Nắng nóng đe dọa sự sống của hoa cẩm tú cầu ở miền Nam nước Anh, RHS cảnh báo

Hoa cẩm tú cầu vốn nổi tiếng tại Anh nhờ vào tán lá xanh mượt và sắc hoa thay đổi từ hồng, tím đến xanh lam tùy thuộc vào loại đất. Từ lâu, những bụi hoa này phát triển mạnh trong khí hậu ôn hòa và ẩm ướt đặc trưng của nước Anh. Tuy nhiên, các đợt nắng nóng kéo dài gần đây, điển hình là sự kiện nhiệt độ cao tại một số khu vực miền Nam nước Anh trong tuần qua, đang đe dọa sự sinh trưởng của loài cây này, đặc biệt là tại các tỉnh có khí hậu ngày càng trở nên khô nóng hơn.

Theo Royal Horticultural Society (RHS), các yêu cầu tư vấn về vấn đề hạn hán và thiệt hại do nhiệt độ cao gây ra cho cẩm tú cầu đã tăng vọt, lên hơn gấp ba lần kể từ năm 2023. Cẩm tú cầu đã trở thành loại cây bị ảnh hưởng nhiều nhất do thời tiết nóng, vượt qua vị trí thứ bảy vào năm 2023 để dẫn đầu vào năm 2025, và vẫn đang duy trì vị trí đầu bảng trong năm 2026.

RHS sở hữu hơn 600.000 thành viên, do đó các xu hướng và mối quan tâm về làm vườn được phản ánh rõ qua các câu hỏi mà tổ chức nhận được. Trước tình hình thời tiết nóng và khô hạn đáng báo động, RHS đang cân nhắc việc di chuyển bộ sưu tập cẩm tú cầu từ vườn tại Wisley (Surrey) đến các khu vườn phía Bắc như Great Manchester và North Yorkshire, nơi có điều kiện khí hậu mát mẻ và đất đai phù hợp hơn để loài cây này phát triển.

Guy Barter, chuyên gia chăm sóc cây trồng chính tại RHS, cho biết: “Mùa hè nóng và khô không tốt cho cẩm tú cầu, đặc biệt là các giống Hydrangea macrophylla như mophead và lacecaps, vốn dễ bị ảnh hưởng khi trồng trên đất cát và ở những nơi nhiều nắng như Wisley. Tuy nhiên, ở những vị trí có bóng râm nhẹ, trên các sườn dốc hướng Bắc hoặc đất đủ ẩm, cây vẫn phát triển tốt, đặc biệt là loại Hydrangea paniculata có tính chịu hạn cao hơn.”

Tại vườn Bridgewater (Manchester), RHS đã tiến hành nghiên cứu từ năm 2021 đến 2025 nhằm đánh giá sự thích nghi của cẩm tú cầu dưới tác động của biến đổi khí hậu. Trong thời gian này, các cây đã phải đối mặt với nhiều điều kiện thời tiết khắc nghiệt như hạn hán và nhiệt độ kỷ lục vào năm 2022, mưa lớn vào năm 2024 và tiếp tục trải qua nắng nóng vào năm 2025. Những yếu tố này đã ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và khả năng nở hoa của cây.

Bên cạnh việc di dời bộ sưu tập cẩm tú cầu, RHS cũng sẽ chuyển một số loài cây khác như cây nhựa tuyến, cây đại hoàng và cây lý gai từ các khu vườn đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng sang các địa điểm có điều kiện thuận lợi hơn tại phía Bắc để bảo vệ chúng khỏi nắng nóng và hạn hán.

Tim Upson, giám đốc các khu vườn thuộc RHS, cho biết kinh nghiệm tại các khu vườn cho thấy cẩm tú cầu trồng ở những vị trí có bóng râm chịu nóng khô tốt hơn nhiều so với cây trồng ở nơi có ánh nắng trực tiếp. Vì vậy, RHS sẽ cân nhắc điều chỉnh vị trí trồng tại Wisley để duy trì sức khỏe và khả năng sinh trưởng của cây.

Ông cũng khuyến cáo người làm vườn: "Khi gặp nhiệt độ cao, hãy di chuyển các chậu cẩm tú cầu vào nơi có bóng râm nhẹ, tưới nước sâu thay vì tưới nhiều lần với lượng ít, phủ lớp mùn giúp giữ ẩm cho đất và nếu cần thiết, chuyển cây trồng ngoài đất từ nơi nắng trực tiếp sang vị trí mát hơn vào mùa thu".

Bên cạnh đó, một số loài cây như cây sung và cây hạnh nhân đang phát triển tốt trong các khu vườn của RHS, thậm chí chuối và hoa sen cũng đã nở hoa tại vườn Harlow Carr ở Bắc Yorkshire, điều mà người ta cho là không thể cách đây 10 năm, chứng tỏ sự ảnh hưởng rõ rệt của biến đổi khí hậu đối với hệ thực vật tại Anh.

Những thay đổi này phản ánh nhu cầu phải thích nghi linh hoạt với khí hậu mới trong lĩnh vực làm vườn, đặc biệt đối với các loài cây lâu nay quen thuộc với khí hậu ôn đới như cẩm tú cầu.