Bế tắc chiến lược của Taliban sau gần 5 năm nắm quyền

Chính quyền Taliban tại Kabul sau gần 5 năm tiếp quản đang đứng trước ngưỡng cửa khủng hoảng sâu sắc. Bảo vệ sự hiện diện đơn nhất và cứng rắn của Taliban chỉ là lớp vỏ bọc che đậy những rạn nứt cấu trúc nghiêm trọng trong bộ máy quản trị. Thay vì là một hình mẫu thể chế có năng lực nhà nước, Taliban giờ đây phiên dịch thành chế độ bị áp bức chuyên chế dễ bị vỡ vụn do các mâu thuẫn nội bộ và các thách thức từ bên ngoài.

Cuộc khủng hoảng hiện tại không chỉ là kết quả của sự cô lập ngoại giao hay các biện pháp trừng phạt quốc tế, mà còn do sự quản lý không bền vững của Taliban trên nhiều khía cạnh từ kinh tế, chính trị đến đối ngoại.

Mâu thuẫn phe phái rõ nét khiến quyền lực Taliban bị chia cắt

Trên bình diện trong nước, Taliban đang dần vỡ vụn theo các phe phái đối địch. Ảo giác về một hệ thống chỉ huy thống nhất bị thay thế bằng một cuộc tranh giành quyền lực không khoan nhượng giữa hai trung tâm quyền lực chính.

Một bên là phe cực đoan Kandahar, một nhóm lãnh đạo giáo sĩ bảo thủ do lãnh tụ tối cao Hibatullah Akhundzada đứng đầu. Bên kia là phe Kabul quân sự do Sirajuddin Haqqani và các nhân vật khác cầm quyền trong hoạt động điều hành hàng ngày. Phe Kandahar đòi hỏi sự tuân thủ ý thức hệ tuyệt đối và kiểm soát tài chính tập trung, dẫn đến sự xa lánh các chỉ huy chiến trường từng là trụ cột trong cuộc nổi dậy, khiến năng lực hành chính của nhà nước tê liệt và nền kinh tế phụ thuộc vào hoạt động buôn lậu cùng viện trợ nhân đạo thất thường.