Bắt đầu thuộc địa và hệ quả lâu dài

Ngày 12 tháng 10 năm 1492 đánh dấu khởi đầu của quá trình thuộc địa tại Mỹ Latinh, dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng như diệt chủng, diệt văn hóa, phân biệt chủng tộc và bạo lực phân biệt đối xử với các dân tộc bản địa. Những dân tộc này đã phải chịu áp bức bởi các chế độ thực dân và các tầng lớp thống trị hiện đại, song họ cũng luôn thể hiện sự kháng cự mạnh mẽ qua các cuộc nổi dậy, sự hòa trộn văn hóa, và các hình thức đấu tranh nhằm bảo vệ bản sắc và quyền lợi của mình.

Bên cạnh sự đa dạng về đặc điểm dân tộc, văn hóa, điều kiện sống và môi trường từ nông thôn đến thành thị, các dân tộc bản địa vẫn liên tục đối đầu với các chính sách của nhà nước và áp lực từ các tổ chức kinh tế, chính trị, từ phía các lực lượng quân sự và các tổ chức tôn giáo. Hiện nay, họ còn phải chịu đựng sự quân sự hóa gia tăng và các hoạt động của mafia tội phạm có tổ chức đe dọa trực tiếp đến quyền sở hữu đất đai, tài nguyên thiên nhiên, tri thức truyền thống, cũng như các hình thức tổ chức xã hội và văn hóa của họ, như trường hợp ở Topolobampo, Sinaloa.

Chính sách nhà nước và áp lực đồng hóa

Các quốc gia trong khu vực Mỹ Latinh áp dụng những chính sách áp đặt lên các dân tộc bản địa với thái độ mâu thuẫn nhưng phát xuất từ lợi ích kinh tế và chính trị của họ. Những chính sách này dao động giữa đồng hóa và phân biệt đối xử, tuy hai nhưng đều nhằm mục đích kiểm soát và áp đặt sự phụ thuộc qua nhiều hình thức.