệ thống AI tiên tiến không chỉ là vấn đề kinh doanh mà đã trở thành chiến lược của các quốc gia. Một số công nghệ hiện nay không hỗ trợ chính thức tại "Đại Trung Quốc", trong đó có Hong Kong, khiến nhân viên địa phương bất ngờ mất quyền sử dụng các công cụ vốn quen thuộc.

Vào tháng Sáu, Anthropic bị chỉ thị từ Mỹ về kiểm soát xuất khẩu, dẫn đến việc tạm ngưng quyền truy cập của người nước ngoài với các mô hình AI mới nhất trên toàn cầu. Sau đó, Mỹ đã nới lỏng chính sách và cho phép một số tổ chức được phép tiếp cận trở lại theo điều kiện cập nhật.

Tổng thống Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hội nghị AI Thế giới tổ chức ở Thượng Hải đã khẳng định tầm quan trọng của AI trong hợp tác quốc tế cũng như thể hiện tham vọng giành thế thượng phong công nghệ trong cuộc cạnh tranh với Washington.

Những biểu hiện này làm nổi bật thực tế rằng các hệ thống AI tiên tiến giờ đây không còn được cung cấp giống phần mềm thông thường mà trở thành một phần thương lượng chiến lược giữa doanh nghiệp và nhà nước, với quyền truy cập có thể bị thu hẹp bất ngờ.

Hong Kong chưa có luật chuyên biệt về AI mà chỉ dựa vào Văn phòng Chính sách Kỹ thuật số với các khung đạo đức AI và hướng dẫn riêng về AI sinh tạo. Các cơ quan quản lý tài chính cũng ban hành các văn bản nhằm đảm bảo các tổ chức tài chính tuân thủ. Tuy nhiên, cách tiếp cận dựa trên nguyên tắc của thành phố khác xa với sự thắt chặt chiến lược ở những nơi khác.

Điều này dẫn đến một tình thế khó khăn cho các tổ chức vận hành đa địa điểm, khi việc sử dụng hệ thống AI có thể bị ảnh hưởng bởi các điều khoản hợp đồng, luật xuất khẩu của quốc gia khác hay yêu cầu cấp phép. Sự liên tục vận hành mà trước đây được xem là hiển nhiên giờ không còn là điều chắc chắn.

Hong Kong từ lâu là nơi giao thoa của các hệ thống pháp luật, tài chính và chính trị khác nhau, nay với AI, sự phức tạp càng tăng lên khi thêm yếu tố tiêu chuẩn kỹ thuật và chính sách dữ liệu. Việc truy cập vào các mô hình AI tiên tiến trở nên dễ thay đổi và không ổn định, như trường hợp của Claude.

Câu chuyện về sức mạnh thực sự của AI không chỉ là vấn đề một công ty mà thể hiện sự trở thành công cụ đàm phán lợi thế giữa nhà nước và doanh nghiệp. Đối với Hong Kong, thách thức hiện tại là tránh bị loại khỏi quyền truy cập vào các hệ thống AI mạnh nhất và xây dựng sự minh bạch, đáng tin cậy về chính sách nhằm duy trì kết nối với công nghệ của ngành tài chính toàn cầu.

Muốn vậy, Hong Kong cần vượt ra ngoài lời nói về đổi mới và tập trung vào khả năng quản lý pháp lý và sự tin cậy chiến lược khi công nghệ cao ngày càng trở thành công cụ của chính sách quốc gia.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.