Thượng viện Mỹ sắp phê chuẩn đề cử của Trump cho Giám đốc Tình báo Quốc gia dù nhiều tranh cãi

Jay Clayton, ứng viên do cựu Tổng thống Donald Trump đề cử để thay thế Tulsi Gabbard làm Giám đốc Văn phòng Tình báo Quốc gia (ODNI) Mỹ, đã vượt qua vòng xét duyệt tại Ủy ban và sẽ được đưa ra Thượng viện bỏ phiếu phê chuẩn vào tuần tới trước khi kỳ nghỉ hè bắt đầu. Ở tuổi 60, Clayton từng giữ chức Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) và hiện là Công tố viên Mỹ tại Quận phía Nam New York.

Mặc dù sở hữu một hồ sơ công tác ấn tượng và được đánh giá cao về năng lực lãnh đạo, nhưng Clayton gây tranh cãi khi không thừa nhận ông Joe Biden đã chiến thắng bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020 một cách hợp pháp. Đây được xem như tiêu chuẩn kiểm tra các đề cử của Trump tại Washington: công nhận thực tế hay tránh cam kết rõ ràng.

Trong phiên điều trần gay gắt hôm thứ Ba tuần trước, Clayton nhiều lần khẳng định Biden được “chứng nhận” là người thắng cử năm 2020, nhưng không thừa nhận ông này được bầu một cách chính đáng. Ông nói với các thượng nghị sĩ Ủy ban Tình báo rằng mình “không phải người bác bỏ kết quả bầu cử” song từ chối xác nhận Biden thắng đa số phiếu phổ thông.

Chiến thuật này giúp Clayton né tránh việc đối đầu trực tiếp về vấn đề gây tranh cãi nhất liên quan đến chiến thắng bầu cử và các sự kiện ngày 6/1.

Dù có những lời chỉ trích từ phe Dân chủ, Clayton vẫn nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Cộng hòa - Bắc Carolina), người từng được đánh giá là đối thủ của Tổng thống Trump trong một số vấn đề khác. Tillis đánh giá cao kinh nghiệm và phẩm chất lãnh đạo của Clayton, đồng thời lên tiếng kêu gọi đồng nghiệp trong Thượng viện nhanh chóng phê chuẩn ông.

Sự ủng hộ của Tillis góp phần làm tăng cơ hội thành công cho Clayton, do việc ông cần tránh được sự chống đối của một số nghị sĩ Cộng hòa có ý kiến khác biệt để vượt qua quá trình phê chuẩn.

Jay Clayton sẽ thay thế Bill Pulte, người đang tạm thời giữ chức Giám đốc Văn phòng Tình báo Quốc gia. Pulte được biết đến chủ yếu là một nhân vật trung thành với Trump, nhưng không có nền tảng về an ninh quốc gia hay tình báo. Ông từng làm việc tại Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang và sử dụng vị trí cũ để điều tra gian lận thế chấp nhằm vào các chính trị gia đối lập, nhưng các cuộc điều tra này chưa cho kết quả rõ ràng.

Việc đề cử Pulte trước đây đã gây lo ngại sâu sắc trong Thượng viện, với nhiều thượng nghị sĩ đối lập từ cả Đảng Dân chủ và một số người trong Đảng Cộng hòa phản đối vì lo ngại về năng lực và tính trung lập của ông. Thậm chí, các thượng nghị sĩ Dân chủ đã từ chối gia hạn đạo luật giám sát tình báo quan trọng - Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài (FISA) - cho đến khi Pulte bị thay thế. Đạo luật này hiện vẫn đang bị đình trệ, mặc dù các chuyên gia an ninh cảnh báo tầm quan trọng của nó đối với các sự kiện quốc tế lớn như World Cup được tổ chức tại Mỹ năm nay.

Clayton từng gần như được xác nhận một cách nhanh chóng khi lần đầu tiên được Trump đề cử tháng trước, nhưng đề cử này đã bị rút lại bởi chính Tổng thống vì ông không muốn bị ép buộc phải nhượng bộ các đòi hỏi của phe Dân chủ liên quan đến việc gia hạn FISA.

Tuy vậy, Trump hiện đã chính thức chấp nhận việc đề cử Clayton, khiến Thượng viện dự kiến sẽ phê chuẩn ông trong tuần tới. Việc duyệt đề cử này được xem là chiến thắng của các thượng nghị sĩ Cộng hòa ôn hòa như Tillis, bởi nó thể hiện quyền lực nhưng đồng thời cho thấy sự từ bỏ phần nào các yêu cầu về trách nhiệm liên quan đến vụ bạo loạn ngày 6/1 và các tuyên bố sai lệch về bầu cử năm 2020.

Sự kiện này phản ánh rõ mối quan hệ phức tạp và đầy toan tính trong chính trường Mỹ hiện nay, khi các thượng nghị sĩ phải cân nhắc giữa việc giữ liên minh nội bộ và áp lực công chúng về tính minh bạch, trung thực trong các vấn đề quốc gia.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.